VIII SA/Wa 888/16

11/08/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 11/08/2017 r. po rozpoznaniu wniosku [...]Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...]Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2012 rok p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie VIII SA/Wa 888/16 UZASADNIENIE [...]Sp. z o.o., dalej jako "Skarżąca", wnioskiem z 30/06/2017 r. na formularzu PPPr zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że oprócz obsługi korespondencji nie zajmuje się obecnie żadną działalnością, zaś koszty wysyłki ponosi prezes z własnych środków. Nie posiada środków finansowych ani majątku. W wykonaniu wezwania referendarza sadowego z 20/12/2016 r. (m.in. o zestawienie faktur VAT za sześć miesięcy, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp., zestawienie należności i zobowiązań, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki, wskazania sposobu rozdysponowania majątku spółki, wysokości w której Skarżąca będzie uczestniczyć w kosztach postępowania i in..) – Skarżąca wskazała, że: - nie posiada faktur VAT, ponieważ nie prowadzi działalności w ostatnim okresie; - z uwagi na awarię systemu nie jest w stanie przekazać zestawienia należności i zobowiązań; - zyskała odroczenie terminu płatności za usługi księgowe i prawne; - nie zatrudnia pracowników; - nie będzie partycypować w kosztach sądowych; - dotychczasowo wygospodarowane środki finansowe pochodziły od zarządu spółki. Skarżąca załączyła, m.in., wypowiedzenie umowy o świadczenie usług bankowych, bilans za 2015 r., jednostkowy rachunek zysków i strat, informację dodatkową do sprawozdania finansowego. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., jednostka organizacyjna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi kasacyjnej we wskazanej w wezwaniu kwocie. Sam spór jest wynikiem wniosku spółki – z 15/5/2012 r. - o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. - w ramach dwóch pakietów. Spółka zatem zobowiązana była, skoro zdecydowała się (w ramach działalności gospodarczej) wkroczyć na drogę sporu sądowego, zabezpieczyć środki na poczet tego sporu. Już zatem podczas składania tego wniosku w 2014 r. należało liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania. Obowiązek zabezpieczeni środków na poczet postępowania jest tym bardziej niezbywalny, że Skarżąca pierwotny spór przed Sadem wygrała – o czym niżej - i zostały przyznane jej koszty postępowania, którymi mogła gospodarować, również w celu zabezpieczenia finansowania toczących się sporów. Nadto – jak wynika z tej części wezwania, które spółka zrealizowała (czyli bilansu na 2016 r.), Skarżąca posiada jednak aktywa obrotowe (zapasy) oraz należności krótkoterminowe – o konkretnym wymiarze finansowym, tj. wartości wielokrotnie przekraczającej wymagalne koszty sądowe w sprawie. Spółka nie wykazała, że podjęła bezskuteczne czynności w celu gospodarowania tymi wartościami i zgromadzenia należnych z tego tytułu środków finansowych. Niewykorzystanie bądź niewykazanie niemożliwości wykorzystania posiadanych środków majątkowych względnie niewykazanie bezskuteczności działań podjętych w celu zwolnienia z egzekucji zajętego majątku są okolicznościami uniemożliwiającymi obciążenie społeczeństwa zobowiązaniami Spółki wobec Sądu. Co więcej, spółka dysponowała w sprawie środkami, które mogła przeznaczyć na potrzeby kosztów postępowania sadowego w niniejszej sprawie, opatrzonej uprzednio sygnaturą VIII SA/WA 735/14, ponieważ wyrokiem z 22 grudnia 2014 r. został jej przyznany zwrot kosztów postępowania kwocie [...]zł, które tylko w części zostało moderowane w wyniku postanowienia z wyroku z 4 sierpnia 2016 r. II GSK 573/15. Tym bardziej trafna, wobec niewykorzystania możliwości zaspokojenia części choćby kosztów sądowych z tego źródła, wydaje się być podjęta powyżej ocena sytuacji Skarżącej i wyraz tej oceny wynikający z sentencji postanowienia. Zdaniem referendarza sądowego Skarżąca uchyliła się od przekazania wnioskowanych informacji o jej sytuacji finansowej. Brak jest bowiem, pomimo wezwania, szczegółowych danych dotyczących należności i zobowiązań spółki, szczegółowych informacji dotyczących sposobu (i wysokości) wynagradzania pełnomocnika oraz ponoszenia kosztów za usługi księgowe i – co za tym idzie - warunków odroczenia płatności. Skarżąca nie zdecydowała się również na przekazanie szczegółowych informacji o sposobie finansowania jej działalności przez członka zarządu oraz wyjawienia danych zawartych w wyciągu z jego rachunku bankowego (pkt 2 wezwania z 20/6/2017 r.). W ocenie referendarza sądowego, wnioskowane dokumenty i informacje przedstawione powyżej zaliczają się do danych powszechnie sporządzanych podczas prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem przywołanych instrumentów. Tym samym przedsiębiorca powinien wskazane dokumenty posiadać i dysponować nimi w trakcie podejmowania innych działań w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, jak np. w następstwie wnoszenia skargi do Sądu czy wniosku o udzielenie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, to na Skarżącej (przedsiębiorcy) spoczywa taki obowiązek ułożenia sobie czynności, by brać udział w zainicjowanych przez siebie czynnościach postępowania o prawo pomocy i udzielać wyczerpujących informacji. Wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony, referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń (ogólnikowych) wnioskodawcy. Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku i w formularzu jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, jak też budzi wątpliwości, ponieważ ogólnikowe informacje nie zostały w sposób wiarygodny potwierdzone dokumentami (historia magistra vitae). W wyjaśnieniu wątpliwości nie pomogły odpowiedzi Skarżącej udzielone w wyniku wezwania. Oświadczenia Skarżącej są niepełne, ponieważ – z jednej strony – deklaruje brak rachunków bankowych i środków finansowych, a z drugiej strony – twierdzi, że pokrywa należności z "pomocy" członka zarządu bądź korzystając z instrumentów "odroczenia płatności", nie przekazując zarazem bliższych informacji w tym zakresie. Nie da się przy tym ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżąca powinna mieć tego świadomość, ponieważ brała udział w profesjonalnym obrocie gospodarczym i toczy – "systemowo" – wiele sporów sądowych. Obowiązek lojalnego działania wiąże nie tylko Sąd/urzędnika sądowego, ale także Skarżącą, która to przecież ubiega się o udzielenie jej prawa pomocy. Podsumowując, nierzetelne wykonanie przez Skarżącą kierowanego do niej wezwania jak też treść zadeklarowanych w części informacji przez Spółkę uzasadnia, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczenie jak w sentencji.