VIII SA/Wa 890/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji w sprawie uiszczania opłaty skarbowej oddala skargę. 1. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. (dalej: skarżąca lub spółka) [...] lutego 2010 r. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący przepisów art. 1 ust. 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225 poz. 1635 ze zmianami), zwana dalej ustawą o opłacie skarbowej, w związku z zapisem części IV załącznika do tej ustawy w zakresie opłat od pełnomocnictwa do odbioru dokumentów od władz samorządowych. Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny: Zarząd spółki [...] w jednym dokumencie stwierdzającym udzielenie pełnomocnictwa upoważnia swojego pracownika do każdorazowego odbioru dokumentów (zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych) z Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w R. Pełnomocnictwo jest ważne aż do pisemnego odwołania. Oryginał dokumentu pełnomocnictwa zostaje w Powiatowym Zarządzie Dróg Publicznych w R. Przedstawiając taki stan faktyczny skarżąca zadała następujące pytania: 1) Czy istnieje obowiązek dodatkowego wnoszenia opłaty skarbowej przy odbiorze każdego z osobna wydanego zezwolenia po uprzednim przedstawieniu organowi poświadczonego notarialnie bądź przez uprawniony organ pełnomocnictwa, jego odpisu, wypisu lub kopii? 2) Czy w warunkach zwolnienia od ponoszenia opłaty skarbowej określonych w pkt 1 części IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej chodzi o notarialne bądź przez uprawniony organ, poświadczenie autentyczności całej treści udzielonego pełnomocnictwa, czy też chodzi wyłącznie o poświadczenie podpisów osób upoważnionych do odbioru dokumentów? Zdaniem skarżącej na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć przecząco, to jest że nie istnieje obowiązek wnoszenia opłaty skarbowej przy każdorazowym odbiorze dokumentów. Z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej skarżąca wywodzi, że obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury (odpisu, wypisu lub kopii). Z kolei zapis pkt IV załącznika Nr 1 do ustawy zwalnia od ponoszenia tej opłaty od pełnomocnictwa, jego odpisu, wypisu lub kopii upoważniających do odbioru dokumentów, o ile pełnomocnictwo to, jego odpis, wypis lub kopia zostaną poświadczone notarialnie bądź przez uprawniony organ. Zatem opłata skarbowa powinna być liczona od jednego pełnomocnictwa, bez względu na zakres i liczbę podejmowanych na jego podstawie czynności. Pełnomocnictwo udzielone pracownikowi spółki, wskazujące na bezterminowe uprawnienie do działania w konkretnym zakresie (w tym wypadku do odbioru dokumentów), zgodnie z przepisami ustawy o opłacie skarbowej powinno – zdaniem skarżącej- zostać przedstawione w momencie złożenia do Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w R., zaś każda kolejna czynność polegająca na odbiorze dokumentów, dokonywana w ramach uprzednio złożonego pełnomocnictwa nie będzie więc rodziła obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej. Co do pytania nr 2, to zdaniem skarżącej udzielenie pełnomocnictwa do odbioru dokumentów wymaga poświadczenia notarialnego (lub przez uprawniony organ) podpisów osób upoważniających do skorzystania ze zwolnienia od opłaty skarbowej. Wniosek o pisemną interpretację indywidualną został przekazany według właściwości na podstawie art. 170 § 1 i art. 14j § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 – dalej: Ordynacja podatkowa) Prezydentowi Miasta R. W piśmie z [...] kwietnia 2010 r. spółka zrezygnowała z uzyskania interpretacji co do pytania drugiego. 2. Prezydent Miasta R. wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. interpretację indywidualną na podstawie art. 14 j § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowisko spółki uznał za nieprawidłowe. W interpretacji tej wskazał, że przedmiotem opodatkowania opłatą skarbową nie jest udzielenie pełnomocnictwa lecz złożenie dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnictwa, jego odpisu, wypisu lub kopii. Wydanie każdego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego następuje w drodze odrębnego postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek strony. Pełnomocnik strony w celu odbioru zezwolenia winien złożyć w organie administracji publicznej do akt każdej sprawy dokument stwierdzający ustanowienie pełnomocnictwa, jego odpis, wypis lub kopię, upoważniający do odbioru konkretnego zezwolenia. Jeśli taki dokument będzie poświadczony notarialnie lub przez uprawniony organ, to dokument ten będzie zwolniony z opłaty skarbowej, zgodnie z zapisem części IV pkt 1 Załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. 3. Skarżąca wezwała organ na podstawie art. 52 § 3 Ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami – dalej : p.p.s.a.) do zmiany dokonanej interpretacji indywidualnej zarzucając jej naruszenie obowiązującego prawa, podtrzymując swoje rozumienie przepisów prawa. Dodatkowo wywodziła, że w pkt 1 części IV załącznika w rubryce "zwolnienia" w odniesieniu do "dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa" użyta jest liczba pojedyncza, ale dalej użyto już liczby mnogiej, co zdaniem skarżącej oznacza, że ustawodawca dopuszcza możliwość odbierania nieograniczonej liczby dokumentów w oparciu o jedno pełnomocnictwo pod warunkiem, ze zostało ono poświadczone notarialnie. 4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał swoją interpretację podkreślając, że opłacie skarbowej nie podlega pełnomocnictwo w ogóle, ale tylko pełnomocnictwa składane w organie administracji publicznej, sądzie lub w innym podmiocie wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej, a przedmiotem opodatkowania jest złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub jego odpisu, wypisu bądź kopii. Organ powołał się na wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt III FSK 128/08 i z 6 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 599/08, z których wynika, że pełnomocnik powinien składać pełnomocnictwo do akt każdej sprawy. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z wielu spraw prowadzonych przez ten organ, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. 5. Skarżąca wniosła w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisaną interpretację zarzucając jej niezgodność z prawem. Powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację. Podniosła ponadto, że przedmiotowe pełnomocnictwa uprawniają pełnomocnika wyłącznie do ściśle technicznej czynności, polegającej na odbiorze zezwolenia, która to czynność realizowana jest po podpisaniu zezwolenia bez żadnej możliwości jakiejkolwiek ingerencji pełnomocnika w jego treść. Stwierdziła, ze przepisy prawa nie przewidują obowiązku osobistego odbioru wydawanych zezwoleń, a wiec zezwolenie takie mogłoby być równie dobrze przesłane drogą pocztową, co powoduje, że żadne pełnomocnictwo z obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej do jego odbioru od doręczyciela nie byłoby potrzebne. Gdyby taka przesyłka zawierająca decyzje/zezwolenie nadeszła na adres przedsiębiorcy, jej odbiór potwierdzony by został przez uprawnioną przez przedsiębiorcę osobę bez wymogu wnoszenia opłaty skarbowej, bądź potwierdzenia przez notariusza za zgodność. 6. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta R. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Objęta kontrolą Sądu Interpretacja Prezydenta Miasta R. jest prawidłowa. Przedmiot opłaty skarbowej odniesieniu do dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa określa art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej i ten jasno sformułowany przepis nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem opłaty skarbowej jest złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym (a nie sam dokument, czy czynność prawna udokumentowana nim). Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej określa moment powstania obowiązku zapłaty: "z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2". Tabela – załącznik do ustawy o opłaty skarbowej określa zaś wysokość opłaty skarbowej od poszczególnych jej przedmiotów i szczególne przypadki zwolnienia. W części IV tej tabeli w rubryce "zwolnienia" faktycznie określono jako zwolnione od opłaty skarbowej dokumenty stwierdzające udzielenie pełnomocnictwa oraz jego odpisu, wypisu lub kopii poświadczonych notarialnie lub przez uprawniony organ, upoważniające do odbioru dokumentów. Tak więc dla zastosowania tego zwolnienia powinny zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: a) składany dokument powinien być dokumentem oryginalnym, lub odpisem, wypisem lub kopią poświadczoną przez notariusza lub uprawniony organ, b) składany dokument powinien określać upoważnienie do odbioru dokumentów. Należy przy tym zaznaczyć, że użyta liczba mnoga ("upoważniające do odbioru dokumentów") odnosi się do zbioru określanych tym przymiotnikiem rzeczowników: "dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa oraz jego odpis, wypis lub kopia" i nie sposób przypisać – tak jak chce tego skarżąca – znaczenia normatywnego użyciu w tej pozycji liczby pojedynczej (w odniesieniu do słowa dokument" ) użycia słowa "upoważniające" w liczbie mnogiej. Tak więc spełnienie tylko jednej przesłanki, to jest upoważnienie tylko do odbioru dokumentów, nie pozwala na zastosowanie zwolnienia, o ile nie występuje przesłanka w postaci złożenia dokumentu w oryginale, lub w postaci poświadczonej notarialnie lub przez upoważniony organ kopii, odpisu, lub wyciągu. Poza sporem jest, że każde postępowanie o wydanie zezwolenia na przejazd nienormatywny jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, a więc mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami – dalej Kpa). Z art. 33 § 3 Kpa wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni podziela poglądy Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w powołanych przez organ wyrokach z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt III FSK 128/08 i z 6 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 599/08, z których wynika, że pełnomocnik powinien składać pełnomocnictwo do akt każdej sprawy. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z wielu spraw prowadzących przez ten organ, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Zatem do każdego postępowania związanego z wydaniem zezwolenia na transport ponadnormatywny, w którym ujawnia się pełnomocnik, powinno być dołączone pełnomocnictwo w oryginale lub w kopii, odpisie, wypisie lub wyciągu sporządzonych przez notariusza lub przez uprawniony organ. Jednak samo posiadanie przez organ przy okazji innych spraw oryginału pełnomocnictwa lub notarialnie bądź urzędowo poświadczonej kopii, wyciągu, odpisu lub wypisu, nie zwalnia strony z obowiązku złożenia każdorazowo do każdego postępowania takiego dokumentu potwierdzającego pełnomocnictwo, zaś sam organ nie jest zobowiązany ani nawet upoważniony wobec braku podstawy prawnej do sporządzania przez siebie takich urzędowo poświadczonych kopii, odpisów, wyciągów lub wypisów i ich dołączania do akt każdej ze spraw. Nie mające znaczenia dla sprawy są twierdzenia skarżącej, że gdyby przesyłka zawierająca decyzje/zezwolenie nadeszła na adres przedsiębiorcy, jej odbiór potwierdzony by został przez uprawnioną przez przedsiębiorcę osobę bez wymogu wnoszenia opłaty skarbowej, bądź potwierdzenia przez notariusza za zgodność. Skarżąca zdaje się nie odróżniać dwóch sytuacji: a) udzielenia pełnomocnictwa do czynności w postępowaniu administracyjnym związanym z udzieleniem zezwolenia (nawet gdy zakres tego pełnomocnictwa ogranicza się do odbioru decyzji/zezwolenia), o jakim mowa w art. 32 i 33 Kpa, b) upoważnienia osoby do odbioru pism w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej, o jakim mowa w art. 45 Kpa. W pierwszym przypadku pełnomocnik jest upoważniony do odbioru pism (w każdy sposób, w tym osobiście w siedzibie organu od pracownika organu), na podstawie art. 40 § 2 Kpa i pełnomocnictwo powinien złożyć do akt sprawy zgodnie z art. 33 § 3 Kpa. A w drugim przypadku chodzi o osobę upoważniona do odbioru pism (dostarczanych zgodnie z art. 39 Kpa za pokwitowaniem przez pocztę, pracowników organu lub przez inne upoważnione osoby lub organy) ale tylko w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej. Oczywiście w tym drugim przypadku nie istnieje obowiązek składania do akt dokumentu potwierdzającego udzielenie upoważnienia do odbioru pism w lokalu siedziby strony, gdyby skarżąca czekała na dostarczenie zezwoleń do lokalu jej siedziby, ale nie taka sytuacja jest przedmiotem zaskarżonej interpretacji. Reasumując należy stwierdzić, że w przypadku gdy strona występując o udzielenie zezwolenia na przewóz ponadnormatywny udziela swojemu pracownikowi pełnomocnictwa do odbioru zezwolenia w siedzibie organu to dokument potwierdzający udzielenie takiego zezwolenia powinien być w oryginale lub notarialnie bądź urzędowo poświadczonej kopii, wypisie, odpisie lub wyciągu złożony do akt każdego postępowania o udzielenie zezwolenia. Każde zaś złożenie oryginału pełnomocnictwa, lub jego: kopii, wypisu, odpisu lub wyciągu innych niż potwierdzone notarialnie lub przez uprawniony organ podlega opłacie skarbowej od złożenia takiego dokumentu nawet wtedy, gdy oryginał pełnomocnictwa bądź urzędowo poświadczona: kopii, wypis, odpis lub wyciąg znalazł się już w posiadaniu organu przy okazji innego postępowania. Sąd nie stwierdził, aby w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).