VIII SA/Wa 893/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-05
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która zawiera postanowienia wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego lub powtarzające przepisy ustawowe, może zostać uznana za nieważną w całości?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która zawiera postanowienia wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego (np. poprzez określenie obowiązków odbiorcy usług, które powinny być kształtowane umownie, lub żądanie dokumentów wykraczających poza wymogi prawne) lub powtarzające przepisy ustawowe, stanowi istotne naruszenie prawa. W związku z tym, sąd administracyjny stwierdza jej nieważność w całości na podstawie art. 147 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając jej istotne naruszenia Konstytucji RP i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zarzuty dotyczyły m.in. niewykonania delegacji ustawowej, określenia obowiązków i praw odbiorcy usług z przekroczeniem upoważnienia, żądania dokumentów wykraczających poza wymogi prawne, powtórzenia przepisów ustawowych w regulaminie oraz ograniczenia formy składania reklamacji. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego R. - [...] w R. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze Gminy [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
W dniu [...] lipca 2019r. Rada Gminy [...] (dalej: "Rada", "organ"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2019 r. poz. 506 ze zm.) oraz art. 19 ust. 3 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm., dalej: "u.z.z.w.") podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze Gminy [...].
Pismem z [...] września 2021 r. Prokurator Rejonowy R. – [...] w R. zaskarżył ww. uchwałę. Autor skargi zarzucił :
1) istotne naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. polegające na niewykonaniu delegacji ustawowej poprzez niewskazanie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, z pominięciem wymagań dotyczących jakości dostarczanej wody;
2) art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 19 ust. 5 u.z.z.w. poprzez określenie z przekroczeniem upoważnienia ustawowego- w §4, §5, §6 i §7 regulaminu - szeregu obowiązków i praw odbiorcy usług, oraz zasad usuwania awarii podczas gdy zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt. 3 i 6 u.z.z.w. określenie szczegółowych praw i obowiązków stron umowy zawieranej między odbiorcą usług a przedsiębiorstwem wodociągowo - należy do materii kształtowanej umownie;
3) art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w. poprzez określenie -w §14, §15 oraz §17 regulaminu - z przekroczeniem upoważnienia ustawowego - zasad wydawania przez przedsiębiorstwo wodociągowo kanalizacyjne warunków przyłączania do sieci oraz wymaganych w tym zakresie dokumentów w postaci oświadczenia o przysługującym wnioskodawcy tytule prawnym do nieruchomości oraz aktualnej mapy sytuacyjno – wysokościowej;
4) art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 19 ust. 5 u.z.z.w. oraz §143 w zw. z art. 137 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku Zasad Techniki Prawodawczej ( DZ.U z 2016 roku poz. 283) poprzez powtórzenie w § 24 regulaminu unormowań zawartych w art. 22 pkt 2 u.z.z.w.;
5) art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w. poprzez ograniczenie w § 21 regulaminu możliwości złożenia przez odbiorcę usług reklamacji wyłącznie w formie pisemnej (wniesionej osobiście w siedzibie organu lub za pośrednictwem listu poleconego z przekroczeniem upoważnienia ustawowego;
6) art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wskazanie w § 25, że w sprawach nieobjętych regulaminem obowiązują przepisy prawa, w szczególności ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wraz z przepisami wydanymi na jej podstawie.
Wskazując na powyższe i powołując się na art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy.
W uzasadnieniu skargi rozwinął szczegółowo postawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odniósł się szczegółowo do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie
w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub
w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa,
ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do
zastosowania tej sankcji. Należy zatem odwołać się do przepisów ustawy
o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i ten przepis nie definiuje obu rodzajów naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: kpa).
Na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 p.p.s.a prokurator może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że skarga prokuratora jak również zarzuty w niej podniesione świadczące o nieważności zaskarżonej uchwały są w pełni zasadne.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów u.c.p.g.
Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 19 ust. 1 u.z.z.w. W myśl ww. art. 19 ust. 1 u.z.z.w. (w brzmieniu aktualnym w dacie podjęcia uchwały), rada gminy na podstawie projektów regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwo wodno- kanalizacyjne, przygotowuje regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz przekazuje go do zaopiniowania organowi regulacyjnemu, zawiadamiając o tym przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne. Ustęp 5 tego artykułu określa elementy treści regulaminu, wskazując, że powinien on określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,
2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług,
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach,
4) warunki przyłączania do sieci,
5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo – kanalizacyjnych,
6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne wykonanego przyłącza,
7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,
8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków,
9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Powołany przepis stanowi delegację ustawową do wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 5 u.z.z.w., gdyż regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości, bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w powołanym art. 19 u.z.z.w, ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie, bądź w rozporządzeniu wykonawczym albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych albo je modyfikują lub regulują te same kwestie w sposób odmienny.
Ponadto zgodnie z § 137 i § 143 rozporządzenia w sprawie z.t.p. w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, umów międzynarodowych i rozporządzeń.
W ocenie Sądu podejmując przedmiotową uchwałę, Rada gminy nie wypełniła w pełnym zakresie upoważnienia wynikającego z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. Zawarte w rozdziale II zaskarżonej uchwały uregulowania § 2 pkt 1 lit b stanowią, że "Dostawca wykonując zadania określone w ustawie dostarcza Odbiorcy wodę w sposób ciągły i niezawodny o jakości przeznaczonej do spożycia przez ludzi o parametrach określonych w aktualnym rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi". Sąd zgadza się ze stwierdzeniem skarżącego, popartym orzecznictwem sądów administracyjnym, że odesłania tego rodzaju należy uznać za niewypełniające w istocie delegacji ustawowej. Skoro bowiem ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, to regulamin winien określać co najmniej minimalne ciśnienie wody, minimalną ilość dostarczanej wody i ilość odprowadzanych ścieków oraz wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 II SA/Sz 308/18 LEX nr 2531254). Rada jest bowiem zobowiązana do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego, na podstawie którego podejmuje uchwałę, w kwestiach uznanych przez ustawodawcę za relewantne dla prawidłowego prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków.
Z kolei z treści art. 6 ust. 3 u.z.z.w. wynika, że umowa o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:
1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia,
2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń,
3) praw i obowiązków stron umowy,
3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych, będących w posiadaniu odbiorcy usług,
4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych,
5) ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18,
6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia.
Trafnie więc wskazał skarżący, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 19 ust. 5 w związku z art. 6 ust. 3 pkt 3 i 6 u.z.z.w., poprzez określenie w § 4, § 5, § 6 i § 7 szeregu obowiązków i praw odbiorcy usług oraz zasad usuwania awarii, podczas gdy określenie szczegółowych praw i obowiązków stron umowy zawieranej między odbiorcą usług a przedsiębiorstwem wodociągowo - należy do materii kształtowanej umownie.
Zdaniem Sądu, wskazane powyżej normy określone w § 4, § 5, § 6 i § 7 regulaminu, nakładające na odbiorcę usług szereg obowiązków: m.in. racjonalnego gospodarowania wodą, użytkowania wewnętrznej instalacji wodociągowej w sposób eliminujący możliwość wystąpienia skażenia chemicznego lub bakteriologicznego, zawiadamiania o uszkodzeniach wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego w tym zerwaniu plomb, konserwowania i utrzymywania instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej w należytym stanie technicznym i sanitarnym, chronienia instalacji przed skutkami niskich temperatur, obowiązek zagospodarowania terenu nad przyłączem w sposób umożliwiający pracownikom bezkolizyjne usunięcie awarii, uzgadnianie zamierzeń przebudowy lub rozbudowy instalacji wodociągowej itp. należy uznać za istotnie naruszające prawo poprzez przekroczenie delegacji ustawowej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że część określonych w ww. przepisach obowiązków odbiorcy usług (§ 6 ust. 1 i 2), została już zresztą uregulowana w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków (art. 5 ust. 2 i 3 oraz art. 7 u.z.z.w), a zapisy zawarte w regulaminie stanowią jedynie ich niedozwolona modyfikację. I tak w art. 5 ust. 3 u.z.z.w. - przewidziano, że jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, to odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie. Wprowadzenie w § 6 regulaminu dodatkowej regulacji i to w sytuacji gdy sam ustawodawca wprost wypowiedział się co do zasady na kim ciąży obowiązek zapewnienia niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie, jest nie tylko wykraczające poza umocowanie ustawowe, ale też wprowadza swoistą niepotrzebną, a co więcej niedozwoloną modyfikację, samego zapisu art. 5 ust. 3 u.z.z.w. (wyrok WSA w Opolu z dnia 11 grudnia 2019 r. I SA/Op 403/19).
Za wadliwe należy uznać zapisy § 14 ust. 2 pkt 1 i 2 regulaminu, zgodnie z którymi "do wniosku o wydanie technicznych warunków należy dołączyć oświadczenie o przysługującym wnioskodawcy tytule prawnym do nieruchomości, bądź korzystaniu z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym oraz aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej, określającej usytuowanie nieruchomości względem istniejących sieci wodociągowej oraz innych obiektów i urządzeń uzbrojenia terenu".
Tymczasem w świetle art. 6 ust. 4 u.z.z.w. brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania w tej kwestii osób, które są posiadaczami zarówno nieruchomości o uregulowanym, nieuregulowanym stanie prawnym. Ustawodawca wychodzi bowiem z założenia, że dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków nie może być uzależnione od tego, czy ktoś dysponuje tytułem prawnym do zajmowanej przez siebie nieruchomości (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 477/18,CBOSA; w Poznaniu z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 174/18, CBOSA; w Szczecinie z 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 28/18, CBOSA).
Ponadto należy zauważyć, że żaden przepis, w tym art. 19 ust. 5 u.z.z.w., nie upoważnia rady gminy do określenia warunków innych niż wynikają z przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych budowy przyłącza. Budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych wymaga, stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jedynie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepisy prawa budowlanego odsyłają przy budowie przyłączy do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepisy u.z.z.w. nie wprowadzają wymogu przedstawienia stanu prawnego nieruchomości, czy też tytułu prawnego do nieruchomości. Obowiązek taki nie wynika również z prawa budowlanego, bowiem budowa przyłączy nie wymaga pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 425/13, Lex nr 1374586). W związku z powyższym regulacja modyfikująca obowiązki inwestora w procesie budowlanym nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w.
Należy zauważyć także, że u.z.z.w. określa w art. 6 ust. 4 podmioty, z którymi może zostać zawarta umowa na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, stanowiąc, że jest to osoba, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo osoba, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. W świetle treści art. 6 ust. 4 u.z.z.w. brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że już na etapie składania wniosku o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wnioskujący ma obowiązek wykazania się prawem do korzystania z danej nieruchomości. Podobnie nie ma podstawy prawnej do żądania dołączenia do wniosku pozostałych dokumentów (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 920/18, Lex nr 2622011; wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 943/18, Lex nr 2579426).
Sąd zgadza się również ze skarżącym, że brak jest podstaw, żeby rada gminy w uchwalanym regulaminie nałożyła na osoby, które budują z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, obowiązek uzyskania od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Urządzenia takie powinny tylko odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach - art. 31 ust. 2 u.z.z.w. ( wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 2119/19).
Zdaniem Sądu za niedopuszczalne należy uznać uregulowania § 21 regulaminu, które zawierają niezgodną z prawem regulację ograniczającą możliwość złożenia przez odbiorcę usług reklamacji wyłącznie do formy pisemnej (wniesionej osobiście w siedzibie zakładu lub listem poleconym). Ustawodawca w art. 19 ust. 5 pkt 8 u.z.z.w., wskazując sposób załatwienia reklamacji, nie określił szczegółowo formy w jakiej reklamacja może zostać przez odbiorcę usługi złożona. Ograniczenie wyłącznie do formy pisemnej stanowi naruszenie upoważnienia ustawowego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Bk 377/21).
Ma rację Prokurator, iż postanowienia § 24 regulaminu, wskazujące, że "należność za wodę pobraną na cele przeciwpożarowe reguluje gmina" są powtórzeniem unormowań zawartych w art. 22 pkt 2 u.z.z.w. Zgodnie z tym przepisem Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za m.in. wodę zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe. Wskazane zatem uregulowanie § 24 regulaminu stanowi istotne naruszenie art. 19 ust. 5 u.z.w.w. oraz § 143 w zw. z § 137 rozporządzenia w sprawie z.t.p.
W § 25 regulaminu ustalono, że w sprawach nie objętych regulaminem obowiązują przepisy prawa, a w szczególności przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie, podczas gdy akt prawa miejscowego nie może być podstawą obowiązywania i stosowania aktów prawnych wyższego rzędu, narusza konstytucyjną hierarchię systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie bowiem z art. 87 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), natomiast źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły także akty prawa miejscowego (ust. 2). Powyższe sformułowanie może zaś sugerować, że pierwszeństwo w stosowaniu ma regulamin, a w kwestiach w nim nieuregulowanych zastosowanie mają inne przepisy prawa, w tym ustawa.
W konsekwencji omówionych wyżej istotnych naruszeń prawa w treści regulaminu, ich rozmiaru, koniecznym było w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, o czym orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło