VIII SA/Wa 894/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na A. C. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w kwocie [...] zł, na którą składały się kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9,0 t do 9,5 t – [...] zł; oraz za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo (3x[...]) - [...]zł. Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w skutek czego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt VIII SA/Wa 237/13 z dnia 11 lipca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzje oraz decyzję organu I instancji. Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2123/13 uchylił wyrok Sądu I instancji i oddalił skargę. Pismem z dnia 16 listopada 2015 r., strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie [...] z dnia [...] października 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] grudnia 2015 r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Strona pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. złożyła zażalenie na postanowienie nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Pismem z dnia 9 marca 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał stronę do sprecyzowania swojego żądania wyrażonego w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r., tj. czy jest to wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2012 r., czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Powyższe wezwanie zostało doręczone dnia 30 marca 2016 r. Strona w wyznaczonym terminie nie złożyła żadnych wyjaśnień. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], stosując art. 149 § 3 i art 150 § 2 w zw. z art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 23 października 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Postanowienie to – z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego – podpisała R. R. – Dyrektor Biura Prawnego. Pismem z 10 czerwca 2016 r. skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to – z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego – podpisała R. R.– Dyrektor Biura Prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według treści art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 kpa. W myśl art. 126 kpa, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. W świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem oba postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wydała i podpisała działająca z upoważnienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego – R. R. – Dyrektor Biura Prawnego. Z tego powodu zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu i to bez konieczności odnoszenia się do meritum sprawy, jak i pozostałych zarzutów zawartych w skardze, ponieważ sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. ONSAiWSA 2010/5/82; LEX nr 579940), którą skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela, przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa, w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa. Należy zatem a contrario przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa, w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem treść art. 24 § 1 pkt 5 kpa przesądza o obowiązku wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym ten sam organ ponownie rozpatruje sprawę. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt II GPS 4/12 (publ. ONSAiWSA 2013/4/58, OSP 2013/11/106, LEX nr 1271759). Instytucja wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy powinna być rozważana jako gwarancja prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji (postanowień) wydanych w I instancji (art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Służy więc realizacji konstytucyjnych standardów sprawiedliwości proceduralnej, znajdujących podstawy prawne w art. 2 Konstytucji RP. Dzięki wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia), wzrasta bowiem poziom obiektywnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy. Z kolei potrzeba ochrony tych wartości konstytucyjnych w postępowaniu administracyjnym jest bezwarunkowa i nie może być uzależniana od modelu postępowania administracyjnego, w szczególności od tego, czy toczy się ono przed dwoma różnymi organami czy też tylko przed jednym (postępowanie administracyjne, w którym ten sam organ ponownie rozpatruje sprawę wskutek wniesienia środka zaskarżenia, spełnia wymagania postępowania dwuinstancyjnego). Rozpoznając raz jeszcze zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), Główny Inspektor Transportu Drogowego winien uwzględnić poczynione przez Sąd wskazania, biorąc pod uwagę, że R. R.– Dyrektor Biura Prawnego, na tym etapie postępowania podlega wyłączeniu od udziału w sprawie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 4