VIII SA/Wa 898/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany zagranicznego prawa jazdy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie z dnia [...] października 2015 r. poprzedzającym wniosek A. M. wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, na utrzymaniu żony, która z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie – [...] zł, poza tym utrzymuje ona również 21 – letnią córkę. Oświadczył, że od maja 2015 r. czterokrotnie przebywał w szpitalu (w załączeniu zaświadczenie), pozostaje po stałą opieką kardiologa w związku z czym korzysta z prywatnych wizyt. Poza tym posiada rozdzielność majątkową z żoną. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze charakter sprawy oraz wyjaśnienia skarżącego, co do jego stanu zdrowia i ograniczonych w związku z tym możliwości podjęcia pracy stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wprawdzie nie przedłożył zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, niemniej jednak z uwagi na potwierdzenie zaświadczeniem lekarskim, informacji o stanie zdrowia uznano w tej części wniosek za zasadny. Natomiast fakt, że skarżący nie złożył wyciągów z rachunku bankowego żony, mimo wezwania do tego pismem z dnia [...] października 2015 r. oraz w żaden sposób nie udokumentował wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie powoduje, że wniosek w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika, uznano za niezasadny. Na marginesie należy wyjaśnić, że posiadanie przez małżonków rozdzielności majątkowej nie jest podstawą uchylenia się od wykazania sytuacji finansowej współmałżonka. Przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej k.r.o.) małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Interpretacja powołanych regulacji prowadzi do wniosku, że skarżący inicjujący spory sądowe powinien liczyć na wsparcie finansowe współmałżonka, który jest zobowiązany nieść pomoc także w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego. Koszty takie należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tych okolicznościach uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby istotnie nie był w stanie ustanowić pełnomocnika we własnym zakresie. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.