VIII SA/Wa 9/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-17
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku pobrania przez organ celny podatku od towarów i usług na podstawie decyzji określających kwotę długu celnego, które zawierały obliczenie tego podatku, a następnie zapłacenia tego podatku przez podatnika, istnieje podstawa do stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług, jeśli podatnik kwestionuje prawidłowość poboru tego podatku?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej w W. prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług powstał z chwilą powstania długu celnego, a podatek został obliczony i pobrany przez organ celny zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podatnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wystąpienia o sprostowanie obliczenia podatku lub uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego w ustawowym terminie, a podatek został zapłacony w należnej wysokości, co wyklucza powstanie nadpłaty.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług. Nadpłata miała wynikać z nienależnych zdaniem skarżącego wpłat dokonanych na żądanie Urzędu Celnego w C. na podstawie decyzji określających kwotę długu celnego, które zawierały obliczenie podatku VAT. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa, w tym brak właściwości organów celnych do określenia zobowiązania w VAT oraz brak odniesienia się do jego argumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług oddala skargę.
Pismem wniesionym [...] stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora izby Skarbowej
w W. W. S.– Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2008 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z [...] sierpnia 2008 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług.
Decyzja organu pierwszej instancji wydana została na skutek złożenia przez Skarżącego w dniu [...] października 2005 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku
od towarów i usług powstałej w łącznej kwocie [...] zł w związku
z nienależnymi zdaniem Skarżącego wpłatami dokonanymi przez niego
na żądanie Urzędu Celnego w C. na podstawie ostatecznych decyzji określających kwotę długu celnego:
a) sygn. [...] z [...].10.2000r. (kwota VAT [...] zł)
b) sygn. [...] z [...].10.2000r. (kwota VAT – [...] zł
c) sygn. [...] z [...].12.2000r (kwota VAT – [...] zł).
Decyzje określające kwotę długu celnego nie były decyzjami wymiarowymi
w zakresie podatku od towaru i usług, zawierały jednak obliczenie tego podatku
na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 2003 r. o podatku od towarów i usług
i podatku akcyzowym (DZ. U. z 1993 r. nr 11 poz. 50 ze zmianami – dalej ustawa VAT z 1993r. r) . W związku z tymi decyzjami organ celny pobrał od Skarżącego podatek od towarów i usług w wysokości określonej we wspomnianych decyzjach
na podstawie obowiązku wynikającego z art. 11 ust. 5 ustawy VAT z 1993 r.
Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty na podstawie przepisów art. 207, art. 211, art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 74 a, art. 75 § 1, 77 § 1 pkt 2, art. 80 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U nr 131, poz. 926 ze zmianami), zwana dalej "Ordynacja podatkowa".
Na skutek wniesienia odwołania od decyzji naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R., Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej uzupełnionej pismem procesowym z [...] czerwca 2009 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości zarzucając "naruszenie powszechnie obowiązującego prawa przez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej poważnymi wadami prawnymi". Skarżący twierdził, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy VAT z 1993 r. zobowiązanie podatkowe w podatku VAT powstawało w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej lub decyzji urzędu skarbowego lub urzędu kontroli skarbowej, w przedmiotowej sprawie nie było takiej deklaracji (zgłoszenia celnego), zatem organ celny (Urząd Celny w C.) nie mógł zastosować procedury, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy VAT z 1993 r. Zdaniem Skarżącego na podstawie art. 11 c ustawy o VAT z 1993 r. jeżeli organ celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej, jedynym uprawnionym do określenia w drodze decyzji zobowiązania w podatku VAT był Urząd Skarbowy. Dalej Skarżący stwierdza, że skoro nie było deklaracji (zgłoszenia celnego) ani stosownej decyzji wymiarowej, to na podstawie ar 10 ust. 2 ustawy VAT z 1993 r. wysokość zobowiązania Skarżącego w podatku VAT wynosiła 0 zł. Skarżący powołuje się też na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące braku właściwości rzeczowej organów celnych do zmiany zobowiązania w VAT w drodze decyzji, oraz na stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczące Skarżącego w innych sprawach, gdzie uznano, że organy celne nie miały prawa wydawać w latach 2000 i 2001 decyzji określających kwotę zobowiązań podatkowych w podatku VAT.
Ponadto Skarżący podnosi, że w zakresie odprawy celnej skorzystał z usług J. S. podającego się za przedsiębiorcę prowadzącego agencję celną, który miał dokonywać wszelkich formalności i opłat związanych z importem samochodów i to jemu przekazywał środki na opłacenie ceł i podatków, ufając że wszystkie formalności zostaną wykonane należycie. Skarżący zarzucił też, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do podnoszonych przez Skrzącego argumentów, czym naruszył przepisy art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Powołuje się na przepis art. 72 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nadpłata powstaje wtedy, gdy dokonana przez podatnika wpłata przewyższa kwotę podatku wymaganą przepisami prawa, zaś świadczenie jest nienależne, gdy podatnik dokonuje wpłaty podatku, mimo że nie jest do tego zobowiązany lub w sytuacji, gdy w chwili dokonania wpłaty istniał wprawdzie tytuł prawny w postaci decyzji, lecz został uchylony. Dalej organ podnosi, że nie zaistniała żadna z przesłanek stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, zauważa też, że na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy VAT z 1993 r. obowiązek podatkowy w zakresie podatku VAT z tytułu importu powstawał z mocy samego prawa w momencie powstania długu celnego, a przepisy art. 11 b i art. 11 c ustawy VAT z 1993 r. zobowiązywały Urząd Skarbowy do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku VAT jedynie wtedy, gdy podatnik kwestionował obliczenie podatku lub istnienie obowiązku podatkowego, oraz gdy organ celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w wysokości niższej od należnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. właściwie ustalił stan faktyczny i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy VAT z 1993 r. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług powstał z chwilą powstania długu celnego. Zgodnie z art. 210 § 1 i 2 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. nr 23 poz. 17 ze zmianami, dalej: "kodeks celny) dług celny, co do sprowadzonych przez Skarżącego samochodów odprawionych na podstawie sfałszowanych dokumentów SAD powstał z mocy prawa z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru (samochodów) na polski obszar celny i powstanie długu celnego oraz obciążenie tym długiem celnym Skarżącego stwierdzone prawomocnymi decyzjami organów celnych wymienionych powyżej. Obciążenie podatkiem VAT Skarżącego wynikało z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT z 1993 r., ponieważ to na nim ciążył obowiązek uiszczenia cła, a wyliczenie podatku było zgodne z art. 15 ust. 4 ustawy VAT z 1993 r. Organ celny obliczył wysokość podatku VAT na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy VAT z 1993 r. i dokonał poboru tego podatku jako płatnik na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy VAT z 1993 r. Należy uznać, że wobec braku wskazania należnego podatku VAT w zgłoszeniach SAD organ celny miał prawo obliczyć wysokość podatku VAT tak jakby zgłoszenie w tym zakresie było nieprawidłowe, to jest na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. Zauważyć przy tym należy, że na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Skarżący miał obowiązek zapłacić podatek VAT obliczony przez organ celny nawet gdyby uznać, że brak dokumentu SAD (zgłoszenia celnego) nie stanowi podstawy do zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993r.
Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że skoro Skarżący nie skorzystał
z uprawnienia wynikającego z art. 11 b ustawy o VAT z 1993r.dajacego mu prawo
do wystąpienia w ciągu miesiąca od pobrania podatku o wydanie przez organ podatkowy decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty, a podatek został zapłacony w wysokości należnej, to brak było podstaw do wydawania przez organ podatkowy decyzji określającej wysokość podatku.
Wobec powstania obowiązku podatkowego od importowanych samochodów
z mocy samego prawa w wysokości zapłaconej przez Skarżącego nie mogła powstać nadpłata o jakiej mowa w art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej i słusznie organy podatkowe stwierdziły w konsekwencji brak podstaw do zwrotu nadpłaty na podstawie art. 73 i następnych Ordynacji podatkowej.
Sąd badając zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
w szczególności dotyczy to wskazywanych przez Skarżącego art.` 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, gdyż zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w sposób wystarczający dla wydania prawidłowej decyzji odniósł się do argumentacji podnoszonej przez Skarżącego w odwołaniu.
Biorąc to wszystko pod uwagę, wobec stwierdzenia przez Sąd braku naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. przepisów prawa materialnego
i przepisów prawa postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wadliwość zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło