VIII SA/Wa 907/15

po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") po raz kolejny w niniejszej sprawie wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (tym razem od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł). Treść wniosku i związana z nim argumentacja jest zasadniczo tożsama z pierwszym wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie (zob. k. 40 - 43 akt sądowych). Spółka uznała w szczególności, że pozbawiona została możliwości zbycia posiadanego majątku (samochody ciężarowe) i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej. Nie posiada też innego majątku nieruchomego, który mogłaby ewentualnie spieniężyć celem pokrycia kosztów niniejszego postępowania. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazała, że Spółka nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych ([...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej). Nie wyjaśniła w szczególności, mimo inicjatywy ze strony Sądu, jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności. Nie wykazała nadto, że zwrócone – mocą postanowienia Prokuratora Okręgowego w R. – samochody ciężarowe nie nadają się do eksploatacji. Nałożony przez Sąd obowiązek wypełniła zatem w części. W dniu [...] lipca 2017 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, co udokumentowała w jej ocenie w sposób wyczerpujący w przekazanym do Sądu materiale źródłowym. Zgodnie z art. 260 uppsa, wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 uppsa, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 uppsa). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 255 uppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zdaniem Sądu, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka nie wykazała, że wystąpiły okoliczności faktyczne lub (i) prawne uzasadniające zmianę stanowiska Sądu, który już raz utrzymał w mocy wydane w niniejszej sprawie postanowienie starszego referendarza sądowego z 5 lipca 2016 r. (zob. k. 78 - 79 akt sądowych) odmawiające Spółce przyznania prawa pomocy. Dodać należy, że deklarowany na obecnym etapie brak majątku i trudności finansowe skarżącej nie stanowiły przeszkody do uiszczenia zarówno wpisu od skargi ([...] zł), jak i opłaty kancelaryjnej na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Pomimo tego, że skarżąca wskazywała na brak możliwości poniesienia jakiegokolwiek wydatku. Spółka nawet na etapie sprzeciwu nie wskazała (m. in.) źródeł finansowania bieżącej działalności. Badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 uppsa, sąd jest zobowiązany do porównania pierwotnego wniosku i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 uppsa. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., II FZ 672/14 i II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl,). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tego rodzaju okoliczności, zdaniem Sądu, nie wystąpiły w realiach niniejszej sprawy. Skarżąca, jak słusznie zauważył starszy referendarz sądowy, konsekwentnie uchyla się od obowiązku rzetelnego przedstawienia swojej rzeczywistej sytuacji finansowej. Nie tylko nie wykazała, że spełnia warunki do przyznania jej prawa pomocy, ale również nie przedstawiła okoliczności, o których mowa w art. 165 uppsa. Z jej argumentacji nie wynika, że sytuacja majątkowa Spółki uległa istotnym zmianom (istotnemu pogorszeniu) w stosunku do sytuacji przedstawionej w pierwotnym wniosku. Tym samym skarżąca nie wykazała, że nie posiada możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowego, czyli uiszczenia należnego wpisu od skargi kasacyjnej (1.237 zł). Zaskarżone sprzeciwem postanowienie odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 w związku z art. 255 i art. 165 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.