VIII SA/Wa 909/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Iwona Owsińska- Gwiazda, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz- Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, jeśli jeden ze współskarżących wniósł je z uchybieniem terminu, a organ nie stwierdził tej niedopuszczalności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa, rozpoznając merytorycznie odwołanie wniesione przez jednego ze współskarżących z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony. Skutkuje to stwierdzeniem nieważności decyzji organu odwoławczego, ponieważ weryfikacji podlegała decyzja ostateczna, która mogła być wzruszona jedynie w trybie nadzwyczajnym. Organ odwoławczy miał obowiązek stwierdzić niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki budynku stróżówki wchodzącego w skład parkingu strzeżonego. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie wydawały decyzje nakazujące rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów parkingu, w tym budynku stróżówki. W poprzednich postępowaniach sąd administracyjny uchylał decyzje organów z powodu nieprawidłowego ustalenia stron postępowania lub niepełnych ustaleń faktycznych. W ostatnim postępowaniu organ I instancji nakazał rozbiórkę budynku stróżówki, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące błędnego uznania ich za inwestorów i opieszałości organu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S., S. G. i W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących: K. S., S. G. i W. S. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. S., W. S., K.K., S. G. (dalej: inwestorzy, skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], orzekającą nakaz rozbiórki budynku stróżówki wchodzącego w skład parkingu strzeżonego usytuowanego na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...], położonych przy ul. [...]
w [...].
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2007 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB, organ I instancji) oględzin działki przy ul. [...] w [...] ustalono, że na terenie tej nieruchomości funkcjonuje parking strzeżony, w skład którego wchodzą samowolnie zrealizowane obiekty: 1) budynek stróżówki o wymiarach w rzucie 2,5 x 2,5 m i wysokości 2,2 m; 2) zjazd z ul. [...] i z ul. [...]; 3) ogrodzenie z siatki na słupkach stalowych
z bramą wjazdową o szerokości 4 m, usytuowanego od strony ul. [...]; 4) 5 sztuk garaży stalowych; 5) nawierzchnia parkingu ze szlaki. Roboty budowlane przy realizacji przedmiotowego parkingu trwały w okresie od października do grudnia 2006 r. Nadto teren działki przy ulicy [...] został podniesiony w stosunku do działki sąsiedniej o około 20 cm.
Decyzją Nr [...] z [...] marca 2007 r. PINB, uznając, że inwestorzy nie legitymują się ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu dotyczącą budowy ww. parkingu, nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W postępowaniu odwoławczym decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB, organ odwoławczy) uchylił ww. decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] PINB ponownie nakazał rozbiórkę przedmiotowego parkingu, która to na skutek odwołania inwestorów została uchylona przez [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją Nr [...] z [...] listopada 2008 r. PINB nakazał rozbiórkę: budynku stróżówki, suchego ustępu, zjazdu publicznego na teren działek o numerach: [...],[...],[...]i [...]od strony ul. [...], zjazdu
z drogi dojazdowej do ul. [...] na teren działki nr [...], ogrodzenia usytuowanego od strony drogi dojazdowej do ul. [...], utwardzenia nawierzchni parkingu szlaką. Na skutek odwołania inwestorów organ odwoławczy decyzją Nr [...] z [...] lutego 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zjazdu publicznego na teren działek o numerach: [...],[...],[...]i [...]od strony ul. [...], umarzając postępowanie w sprawie w tej części; w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 293/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżących, orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (odpowiednio z [...] lutego 2009 r. i [...] listopada 2008 r.). Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez Sąd, że w sprawie nie ustalono, kto powinien mieć legitymację procesową do występowania
w charakterze strony w niniejszym postępowaniu; w szczególności nie ustalono, czy prawo to przysługiwało Gminie Miasta [...], która posiada własność nieruchomości sąsiadującej z przedmiotową działką. Sąd uznał także, że organ nie poczynił pełnych ustaleń faktycznych, jakie obiekty budowlane powstały w ramach przedmiotowego parkingu (spór o wykonanie zjazdu na ul. [...]) oraz czy i które obiekty wymagały pozwolenia budowlanego bądź zgłoszenia, a tylko wobec tych obiektów mogłyby zostać zastosowane sankcje z art. 48 bądź 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm., zwana dalej: p.b.).
Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2013 r. PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1
i ust. 4, art. 52, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 p.b. oraz art.104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), nakazał rozbiórkę budynku stróżówki wchodzącego w skład parkingu strzeżonego przy ul. [...] w [...]. Na skutek złożonego odwołania [...]WINB decyzją Nr [...] z [...] października 2013 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Wyrokiem z 13 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1013/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżących, orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (odpowiednio
z [...] października 2013 r. i [...] lipca 2013 r.). Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że organ nieprawidłowo wykonał zalecenia Sądu w zakresie ustalenia stron postępowania. Nadto, nieprawidłowo przyjęto, iż w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie PINB Nr [...] z [...] maja 2008 r., bowiem ww. postanowienie określało datę złożenia tych dokumentów do dnia 30 września 2008 r. Zatem, wobec niezłożenia wskazanych ww. postanowieniem dokumentów i w konsekwencji po wydaniu decyzji przez organy obu instancji i wyroku przez sąd administracyjny, postanowienie powyższe upadło, co oznacza, że organ był ewentualnie (w zależności od tych ustaleń) zobowiązany do wydania nowego postanowienia o nałożeniu obowiązków i określającego stosowny termin do jego wykonania. Ponadto organy nie ustaliły, jakie obiekty budowlane zostały zrealizowane w ramach wykonanego parkingu (przez stronę skarżącą) i które wymagały pozwolenia czy też zgłoszenia (ogrodzenie, zjazdy, 5 szt. garaży), co oznacza, że stan faktyczny nie został w sprawie prawidłowo wyjaśniony.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji postanowieniem Nr [...]
z [...] grudnia 2014 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów, określonych w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. Postanowienie to zostało doręczone inwestorom 5 stycznia 2015 r.
Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4, art. 52, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 104 k.p.a., nakazał inwestorom i współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w [...]: K. S., W. S., K. K. i S. G. dokonanie rozbiórki budynku stróżówki wchodzącego w skład parkingu strzeżonego, usytuowanego na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...]
i [...]przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie wskazał, iż roboty rozbiórkowe inwestorzy mają wykonać na swój koszt z zachowaniem przepisów bhp
w budownictwie. Decyzja niniejsza podlega wykonaniu, gdy stanie się ostateczna.
Organ I instancji podał, że w skład zrealizowanego parkingu strzeżonego wchodzą następujące obiekty i urządzenia: budynek stróżówki, zjazd z ul. [...]
i zjazd na drogę dojazdową do ulicy [...], ogrodzenie od strony ul. [...] i od strony ul. [...], nawierzchnia ulepszona ze szlaki. Ponadto na terenie parkingu zostały zrealizowane samowolnie garaże blaszane szt. 8 (objęte odrębną decyzją organu). Parking został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co potwierdza pismo Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2007 r. informujące, że w rejestrze wydanych pozwoleń na budowę brak jest zapisu o wydanym pozwoleniu na budowę parkingu. W dokumentach sprawy znajduje się zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2007 r. informujące inwestora, że [...] października 1995 r. została wydana dla A. C. decyzja o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu nr [...] na budowę parkingu strzeżonego jako obiektu czasowego oraz o braku pozwolenia na budowę parkingu. Budynek stróżówki wchodzący w skład parkingu został zrealizowany w 2007 r. przez obecnych współwłaścicieli i bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zjazd z ulicy [...] został objęty odrębnym postępowaniem organu. Budowa ogrodzenia parkingu od strony ulicy [...] i [...] zostały zgłoszone we właściwym organie. Natomiast zjazd na drogę dojazdową do ulicy [...] (wykonany z luźno ułożonych pustaków) oraz nawierzchnia ulepszona terenu parkingu ze szlaki wprawdzie wchodzą w skład inwestycji pn. budowa parkingu, to jednak uznano, że objęcie ich nakazem niniejszej decyzji (rozbiórki) jest niezasadne.
Wobec faktu, że w terminie wynikającym z postanowienia Nr [...] z [...] grudnia 2014 r., tj. do dnia 30 kwietnia 2015 r., inwestorzy nie przedłożyli dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b., organ zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku stróżówki.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podali, iż organ I instancji błędnie uznał, że to skarżący wybudowali parking, bowiem istniał on już ok 15 lat i był prowadzony przez kogo innego. Po nabyciu spornych działek skarżący wynajęli geodetę, który wytyczył granice
oraz wystąpił do Urzędu Miasta o wykonanie ogrodzenia i remontu kapitalnego stróżówki. Na remont stróżówki przedstawił szkic, który został przyjęty bez zastrzeżeń, bo na powierzchnię 4m² nie wydaje się decyzji.
Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji
w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy, [...]WINB stwierdził zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Mając na uwadze zalecenia wskazane w wyroku, PINB przeprowadził w dniu [...] września 2014 r. oględziny, w trakcie których ustalił aktualny stan faktyczny. Ponadto zawiadomiono
o wszczęciu postępowania strony postępowania, w tym Gminę Miasta [...]. Wyjaśnił dalej, iż zgodnie z art. 28 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29-30 p.b. wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych
w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, jednakże budowa garaży blaszanych na dzień wydania decyzji Nr [...] nie znajduje się w katalogu robót budowlanych, czy obiektów, na których realizację wystarczające jest dokonanie zgłoszenia. Bezspornym jest więc że
w niniejszej sprawie zamierzenie inwestycyjne powinno być realizowane dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Obowiązek ten nie został przez inwestorów spełniony, w związku z tym organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż budowa budynku stróżówki została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Omawiany stan faktyczny wypełnia przesłankę zastosowania art. 48 p.b. w zakresie nakazu rozbiórki. Wskazał, iż pomimo wdrożenia postępowania legalizacyjnego i wydania postanowienia zobowiązującego inwestorów do złożenia określonych dokumentów w celu legalizacji samowolnie zrealizowanej budowy budynku stróżówki, inwestorzy nie wykonali
w terminie obowiązków określonych w ww. postanowieniu. Nie przedłożyli żadnych dokumentów, nie zwracali się o ewentualne przedłużenie terminu do ich przedstawienia organowi, ani nie podjęli jakichkolwiek w tym zakresie działań. Właściwie zatem organ
I instancji orzekł (do czego zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 p.b. był zobowiązany)
o nakazie rozbiórki spornego obiektu.
Odnosząc się do argumentów odwołania [...]WINB podał, że nie są one zasadne. Wyjaśnił w tym zakresie, że skarżący, jako nowi właściciele spornego parkingu, na którym znajduje się m.in. budynek stróżówki, przejęli prawa i obowiązki związane
z nieruchomością, w tym ponoszą również konsekwencje związane z samowolą budowlaną. Skutki samowoli na tle Prawa budowlanego obciążają aktualnego właściciela nieruchomości, m.in. w przypadku, gdy inwestor zbył w drodze czynności cywilnoprawnej swoje prawa i obowiązki dotyczące obiektu - samowoli budowlanej. Podał także, iż inwestorzy przez okres 8 lat nie wykazali się inicjatywą w celu legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podali, że po nabyciu spornych działek, wystąpili do Urzędu Miasta o wykonanie ogrodzenia i remontu kapitalnego stróżówki oraz udzielenie informacji o prowadzonym parkingu samochodowym i garażach blaszakach (było 10 garaży, a na mapach widniały 3). Szczegółowo opisując kwestie związane z parkingiem podali, iż wymaganych przez organy nadzoru budowlanego dokumentów nie złożyli z uwagi na opieszałość organu właściwego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. skarżący K. S.
w uzupełnieniu skargi złożył dodatkowe dokumenty, m.in. decyzję prezydenta Miasta [...] Nr [...]z dnia [...] stycznia 2016 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Budowa garaży dla samochodów osobowych na działkach nr [...],[...],[...]i [...], położonych w [...], ul. [...]" wraz z analizą urbanistyczną.
Pełnomocnik uczestnika – Gminy Miasta [...] pozostawił skargę do uznania Sądu (oświadczenie złożone na rozprawie - k. 78 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd orzekający stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie (art. 127 § 1 k.p.a.), do którego rozpatrzenia właściwy jest organ wyższego stopnia (art. 127 § 2 k.p.a.). Oznacza to, że rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji
i wniesieniu odwołania od tej decyzji przez uprawniony do tego podmiot. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a.). Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć decyzję organu I instancji, w stosunku do której upłynął termin złożenia odwołania i nie został przywrócony w przepisanym trybie, decyzję wydaną przez organ odwoławczy oraz decyzje ostateczne z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podstawą faktyczną do wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okoliczność, że strona postępowania wniosła odwołanie po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, obliczanego od dnia doręczenia jej decyzji. Organ, aby stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, obowiązany jest - z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 w związku z art. 126 k.p.a. - ustalić datę doręczenia stronie aktu administracyjnego, od którego wnoszony jest ten środek oraz datę jego wniesienia.
O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg, a więc od daty prawidłowego doręczenia decyzji.
Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczenia" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.) W razie niemożności doręczenia pisma w ww. sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany
w art. 42 i art. 43 k.p.a., operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni
w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.), natomiast zawiadomienie
o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
Istotną zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było uprzednie ustalenie daty skutecznego doręczenia skarżącym decyzji organu I instancji oraz ustalenie, iż odwołanie wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Tego obowiązku organ odwoławczy nie dopełnił.
Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że decyzja organu I instancji była doręczona bezpośrednio skarżącym: W. S.
i K. K., natomiast K. S. i S. G. w trybie doręczenia zastępczego. W. S. potwierdziła odbiór decyzji w dniu [...] czerwca 2015 r., zaś K. K. - [...]czerwca 2015 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru przy k. 218 akt administracyjnych organu I instancji). W aktach administracyjnych znajdują się również zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek wysłanych za pośrednictwem urzędu pocztowego dla K. S. i S. G., z których wynika, że pierwsze awizo miało miejsce w dniu 18 czerwca 2015 r., drugie 26 czerwca 2015 r., a przesyłki wobec niepodjęcia ich w wyznaczonym terminie w urzędzie pocztowym zostały zwrócone do organu I instancji 4 lipca 2015 r. Procedura doręczenia zastępczego określona w art. 44 k.p.a. została zachowana, doręczenia były skuteczne, a skutek doręczenia nastąpił w dniu 2 lipca 2015 r.
W świetle powyższego, termin do wniesienia odwołania dla W. S. upływał 13 lipca 2015 r., dla K.K. 6 lipca 2015 r., natomiast dla K. S.
i S. G. w dniu 16 lipca 2015 r.
Odwołanie złożone zostało przez ww. skarżących w jednym piśmie w dniu 7 lipca 2015 r. bezpośrednio w organie I instancji. Z powyższego wynika, iż odwołanie K. K. wniesione zostało z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Przy czym kwestia ta umknęła uwadze organu odwoławczego. Skutkiem powyższego było merytoryczne rozpoznanie sprawy wobec wszystkich adresatów decyzji.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego przez K. K. z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która wobec tej osoby korzysta z ochrony trwałości wyrażonej w art. 16 k.p.a. i może być wzruszona tylko w ramach postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Wprawdzie wszyscy skarżący byli adresatami jednej decyzji, to każdemu z nich oddzielnie organ prawidłowo doręczył decyzję, co nastąpiło w różnych terminach. Zatem, termin do wniesienia odwołania dla każdej z tych osób rozpoczął bieg w innym dniu, co determinowało organ odwoławczy do dokładnego sprawdzenia, czy składając odwołanie w dniu 7 lipca 2015 r. żaden z odwołujących się nie przekroczył ustawowego terminu 14 dni na dokonanie tej czynności. Złożenie odwołania po terminie jest bezskuteczne, a organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie w trybie art. 134 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę [...]WINB zastosuje się do ww. wytycznych. Jednocześnie rozważy, jakie znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma złożona na rozprawie sądowej przez skarżącego K. S. decyzja o warunkach zabudowy.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku). Z uwagi na treść wyroku Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło