VIII SA/Wa 919/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. P. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na rzecz B. S. w sprawie ze skargi B. S. i K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi K. P. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w wysokości 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100); 2. w pozostałej części wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. S. i K. S. (dalej: "skarżący") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi i nieuzupełnienie przez K. S. braków formalnych skargi. Następnie skarżący zwrócili się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania powyższych czynności, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy m.in. poprzez ustanowienie adwokata (por. pismo z dnia 1 lutego 2013 r.). Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła do reprezentowania skarżących odrębnych pełnomocników. Pełnomocnikiem B. S. został wyznaczony adwokat K. P., który pismem z dnia 26 lutego 2013 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o rozpoznanie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając go za zasadny. Postanowieniem z dnia 14 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu wskazując, iż został on złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W dniu 4 kwietnia 2013 r. wpłynął do Sądu wniosek pełnomocnika B.S. o zasądzenie kosztów za wykonane czynności adwokackie, zawierający oświadczenie, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy oddalił przedmiotowy wniosek wskazując, iż jedynym działaniem jakie podjął ustanowiony z urzędu pełnomocnik było pismo, w którym zwrócił się on do Sądu o rozpoznanie sporządzonego przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu. Dlatego też referendarz sądowy uznał, iż ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik nie udzielił skarżącej faktycznej pomocy prawnej, co warunkuje przyznanie wynagrodzenia. Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej prawidłowo wniósł sprzeciw od powołanego postanowienia referendarza sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów tj.: – art. 250 p.p.s.a. i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z dnia 28 września 2002r.") poprzez błędną ich wykładnię prowadzącą do nieuprawnionego i sprzecznego z materiałem dowodowym wniosku, że pełnomocnik nie udzielił skarżącej pomocy prawnej; – § 18 ust. 1 pkt 1a oraz § 6 rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. poprzez bezpodstawne ich niezastosowanie; – sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy ustalenie, że pełnomocnik nie udzielił stronie pomocy prawnej, w sytuacji gdy pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy oraz wykonał niezbędne czynności w sprawie, co uzasadnia zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia adwokackiego wg stawek minimalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie referendarza z dnia 16 kwietnia 2013 r. utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zatem wniosek adwokata K. P. o przyznanie kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu stwierdzić należy, co następuje: Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych i rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Podkreślenia wymaga, że wprowadzenie odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Stąd konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z jego § 19 zamieszczonym w rozdziale 6 "Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa", koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 - 5, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Pojęcie opłat nie zostało zdefiniowane w powołanym rozporządzeniu, jednak z jego § 2 ust. 2 wynika, iż podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 5. Jedna z zasad, do których odsyła art. 250 p.p.s.a., zawarta została w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. W przepisie tym stanowi się, iż zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści ww. przepisów wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93; postanowienie NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 835/07 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Podzielając powyższy pogląd skład orzekający zwraca uwagę, że postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. W ocenie Sądu oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia nie tylko czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona, ale też dokonania oceny włożonego nakładu pracy, zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż regulacje zawarte w powoływanym rozporządzeniu dotyczą nakładu pracy, charakteru sprawy i wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia w odniesieniu do merytorycznego rozpoznania sprawy. Tym samym dla oceny powyższych okoliczności istotne jest na jakim etapie postępowania adwokat z urzędu udzielał pomocy prawnej. Inny bowiem jest nakład pracy w przypadku pomocy prawnej, która przyczynia się do wyjaśnienia sprawy i jej merytorycznego rozstrzygnięcia i inny jest nakład pracy w przypadku udzielania pomocy w przypadku gdy do merytorycznego rozpoznania sprawy nie dochodzi. Przechodząc zatem do oceny zasadności złożonego wniosku i biorąc pod uwagę zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne oraz powyższe wywody Sąd uznał, że pełnomocnikowi należy przyznać za udzieloną pomoc prawną w niniejszej sprawie wynagrodzenie w kwocie 240 zł, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług wynoszącą 55,40 zł co łącznie stanowi kwotę 295,20 zł. W niniejszej sprawie rola pełnomocnika skarżącej ograniczyła się wyłącznie do zapoznania się z niezbyt obszernymi aktami sprawy oraz sporządzeniu i wniesieniu lakonicznego pisma procesowego z dnia 26 lutego 2013 r., w którym pełnomocnik zwrócił się do Sądu z wnioskiem o rozpoznanie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając go za zasadny. Dlatego też – w ocenie Sądu – domaganie się przez pełnomocnika skarżącej wynagrodzenia według stawek ustalonych w stosunku do wartości przedmiotu sporu (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.) bez stosownego miarkowania pozostaje w sprzeczności z treścią § 2 ust. 1 obligującym Sąd do badania niezbędnego nakładu pracy adwokata, jak i charakteru sprawy oraz wkładu adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Przy przyznawaniu wynagrodzenia należy, jak to już wyżej wskazano uwzględnić okoliczność, iż w niniejszej sprawie adwokat K. P. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu już na etapie zakończenia postępowania przed sądem I instancji, przed którym nie doszło do merytorycznego rozpoznania skargi i kontroli legalności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] września 2012 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Dokonując stosownego miarkowania nakładu pracy adwokata występującego w sprawie, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do zastosowania stawki w wysokości określonej w § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. W ocenie tut. Sądu niniejsza sprawa nie miała charakteru zawiłego, a wykonane przez pełnomocnika czynności nie były działaniami, których dokonanie wymagałoby znacznego nakładu pracy. Ewentualne inne wydatki, o których mowa w § 19 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. nie zostały wykazane i udokumentowane. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 250 w zw. z § 2 ust. 1 i 3 oraz § 19 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.