VIII SA/Wa 933/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 roku, nr [...] Wojewoda M. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2013 roku, poz. 267 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 2 ust.1 pkt 2, art. 71 ust.6 w związku z art. 10 ust.2 pkt 4, art. 10 ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( DZ.U z 2015 roku, poz. 149 ze zm. dalej jako ustawa) po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Starosty R. z dnia [...] czerwca 2015 roku, znak : [...] – orzekającej o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 roku, znak: [...] w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych po okresie [...] dni – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna. B. B. ( dalej jako skarżąca) wniosła do organu o uznanie jej za osobę bezrobotna i przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu [...] kwietnia 2013 roku Starosta R. orzekł o uznaniu B. B. za bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Po rozpatrzeniu odwołania ten sam organ decyzją z [...] kwietnia 2013 roku zmienił decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 roku w tym zakresie, że przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych po okresie [...] dni. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona spełnia warunki do uznania jej za bezrobotną, jednakże w związku z tym, że w okresie [...] miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy rozwiązano z nią stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika zasiłek przysługuje po upływie [...] dni od dnia rejestracji. Kolejną decyzją z dnia [...] października 2013 roku orzeczono o przyznaniu B. B. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2013 roku. W dniu [...] stycznia 2014 roku organ orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2014 roku w związku z podjęciem zatrudnienia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 roku skarżąca wniosła o wypłatę zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] kwietnia do [...] października 2013 roku załączając wyrok Sądu Pracy nakazujący wypłatę odszkodowania oraz sprostowanie świadectwa pracy. Po przeprowadzonym postępowaniu organy – Starosta R. jako organ I Instancji i Wojewoda M. jako organ odwoławczy odmówiły zmiany decyzji Starosty R. z [...] kwietnia 2013 roku dotyczącej uznania skarżącej za bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych po upływie [...] dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 roku uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ja decyzje organu I Instancji wskazując na konieczność rozważenia przez organy czy wniosek skarżącej nie winien być potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania z powodu wyjścia na jaw nowej okoliczności, która mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Starosta R. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 roku wznowił postanowienie zakończone decyzją Starosty R. z dnia [...] kwietnia 2013 roku, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku orzekł o odmowie zmiany tej decyzji w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych po okresie [...] dni. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżącą. Organ odwoławczy po jego rozpatrzeniu uznał je za niezasadne i utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. Organ zauważył, że zgodnie z art. 71 ust.6 ustawy w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po okresie 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego okresu. Skarżąca udokumentowała okres uprawniający do zasiłku nie posiadając statusu osoby bezrobotnej, stąd zdaniem organu nie jest możliwie przyznania prawa do zasiłku za dodatkowy udokumentowany okres do niego uprawniający. B. B. od dnia [...] stycznia 2014 roku straciła status osoby bezrobotnej. Następnie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa decyzja nie może być zmieniona ponieważ wyrokiem Sądu Rejonowego – Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] grudnia 2013 roku, syg. akt [...] przyznano na rzecz skarżącej odszkodowanie od pracodawców w łącznej kwocie [...] zł z odsetkami od [...] listopada 2012 roku do dnia zapłaty. Zgodnie z art. 76 ust.2 pkt 5 ustawy za nienależne świadczenie pieniężne uważa się – zasiłek wypłacony za okres za który, w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. W związku z powyższą regulacją prawo do zasiłku dla bezrobotnych przyznane skarżącej byłoby świadczeniem nienależnym. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła B. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucała: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 71 ust.6 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że z uwagi na fakt, że w dniu [...] kwietnia 2014 roku – dacie złożenia wniosku o wznowienie, nie posiadała statusu osoby bezrobotnej i dlatego nie jest możliwe przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] kwietnia do 15 października 2013 roku – podczas gdy przywołany przepis nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem w wyniku wznowienia postępowania winien rozpatrzyć wnioski na datę [...] kwietnia 2013 roku z uwzględniłem sprostowanego świadectwa pracy, które wywołuje skutek ex tunc tj. na datę złożenia przez stronę wniosku o rejestrację w PUP; - art. 76 ust.2 pkt 5 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca nie może otrzymać zasiłku za okres [...] dni od dnia rejestracji, bowiem jego wypłata stanowiłaby nienależne świadczenie w rozumieniu powołanego przepisu prawa, podczas gdy nienależnie pobranym świadczeniem jest zasiłek wypłacony za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, zaś skarżącej zasądzono odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia; - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej, podczas gdy postępowanie administracyjne toczyło się w trybie wznowieniowym i organ pierwszej instancji nie mógł wydać decyzji o tej treści bowiem art. 151 k.p.a. przewiduje zamknięty katalog rozstrzygnięć, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną w zakresie naruszenia przepisów postępowania; - art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( DZ.U z 2002 roku, poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) poprzez wydanie decyzji w oparciu o art. 71 ust.6 ustawy z tożsamą argumentacją jak wynikająca z uchylonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z dnia 18 lutego 2015 roku, syg. akt VIII SA/Wa 744/14, pomimo, iż przesądził on, że organy obu instancji naruszyły przepis art. 71 ust.6 ustawy, który dotyczy stanu faktycznego odmiennego od poddanego pod ocenę organu administracji. W związku powyższym skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła argumentację przedstawionych zarzutów podnosząc, że organy rozpoznając sprawę po uchyleniu decyzji przez sąd nie zastosowały się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lutego 2015 roku, który nakazywał rozważenie czy wobec sprostowania świadectwa pracy, który ma skutek ex tunc jej stosunek pracy nie uległ rozwiązaniu za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Taka sytuacja skutkowała by tym, że skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwałoby od dnia rejestracji. W sytuacji gdy postępowanie toczyło się trybie wznowieniowym, to organ winien ocenić zmianę okoliczności na treść decyzji z [...] kwietnia 2013 roku. Również bezzasadnie organ wskazał przepis art. 75 ust.2 pkt 5 ustawy jako przepis stanowiący podstawę do odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres [...] dni co do którego odmówiono jej tego prawa argumentując, iż wypłata za ten okres byłaby świadczeniem nienależnym. Zdaniem skarżącej organ pominął okoliczność, że skarżąca otrzymała odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie z nią stosunku pracy bez wypowiedzenia, w tzw. trybie dyscyplinarnym. Wskazywała, że kodeks pracy dokonał rozróżnienia dwóch podstawowych trybów rozwiązania umowy o pracę – za wypowiedzeniem i bez wypowiedzenia i czego konsekwencja są odmiennie uregulowanie roszczeń przysługujących pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. Mając na uwadze racjonalność ustawodawcy nie sposób przyjąć, że użyta w przepisie art. 76 ust.2 pkt 5 ustawy terminologia odwołująca się do odszkodowania ,, z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę’’ pozwala objąć hipotezą powołanej normy sytuację przyznania wyrokiem sądu odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Skarżąca powołała się w tym zakresie na stanowisko komentatora ustawy, który odwoływał się wprost do art. 47 k.p. o ile pracownik podejmuje pracę w wyniku przywrócenia do pracy, bądź odszkodowanie. Charakter przepisów dotyczących nienależnie pobranego świadczenia nie pozwala na ich dowolną i rozszerzającą interpretację z uwagi na fakt, że każdorazowe pobranie nienależnego świadczenia wiąże się z obowiązkiem zwrotu. Odnośnie naruszeń przepisów postępowania, to skarżąca wskazała, że z art. 151 k.p.a. nie wynika możliwość wydania decyzji o ,, odmowie zmiany decyzji ostatecznej’’, jak to uczynił organ pierwszej instancji, a tym samym mając na uwadze treść art. 138 k.p.a. organ administracji nie mógł w mocy takiej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 dalej jako p.p.s.a.). W ocenie sądu zarzuty skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego należy uznać za usprawiedliwione. Organ wydając zaskarżoną decyzję wskazał na przepis art. 71 ust.6 ustawy, który przyznaje prawo do zasiłku dla bezrobotnych w przypadku udokumentowania przez uprawnionego okresu uprawniającego do zasiłku w okresie posiadania statusu bezrobotnego. Następnie organ wskazał, że z dniem [...] stycznia 2014 roku skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej i w związku z tym nie ma podstaw prawnych aby po tej dacie orzekać o prawie do zasiłku dla bezrobotnych dla B. B.. Należy zgodzić się ze skarżącą, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego, w trybie wznowienia postępowania. Przedmiotowe postępowanie miało za zadanie ocenę, czy i jaki wpływ na treść decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 roku, znak: [...] o uznaniu skarżącej za bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych po [...] dniach od zarejestrowania miała okoliczność innego trybu rozwiązania umowy o pracę, co obrazowały przedstawione zmienione świadectwa pracy. Według ich treści ze skarżącą umowa o pracę została rozwiązania za wypowiedzeniem pracodawcy, a nie trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia. Tak więc fakt, że to postępowanie zostało wznowione i toczyło się w okresie gdy skarżąca nie miała statusu osoby bezrobotnej nie miało już znaczenia. Postępowanie wznowieniowe odnosiło się do okresu gdy skarżąca zgłosiła się do PUP w R. i wydano decyzję, która była kontrolowana w trybie nadzwyczajnym. Tak więc w tym postępowaniu nie zachodziła sytuacja gdzie oceniano uprawnienia skarżącej do zasiłku dla bezrobotnych na datę wznowienia, tylko na datę wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 roku, a w tej dacie B. B. posiadała status osoby bezrobotnej. Należy również podzielić zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 76 ust.2 pkt 5 ustawy poprzez uznanie, że za okres [...] dni za który została skarżąca pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w okresie od [...] kwietnia do [...] października 2013 roku nie może otrzymać zasiłku ponieważ byłoby to świadczenie nienależne. Organ wskazał, że wyrokiem Sądu Pracy z dnia [...] grudnia 2013 roku przyznano na rzecz skarżącej łącznie kwotę [...] zł tytułem odszkodowania z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Należy zauważyć, iż jak wynika z poprawionego świadectwa pracy stosunek pracy skarżącej ustał w dacie [...] października 2012 roku oraz wyrokiem z dnia [...] grudnia 2013 roku przyznano jej odszkodowanie za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Odszkodowanie to może być wypłacone maksymalnie za okres wypowiedzenia art. 56 w związku z art. 45 § 2 i 3 k.p. Należy zauważyć, że wadliwe wypowiedzenie stosunku pracy nie zapobiega jego rozwiązaniu. Zwolniony pracownik może się zarejestrować w charakterze bezrobotnego i pobierać jeśli spełnia warunki z art. 71 ustawy zasiłek. Uznanie w orzeczeniu sądowym wadliwości wypowiedzenia może prowadzić do zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w granicach określonych w art. 47 k.p., o ile pracownik podejmie pracę, bądź też odszkodowania. Jak wynika z zaświadczenia o wypłaconych zasiłkach po ustaniu stosunku pracy tj. od [...] października 2012 roku do [...] kwietnia 2013 roku skarżąca otrzymywała zasiłek chorobowy. Tak wiec skarżąca bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy nie wystąpiła o zarejestrowanie jej jako bezrobotnej, a dopiero po upływie okresu zasiłkowego. Wypłacone odszkodowanie nie może więc dotyczyć okresu po [...] kwietnia 2013 roku do [...] października 2013 roku za który domaga się wypłaty nieprzyznanego jej zasiłku dla bezrobotnych. Z tego względu należy uznać, że stanowisko organu w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ w swojej argumentacji poza zacytowaniem przepisu nie przedstawił argumentacji, że za okres od [...] kwietnia 2013 roku skarżąca otrzymała zasądzone wyrokiem odszkodowanie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to należy zauważyć, iż faktycznie przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. mówi o odmowie uchylenia decyzji, a odmowie zamiany decyzji, ale należy zauważyć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podstawą uwzględnienia skargi może być takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To skarżący winien wykazać, że wadliwa redakcja decyzji mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie sądu nieprawidłowe sformułowanie decyzji nie miało wpływu na jej merytoryczną treść. Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni dokonaną ocenę prawną zaprezentowaną przez sąd administracyjny. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.