VIII SA/Wa 95/17

WyrokWSA w Warszawie2017-09-07

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Justyna Mazur, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały jest uzasadnione, jeśli osoba zameldowana faktycznie nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, a budynek nie nadawał się do zamieszkania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały było uzasadnione. Organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dacie zameldowania nie zamieszkiwał w przedmiotowym budynku, który ze względu na stan techniczny i brak infrastruktury nie nadawał się do zamieszkania. Zameldowanie ma potwierdzać faktyczne zamieszkiwanie i koncentrację podstawowych funkcji życiowych pod danym adresem, a nie jedynie przebywanie w pojeździe na terenie posesji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego na pobyt stały. Skarżący został zameldowany w budynku nr [...] w miejscowości Ł., jednak organy ustaliły, że w dacie zameldowania nie zamieszkiwał tam faktycznie, a budynek nie nadawał się do zamieszkania. Skarżący twierdził, że uchylenie decyzji narusza jego prawa konstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. [...] W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 roku Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2016 roku, poz. 23, dalej jako k.p.a.) w związku z art. 31 ust.1 oraz art. 27 ust.1 i art. 28 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności( DZ.U z 2016 roku, poz. 722 dalej jako u.e.l.) po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...] orzekającej o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania A. D. W. na pobyt stały w budynku nr [...] w miejscowości Ł., gmina. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Na wniosek A. M. – pełnomocnika A. M. Burmistrz Miasta i Gminy M. wszczął postępowanie o uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania A. D. W. na pobyt stały w budynku nr [...] w miejscowości Ł., gmina M.. Organ I Instancji decyzją z dnia [...] lipca 2015 roku orzekł o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały. Wojewoda M. po rozpatrzeniu odwołania A. D. W., decyzją z dnia [...] września 2015 roku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I Instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazywał na wadliwość przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego – materiał dowodowy w sprawie został zebrany z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnegoart. 79 k.p.a. Na powyższe rozstrzygnięcie A. D. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 roku w sprawie o syg. akt VIII SA/Wa 970/15 oddalił skargę. Następnie organ I Instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...] ponownie orzekł o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania skarżącego na pobyt stały. Rozpatrując ponownie sprawę w związku z wniesionym odwołaniem Wojewoda M. uznał, że nie zaszły żadne ustawowe przesłanki uzasadniające uchylenie bądź zmianę decyzji organu I Instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust.1 u.e.l., obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Zgodnie z art. 28 ust.1 i 2 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Obywatel dokonując zameldowania przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym . Miejscem pobytu stałego danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania( odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny, znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencje. Jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości, to na mocy art. 31 ust.1 u.e.l. , o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 u.e.l. decyzję w sprawie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania danej osoby, który złożył niezgodnie ze stanem faktycznym wypełniony druk zameldowania na pobyt stały, tj. nie mieszkał pod wskazanym w tym wniosku adresem w dacie dokonywania zameldowania. A. D. W. dokonał w dniu [...] marca 2012 roku zameldowania na pobyt stały w budynku nr [...] w miejscowości Ł., gmina M., składając wypełniony druk zgłoszenia pobytu stałego. Ówczesna właścicielka przedmiotowej nieruchomości A. G. potwierdziła pobyt wymienionego pod wskazanym adresem. W ocenie organu przesłuchani świadkowie A. S., T. P., E. Ż., R. Ż. wskazywali, że skarżący w okresie 2012 roku nie zamieszkiwał w budynku mieszkalnym na posesji oznaczonej nr [...] w miejscowości Ł., który ze względu na swój stan techniczny nie nadawał się do zamieszkania. Świadkowie ci widywali skarżącego w tej miejscowości, ale było to związane z pracami remontowymi tego budynku w których brał on udział. Tymczasowo mógł on przebywać w kamperze, który był zlokalizowany na terenie tej nieruchomości. Świadek R. Ż. wskazywał, że miejscem stałego pobytu skarżącego był M. M.. Organ podnosił, że zameldowanie jest ściśle związane z konkretnym miejscem, w którym dana osoba w sposób faktyczny koncentruje swoje życiowe interesy. Zgodnie z art. 25 ust.2 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Z kolei art. 26 ust.1 pkt 2 u.e.l. wskazuje, że adres określa się przez dokładne podanie nazwy miejscowości, ulicy, jeśli w danej miejscowości występuje podział na ulice, numeru domu i lokalu- jeżeli jest wydzielony. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie mieszkał w budynku nr [...] w miejscowości Ł., gmina M., a jedynie można mówić o przebywaniu w kamperze, który był zlokalizowany na terenie przedmiotowej posesji. Należy zauważyć, iż do zameldowania wymagane jest oznaczenie adresu rozumianego jako podanie między innymi numeru domu, to nie może być to lokal pojmowany jako miejsce według dowolnego uznania wnioskodawcy, a nie jako pojazd, który stanowi rzecz ruchomą. W ocenie organu jako nietrafne należało uznać zarzuty podnoszone w odwołaniu w zakresie błędnej reprezentacji organu, czy też nie ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika do reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym. Również prawidłowo prowadzono postępowanie dowodowe w zakresie przesłuchania świadków, o której to czynności skarżący był zawiadomiony. Organ wskazał, że decyzja organu I instancji została podpisana przez Burmistrza Miasta i Gminy M., a zatem nie zachodziła konieczność opatrzenia ją klauzulą. Nadto organ wskazywał, że skarżący jako osoba [...] został poinformowany, iż w toku postępowania może ustanowić pełnomocnika, który będzie reprezentował jego interesy. Skarżący z tej możliwości nie skorzystał. Skarżący A. D. W. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości podnosząc, że narusza ona jego prawa określone w Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad uzasadniających jej uchylenie, skarga zaś podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy dokonać oceny czy doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w stosunku do skarżącego - strony pozbawionej wolności, co do możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu dowodowym, to należy zauważyć, iż przepisy art. 73 § 2, art. 79 k.p.a. nie zostały naruszone w sposób istotny w realiach niniejszej sprawy. Należy przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 28 lutego 2014 roku, syg. akt I OSK 1642/12, z dnia 6 grudnia 2011 roku – syg. akt I OSK 11/11 gdzie sąd powiedział, że strona pozbawiona wolności nie może domagać się w sposób wiążący przesłania jej kserokopii akt aby zapoznać się z ich treścią. Strona może realizować swoje prawa poprzez pełnomocnika lub przedstawiciela, zaś procedura administracyjna nie przewiduje możliwości przesyłania stronie akt sprawy albo sprowadzania skarżącego do biura organu. Odstępstwo od tej reguły mogłoby wynikać z okoliczności szczególnych, wyjątkowych. Skarżący pouczony o możliwości ustanowienia pełnomocnika, który może go reprezentować, z tego uprawnienia nie skorzystał, nadto organ przesłał skarżącemu kopie akt sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności ponieważ zgodnie z art. 69 tej ustawy postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie w danym lokalu na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu i nie jest zależne od prawa do lokalu. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym miejscu zamieszkania i przebywaniu pod danym adresem. Podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Dla dokonania zaś czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu, ale faktyczne zamieszkiwanie w nim. Miejsce stałego pobytu to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania( odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny, znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Uchylenie czynności materialno – technicznej jest możliwe gdy okaże się, że w dacie tej czynności dana osoba nie przebywała w lokalu( budynku) z zamiarem stałego pobytu w nim. Należy uznać, że zameldowanie jest czynnością mającą potwierdzać fakt zamieszkiwania w danym miejscu, które stanowi centrum życiowe danej osoby. Wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu danej osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z zebranych przez organ dowodów w dacie zameldowania A. D. W. nie mieszkał w przedmiotowym budynku nr [...] w miejscowości Ł. gmina M.. Jak wynika z zeznań świadków, dokumentacji fotograficznej budynek mieszkalny na tej nieruchomości był w stanie technicznym, który uniemożliwiał zamieszkanie tam osoby. Budynek był całkowicie pozbawiony infrastruktury technicznej – (woda, podłogi, brak jakiegokolwiek sprzętu domowego), która jest niezbędna do zamieszkiwania i prowadzenie normalnego życia. Jak wynika z zeznań przesłuchanych świadków A. D. W. był widywany na tej posesji w charakterze osoby pomagającej przy pracach remontowych, a jedynie przebywał w kamperze znajdującym się na posesji. Nikt z przesłuchanych świadków nie wskazywał, aby skarżący w budynku w którym został zameldowany na pobyt stały zlokalizował swoje centrum życiowe. Świadkowie E. Ż. i R. Ż., A. G. wskazywali, że skarżący na stałe zamieszkiwał w M. M., co koresponduje z dowodem z informacji Komendy Policji w M. M., iż w dniu [...] listopada 2012 roku został on zatrzymany w M. M. ul. L. [...]. W aktach sprawy znajdują zeznania świadka A. G. – właścicielki nieruchomości, która zeznała, że skarżący wymusił na niej zgodę na zameldowanie, a nadto został on skazany za znęcanie się nad nią w sprawie karnej. Ocena zebranego materiału dowodowego, co prawda pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem skarżącego, ale nie przestawił on argumentów, które pozwoliłyby uznać tę cześć materiału dowodowego za niewiarygodną. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest spójna, logiczna. W sytuacji gdy stan techniczny budynku, zeznania świadków wskazują, że budynek nr [...] w Ł. nie był miejscem gdzie skarżący zamieszkał celem stałego pobytu i stanowił on centrum jego spraw życiowych, to należy uznać, że uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały było uprawnione. We wniesionej skardze A. D. W. nie przedstawił skonkretyzowanych zarzutów, który stawia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające pozwalające uznać, iż zaistniały podstawy do uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały skarżącego. Z tych też względów biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło