VIII SA/Wa 951/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-05

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz- Nowak, Artur Kot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję nakazującą doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym, na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli przepisy szczególne (Prawo budowlane) sprzeciwiają się takiej zmianie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym, wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, w trybie art. 155 k.p.a., nawet przy zgodzie stron, jeśli przepisy szczególne (Prawo budowlane) stanowią przeszkodę do takiej zmiany. Decyzja wydana na podstawie przepisu, który nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego, jest decyzją związaną i nie podlega wzruszeniu w trybie art. 155 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. domagał się uchylenia lub zmiany decyzji PINB z 2012 r. nakazującej doprowadzenie budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Organy administracji odmówiły, uznając, że przepisy szczególne (Prawo budowlane) sprzeciwiają się zmianie decyzji związanej, wydanej w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Skarżący argumentował, że budynek spełnia wymogi budynku mieszkalnego i jest zgodny z późniejszą decyzją o warunkach zabudowy. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Z. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej nakładającej obowiązek doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Z. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej nakładającej obowiązek doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. (dalej: PINB, organ I instancji) nakazał Z. P. (dalej: skarżący, inwestor) doprowadzenie budynku gospodarczo-garażowego realizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. K. w R., do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. Nr [...] z [...] września 2009 r. Na skutek odwołania inwestora [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] września 2012 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 marca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 844/12, po rozpoznaniu skargi inwestora, orzekł o oddaleniu skargi. Pismem z 1 lutego 2016 r. (data złożenia w organie) skarżący złożył do organu I instancji wniosek o uchylenie bądź zmianę decyzji PINB Nr [...] z [...] lipca 2012 r. na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.). W toku postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem skarżący oraz uczestnik postępowania – R. P. wyrazili zgodę na zmianę decyzji z [...] lipca 2012 r. PINB decyzją Nr [...] z [...] lipca 2016 r., działając na podstawie art. 155 i art. 104 k.p.a., orzekł o odmowie uchylenia lub zmiany własnej decyzji ostatecznej Nr [...] z [...] lipca 2012 r., nakazującej inwestorowi doprowadzenie realizowanego budynku gospodarczo - garażowego na terenie działki nr [...] przy ul. K. w R. do stanu zgodnego z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. nr [...] z [...] września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż jednym z warunków zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest, oprócz zgody stron postępowania, brak przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się takiej zmianie. Wzruszenie decyzji ostatecznej na tej podstawie jest możliwe wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom swobodę działania. Natomiast w sytuacji, gdy prawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca organom określone rozwiązanie, przepis art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Ponadto, nawet przy zgodzie strony, wskazany tryb nadzwyczajny nie daje możliwości uchylenia decyzji, która została wydana na podstawie normy prawnej w sposób bezwzględnie określający zachowanie się organu w zaistniałym stanie faktycznym. Wskazał także, iż decyzja PINB z [...] lipca 2012 r., której dotyczył wniosek inwestora, została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., zwana dalej: p.b.), z uwagi na fakt, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny dotyczył budynku gospodarczego z pomieszczeniami mieszkalnymi i nie był zgodny z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie zarówno przeznaczenia budynku (gospodarczo - garażowego), jego wysokości, jak i ilości kondygnacji. W tej sytuacji organ nie miał innej możliwości niż wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie mógł bowiem usankcjonować samowoli budowlanej, która narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym. PINB wywiódł dalej, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w trybie art. 155 k.p.a. nie można weryfikować decyzji, które usuwają stany niezgodności z prawem. Wzruszenie decyzji w trybie nadzwyczajnym znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc, iż sporny budynek budowany był w dwóch etapach: etap pierwszy jako budynek garażowy, o czym świadczy wysokość kondygnacji - 330 cm oraz zamurowane otwory wjazdowe. W drugim etapie "po uzyskaniu warunków na budowę budynku mieszkalnego na wymienionej działce" i otrzymaniu decyzji Nr [...], został nadbudowany strych, który z zewnątrz wygląda jak kondygnacja i przez to przekroczona została wysokość zabudowy wskazana w decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. (warunki zabudowy dla inwestycji "budowa budynku gospodarczo-garażowego"). Dla decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. wysokość projektowanego budynku mogła wynosić maksymalnie 3 kondygnacje, wysokość od terenu do kalenicy maksimum 10 m oraz od terenu do okapu 6 m. Skarżący wyjaśnił, że przed otrzymaniem powyższych warunków złożył szkic oraz naniósł położenie budynku na działce nr [...] i na tej podstawie otrzymał warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego. Prowadzone przez PINB postępowanie dotyczące doprowadzenia budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z projektem budowlanym nie uwzględniało wydanej decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ulicy K. w R.. Przedłożony projekt budowlany zamienny na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczo - garażowego na gospodarczy z pomieszczeniami mieszkalnymi wykonany został przez architekta L. S. posiadającego uprawnienia budowlane. Przedstawiony projekt powykonawczy zamienny uwzględnia zaistniałe zmiany jak i projekt naprawczy, a sąsiad R.P. wyraził zgodę na uchylenie ostatecznej decyzji z [...] lipca 2012 r., której istnienie uniemożliwia zalegalizowanie wybudowanego budynku. Postawiony budynek spełnia wszelkie warunki techniczne, jakim winny odpowiadać budynki mieszkalne, nie stwarza zagrożenia dla osób trzecich. Ponadto nie pomniejsza wartości działek z nim sąsiadujących. Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] września 2016 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy oraz specyfiki postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a., organ odwoławczy podał, iż w przeciwieństwie do postępowania głównego (w niniejszej sprawie dotyczącego doprowadzenia budynku gospodarczo-garażowego do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. nr [...] z [...] września 2009 r.), postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. (zmierzające do zmiany lub uchylenia decyzji PINB z [...] lipca 2012 r.) nie może prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym postępowaniu organ dokonuje weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w ww. przepisie. Jeśli chodzi o pierwszą przesłankę wymienioną w art. 155 k.p.a., to w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "nabycia praw" należy rozumieć szeroko przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawo". Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązek, ma ona znamiona prawne decyzji przysparzającej prawo. Wydane rozstrzygnięcie kształtuje bowiem sytuację prawną strony przez określenie, czy i jakie obowiązki oraz w jakim zakresie na niej ciążą. Decyzja PINB z [...] lipca 2012 r. nakazuje inwestorowi doprowadzenie realizowanego budynku gospodarczo-garażowego na terenie działki nr [...] przy ul. K. w R. do stanu zgodnego z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. Nr [...] z [...] września 2009 r. Uznać więc należy, że ww. rozstrzygnięcie kształtuje sytuację prawną inwestora, konkretyzując obowiązek wykonania określonych czynności. WINB ocenił, iż spełniona została także druga przesłanka wymieniona w art. 155 k.p.a., bowiem zarówno skarżący jak i uczestnik postępowania wyrazili zgodę na zmianę decyzji. Stwierdził natomiast zasadność stanowiska organu I instancji, że w niniejszej sprawie zmianie lub uchyleniu ostatecznego rozstrzygnięcia sprzeciwiają się przepisy szczególne. Wyjaśnił w tym zakresie, że sporna inwestycja narusza zarówno przepisy techniczno-budowlane, jak i przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z dokumentacji sprawy wynika, iż inwestor podczas budowy budynku gospodarczo-garażowego dokonał odstępstw od warunków określonych w decyzji Nr [...] z [...] września 2009 r., udzielającej pozwolenia na budowę ww. obiektu, polegających na zwiększeniu długości ściany szczytowej północnej budynku z [...] m na ok. [...] m, dobudowaniu piętra oraz wykonaniu otworów okiennych w ścianie szczytowej na parterze budynku i w ścianie od strony wschodniej na piętrze budynku. W związku z powyższym przeprowadzono stosowne postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., w wyniku którego organy nadzoru budowlanego wydały decyzję Nr [...] z [...] września 2011 r. (PINB) i Nr [...] z [...] grudnia 2011 r. (WINB). Jak wynika z uprzednio wydanych rozstrzygnięć, przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na gospodarczy z pomieszczeniami mieszkalnymi nie jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z [...] grudnia 2006 r., którą ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku gospodarczo-garażowego. Przedłożony projekt budowlany zamienny przewiduje rzędną kalenicy 6,8 m (II kondygnacje), co pozostaje w sprzeczności z ww. decyzją o warunkach zabudowy, w której ustalono maksymalną rzędną kalenicy dachu tego budynku na 5 m od terenu (I kondygnacja). Ponadto w ścianie wschodniej obiektu, usytuowanej w granicy nieruchomości, projekt przewiduje otwory okienne, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, zwane dalej: rozporządzeniem MI). Nadto opracowana dokumentacja nie przewiduje żadnych robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Zatem legalizacja samowolnie dokonanych zmian poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i pozwolenie na wznowienie prac nie była możliwa. Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że organy nie mogły wziąć pod uwagę decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., gdyż ustalono nią sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], położonej przy ul. K. w R., natomiast przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny dotyczy budowy budynku gospodarczego z pomieszczeniami mieszkalnymi. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie zachodzi podstawa do uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej, bo nie pozwalają na to przepisy szczególne, podczas gdy wbrew temu, co zostało przyjęte przez WINB, nie należało oceniać wykonanych prac jedynie w aspekcie ich zgodności z decyzją o warunkach zabudowy Nr [...] oraz projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. z [...] września 2009 r., bowiem prace wykonane przez inwestora są zgodne z decyzją o warunkach zabudowy z [...] kwietnia 2011 r., zgodnie z którą budynek posadowiony na tej działce może posiadać 3 kondygnacje, wysokość od terenu do kalenicy maksimum 10 m, od terenu do okapu maksimum 6 m, szerokość elewacji frontowej w stosunku do ulicy może wynosić 16,5 m z tolerancją 10%, a linią zabudowy od ulicy - 5 m. Ponadto sama okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy z [...] kwietnia 2011 r. dotyczy inwestycji na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a przedstawiony przez skarżącego projekt budowlany zamienny dotyczy budynku gospodarczego z pomieszczeniami mieszkalnymi, nie determinuje tego, że nie jest możliwa legalizacja tego budynku. Spełnia on de facto wymogi do zakwalifikowania go jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, określonego w art. 3 ust. 2a p.b., jako budynku wolnostojącego albo budynku w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku, który to budynek musi być przeznaczony i przystosowany do pobytu ludzi. A to wynika z protokołu czynności kontrolno-sprawdzających przeprowadzonych w dniu 11 sierpnia 2014 r., w którym stwierdzono, że parter budynku ma funkcję mieszkalną (znajdują się w nim 3 pokoje z kuchnią), a dobudowa pełni funkcję poddasza użytkowego. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podał, że doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego nie jest koniecznością czy też bezwzględnym wymogiem ustawowym. Istnieją bowiem inne możliwości uzyskania stanu, który byłby zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem budynek, który znajduje się na działce, spełnia wszelkie wymogi techniczne oraz jest zgodny z warunkami zabudowy. Wskazał, że sporna inwestycja była wykonywana w dwóch etapach i wymagała przeprowadzenia postępowania naprawczego. Wznoszony budynek wykazywał bowiem rozbieżności z pierwotnie zamierzoną inwestycją i koniecznym było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Z tego względu niezbędnym było wykonanie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z przeprowadzonych robót budowlanych, co inwestor uczynił. Dwuetapowość inwestycji na działce nr [...] sprawia, że nie sposób oceniać wykonanych tam prac tylko pod kątem ich zgodności z pierwszą decyzją o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2006 r. oraz projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. z [...] września 2009 r. Prace wykonane przez inwestora są bowiem zgodne z decyzją o warunkach zabudowy budynku mieszkalnego z [...] kwietnia 2011 r. W związku z otrzymaniem powyższej decyzji, w której parametry budynku mogły przyjąć opisane powyżej wartości, inwestor zakończył rzeczoną budowę jako budynek mieszkalny na parterze, z wykorzystaniem drugiej kondygnacji jako poddasze. Na tak wykonany budynek został sporządzony projekt zamienny i złożony przez inwestora właściwemu organowi. Zdaniem skarżącego, skoro przedmiotowy budynek odpowiada wymogom umożliwiającym zakwalifikowanie go jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, określonego w art. 3 ust. 2a p.b., to nie istnieje żaden wymóg ustawowy, aby należało go doprowadzić do stanu poprzedniego, tj. zgodnego z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. z [...] września 2009 r. Decyzja PINB o takiej właśnie treści jest zatem niecelowa. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji stanowił art. 155 k.p.a. regulujący jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji lub jej uchylenie może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że pozytywnymi przesłankami stosowania przepisu art. 155 k.p.a. są: funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, co do której złożony został wniosek o jej zmianę lub uchylenie, zgoda strony (stron) na zmianę lub uchylenie decyzji oraz zgodność wzruszenia decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem strony. Przesłankę negatywną wzruszenia decyzji ostatecznej stanowi natomiast sytuacja, gdy uchyleniu lub zmianie tej decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne. Jednocześnie istotne jest, że konstrukcja prawna przewidziana w art. 155 k.p.a. nie jest środkiem zmierzającym do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Oceniając spełnienie ww. ustawowych przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji stwierdzić należy, iż bezspornie decyzja z [...] lipca 2012 r. jest decyzją ostateczną. Niesporną jest także okoliczność prawidłowo wykazana przez organy, iż na podstawie ww. decyzji ostatecznej inwestor nabył prawo. Ponadto strony niniejszego postępowania wyraziły zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej. Z treści przedmiotowej skargi wynika, że skarżący nie kwestionuje okoliczności, że inwestycja wymagała przeprowadzenia postępowania naprawczego przez organy nadzoru budowlanego, bowiem wznoszony budynek wykazywał rozbieżności z pierwotnie zamierzoną inwestycją (strona 4 skargi). Postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostateczną decyzją PINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nakazującą skarżącemu doprowadzenie realizowanego budynku do stanu poprzedniego, tj. zgodnego z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 r. Legalność tej decyzji zbadał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując skargę skarżącego na decyzję WINB Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. (utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] lipca 2012 r.), która została oddalona przez Sąd wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. w sprawie o sygnaturze VIII SA/Wa 844/12. Skarżący zaakceptował ten wyrok, bowiem nie składał od niego skargi kasacyjnej, a nawet nie złożył wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Niewątpliwie więc kwestia dostosowania inwestycji do stanu zgodnego z prawem została przesądzona ww. orzeczeniem sądowym i skarżący nie może w toku postępowania nadzwyczajnego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. podnosić, że decyzja ostateczna nie była wydana zgodnie z prawem. Wprawdzie decyzje zapadające w trybie art. 155 k.p.a. mogą zmieniać lub uchylać zarówno decyzje wadliwe jak i niewadliwe, jednak nie może to oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające przepisy prawa. Byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 6 i art. 7 k.p.a. Odnosząc się do oceny negatywnej przesłanki stosowania art. 155 k.p.a., to zdaniem Sądu, organy orzekające w przedmiotowej sprawie mają rację, że przepisy prawa materialnego, w tym przypadku prawa budowlanego o charakterze restrykcyjnym, stanowią zasadniczą przeszkodę do uchylenia decyzji PINB z dnia [...] lipca 2012 r. na podstawie art. 155 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie ostateczne dokonane zostało w sferze ściśle określonej przez prawo. Przez przepisy szczególne, które sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji należy rozumieć m.in. takie przepisy, które w sposób jednoznaczny, nie pozostawiający organowi tzw. luzu decyzyjnego, kształtują treść rozstrzygnięcia, mającego zapaść w danym stanie faktycznym. Innymi słowy przepisy, które stanowią podstawę do wydania tzw. decyzji związanej. Wnioskowana do uchylenia decyzja związana w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego wydana została na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. w określonych prawem okolicznościach, które - w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zbadanego pod względem legalności zarówno w postępowaniu odwoławczym jak i sądowym - zaistniały. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, wbrew argumentom skargi, wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji, nie jest wystarczająca (por. wyroki NSA z dnia 15 marca 1999 r., IV SA 888/97, publ. ONSA 2000/1/36, z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1539/97, Lex nr 47880, z dnia 11 sierpnia 2004 r., OSK 384/04, publ. cbosa, z dnia 21 kwietnia 2006 r., II OSK 770/05, publ. cbosa, z dnia 9 sierpnia 2013 r., II OSK 756/12, publ. cbosa). Uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku inwestora o uchylenie decyzji z [...] lipca 2012 r. ze względu na interes strony (inwestora) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 51 ust. 5 p.b. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż przepisu art. 155 k.p.a. nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustalaniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji (por. np. wyroki: z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, publ. Lex nr 784233, z dnia 24 kwietnia 2012 r., II OSK 188/11, publ. cbosa, z dnia 9 sierpnia 2013 r., II OSK 756/12, publ. Lex nr 1376778). W ocenie Sądu, niewątpliwie decyzja ostateczna, wydana na podstawie art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., ma charakter związany. Przepis art. 51 p.b. jest właśnie tym szczególnym przepisem sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Uwzględnienie zatem przedmiotowego wniosku z powołaniem się na słuszny interes strony prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisów Prawa budowlanego, np. art. 51 ust. 5, a to pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy (zob. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2162/13, z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2990/14, oba publ. cbosa). Za prawidłowe uznać zatem należy ustalenia organów, iż decyzja ostateczna została wydana zgodnie z prawem, a jej legalność potwierdzona została w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Aktualnie zmiana tej decyzji związanej doprowadziłaby faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym prawem, co wyklucza dopuszczalność wnioskowanego przez inwestora rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi w tym kontekście nie znajdują uzasadnienia, bowiem dotyczą argumentów, które winny być podnoszone podczas kwestionowania w trybie zwykłym (w toku administracyjnym i sądowym) decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło