VIII SA/Wa 959/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-11
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Cezary Kosterna, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego oraz budowa bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe w siedlisku rolniczym, zlokalizowana w pasie 100 m od zbiornika wodnego na obszarze chronionego krajobrazu, może być uznana za obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, a tym samym wyłączony z zakazu lokalizacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu stron. Sąd uznał, że organy pominęły kluczową okoliczność, iż planowana inwestycja dotyczy już zabudowanej działki stanowiącej siedlisko rolnicze, co może kwalifikować ją jako wyjątek od zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100 m od zbiornika wodnego, jako obiekt służący racjonalnej gospodarce rolnej. Sąd podkreślił, że definicja "lokalizowania" powinna być interpretowana z uwzględnieniem celów ochrony obszaru krajobrazu chronionego, a ocena inwestycji powinna uwzględniać fakt, że dotyczy ona działki zabudowanej i od dawna zamieszkałej.Stan faktyczny
Skarżący G. B. i W. B. wnieśli skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie budynku mieszkalnego oraz budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe w istniejącym siedlisku rolniczym. Organy uznały, że inwestycja narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od zbiornika wodnego, ponieważ nie jest związana z racjonalną gospodarką rolną. Skarżący argumentowali, że dom służy im do racjonalnej gospodarki rolnej, a rozbudowa jest niezbędna ze względów mieszkaniowych i ekologicznych.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. B. i W. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem znak: [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca
2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") po rozpoznaniu zażalenia G. i W. B. (dalej: "skarżący") na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie budynku mieszkalnego oraz budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe w istniejącym siedlisku rolniczym na działce nr [...] w miejscowości K. w gminie G. - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Pismem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] Burmistrz Gminy
i Miasta G. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w W. z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie budynku mieszkalnego oraz budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe w istniejącym siedlisku rolniczym na działce nr [...] w miejscowości K. w gminie G.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji działając na podstawie art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., art. 23 ust. 1, art. 24 i art. 91 pkt 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.; dalej: "u.o.p."), zgodnie z rozporządzeniem nr 59 Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Jeziorki (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 136, poz. 4209 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 59") i § 19 Uchwały Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniającej niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz., poz. 2486) oraz art. 106 k.p.a. postanowił nie uzgodnić przedmiotowego projektu decyzji dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie, budynku mieszkalnego oraz budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe w istniejącym siedlisku rolniczym na działce o nr ewid. [...]
w miejscowości K., gm. G.
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji stwierdził, że zamierzona inwestycja zlokalizowana została w zabudowanej części przedmiotowej działki. Na północ od przedmiotowej działki znajduje się dolina rzeki J. Jak wynika
z przedłożonych w sprawie dowodów (część tekstowa) oraz z załączników graficznych: Załącznik nr 1 do decyzji (Mapa zasadnicza) w skali 1:1000, załącznik 2 do decyzji - część graficzna analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania obszaru otaczającego teren planowanej inwestycji w skali 1:1000 zlokalizowana jest
w odległości mniejszej niż wymagane przepisami prawa 100 m od linii brzegowej zbiornika wodnego zlokalizowanego w kierunku zachodnim w sąsiedztwie zamierzonej inwestycji. Dlatego też organ I instancji uznał, iż w trakcie postępowania zobligowany był do ustalenia zakresu pojęcia "lokalizacja" i "obiekt budowlany". Przywołał brzmienie art. 3 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez obiekt budowlany rozumie się zarówno budynek z urządzeniami technicznymi i instalacjami, jak również budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury. Natomiast budynek jest to obiekt budowlany na trwałe związany z gruntem, posiada fundamenty i dach i jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Nadto, zgodnie z internetowym Słownikiem języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN, "lokalizacja" to:
a) miejsce, w którym znajduje się lub ma się znaleźć jakiś obiekt,
b) określenie położenia jakiegoś obiektu,
c) ograniczanie skutków jakiegoś zjawiska do pewnego obszaru.
Lokalizowanie to zatem umiejscowienie, usytuowanie, wykonanie, wybudowanie czegoś w określonym miejscu, to miejsce gdzie już znajduje się lub dopiero ma się znaleźć jakiś obiekt.
Zdaniem organu I instancji analizowana w przedmiotowym postępowaniu inwestycja dotyczy dobudowy, ale też rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Mając na uwadze zapisy art. 3 pkt 6 ww. ustawy Prawo budowlane "budową" jest zarówno wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale także rozbudowa
i przebudowa obiektu budowlanego zawiera się w zakresie pojęciowym "lokalizowania". Reasumując, zdaniem RDOŚ zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100 m od brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych znajduje zastosowanie
w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do pojęcia "inny zbiornik wodny" organ I instancji wskazał, iż chodzi tu o inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne. Podniósł, iż zgodnie z regułą języka potocznego zbiornik wodny w przeciwieństwie do cieku, jest wodą stojącą zajmującą naturalne lub sztucznie wytworzone zagłębienia terenu. Zbiornikiem wodnym, jest także zbiornik, w którym woda występuje sporadycznie, są to zbiorniki okresowe, wypełnione wodą tylko w porze deszczowej, po wiosennych roztopach lub w okresach występowania wysokich stanów wód gruntowych. Zbiorniki wodne tego typu to np.: stawy, sadzawki, wyrobiska, na ogół o niewielkiej powierzchni (do kilku arów), często porośnięte całkowicie roślinnością. Zbiorniki wodne tego typu pełnią ważną funkcję w ekosystemach przyrodniczych, tworzą bowiem warunki do życia dla wielu gatunków zwierząt i roślin niespotykanych w warunkach czysto lądowych, zwiększają przy tym różnorodność biologiczną.
Przenosząc powyższe rozważania, na grunt niniejszego postępowania RDOŚ stwierdził, iż działka, na której planowana jest inwestycja, położona jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki J., a przedłożony projekt decyzji
o warunkach zabudowy pozostaje w sprzeczności z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 59 tj. narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Jak wskazał bowiem organ I instancji planowana inwestycja zlokalizowana jest w odległości około 80 m od istniejącego zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w kierunku zachodnim w sąsiedztwie zamierzonej inwestycji. Nadto, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2009 r. (IV SA/Wa 759/09), organ I instancji zauważył, iż inwestycja objęta wnioskiem nie może być zaliczona w poczet inwestycji związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Planowana inwestycja ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a nie prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Zatem nie jest możliwym, w okolicznościach niniejszej sprawy, zastosowanie odstępstw od ww. zakazu, dotyczącego obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Skarżący, pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wnieśli zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Podnieśli, że odległość planowanej inwestycji od zbiornika wodnego na działce nr [...] wynosi [...] m w linii prostej, natomiast odległości zbiornika wodnego położonego na działce [...] do linii brzegowej rzeki J. wynosi ona 150 m. Nadto wskazali, że zbiornik ten znajduje się poza Obszarem Chronionym Krajobrazu Doliny rzeki J. oraz służy on do celów rekreacyjnych i gospodarczych, a zatem nie pełni ważnej funkcji w ekosystemie przyrodniczym.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wskazał, iż negatywna ocena projektowanej decyzji dokonana przez organ I instancji jest uzasadniona. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działka przeznaczona pod zainwestowanie znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki J., dla którego obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr 59 Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 roku w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki J. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 59 obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. GDOŚ uznał, iż przedmiotowy zakaz ma zastosowanie w sprawie. Zauważył, iż z załącznika graficznego stanowiącego integralną część projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika możliwość zabudowy w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...]. Powyższe potwierdzają mapy zamieszczone na Geoportalu, z których jednoznacznie wynika, że działka pod planowaną inwestycję znajduje się w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego. Okoliczność ta potwierdzona została również przez samych skarżących w treści zażalenia.
Odnosząc się do charakteru zbiornika wodnego organ odwoławczy posłużył się pojęciem "inny zbiornik wodny" dotyczącym zbiorników wodnych naturalnych
i sztucznych mających linię brzegu, które mogą być oznaczone w ewidencji gruntów jako woda (W), nieużytek (N) i użytek ekologiczny (E). Pod pojęciem "innego zbiornika wodnego" należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak
i sztuczne, powstałe zarówno na wodach płynących, jak również istniejące
w zagłębieniach terenu, czyli wszystkie mające linię brzegu - bez względu na ich funkcję, pochodzenie, wielkość i kwalifikację prawną. Do innych zbiorników wodnych należy zaliczyć również zbiorniki o charakterze okresowym (wysychającym), jak również obiekty, które w ewidencji gruntów mogą być oznaczone jako np. nieużytki (N) czy użytki ekologiczne (E), a które de facto w terenie stanowią małe obiekty hydrograficzne z ukształtowaną linią brzegową.
Organ odwoławczy zauważał ponadto, że projektowane przedsięwzięcie budowlane polegać będzie na rozbudowie w nadbudowie budynku mieszkalnego zatem nie klasyfikuje się jako urządzenie wodne oraz obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej pomimo tego, że przedsięwzięcie planowane jest w siedlisku rolniczym.
Wyjaśnił, że w myśl art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane "budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Przez rozbudowę należy rozumieć zmianę innych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Wskazać należy, że efektem rozbudowy jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej.
GDOŚ uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające w zakresie ochrony przyrody uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z uwagi na naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 59 jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie nie będzie miał również zastosowania wyjątek od omawianego zakazu, o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia nr 59 dotyczący obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego z uwagi na brak takiego planu. Ponadto do planowanej inwestycji nie mają zastosowania wyjątki od obowiązującego zakazu dotyczące wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym i realizacji inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 24 ust. 2 u.o.p.
Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w zażaleniu, że zbiornik wodny zlokalizowany na działce nr [...] znajduje się poza Obszarem Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki J., GDOŚ uznał, iż jest on nieprawdziwy, gdyż zarówno z opisu granic omawianej formy ochrony przyrody, jak też z map zamieszczonych na Geoserwisie (www. geoserwis.gdos.gov.pl) jednoznacznie wynika, że zbiornik wodny na działce nr [...] położony jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki J.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż dom, który chcieli rozbudować służy im do racjonalnej gospodarki rolnej, a racjonalne prowadzenie gospodarstwa rolnego bez budynku mieszkalnego nie jest możliwe. Wskazali, iż budynek, w którym mieszkają jest z lat sześćdziesiątych, wymaga generalnego remontu (wymiana dachu, sklepienie wieńca, nowego komina, wymiana pieca kaflowego
i szamba z nieszczelnych kręgów betonowych). Nadto skarżący podnieśli, iż chcą się rozbudować bo są sześcioosobową rodziną i jest ciasno, a nie mają możliwości założenia nowego siedliska, gdyż całe ich gospodarstwo znajduje się w obszarze krajobrazu chronionego.
Zdaniem skarżących z ekologicznego punktu widzenia, rozbudowa domu z nową kotłownia na gaz i budowa większego, szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, wpłynie pozytywnie na ochronę środowiska krajobrazu doliny rzeki J., niż pozostawienie budynku w dotychczasowym stanie, do czego zmusza ich Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Nadto zauważyli, iż budynek do remontu znajduje się w najdalszym punkcie od sadzawki znajdującej się na działce sąsiada. Sadzawka ta służy sąsiadom do celów gospodarczych (do podlewania) lub aby po prostu posiedzieć, więc nie pełni ważnej funkcji. Taki zbiornik jest prawie w każdym gospodarstwie. To z jej powodu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie uwzględnił decyzji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego. W związku z czym skarżący nie mogą przeprowadzić żadnych inwestycji, a dom jest niezbędny do prowadzenia tego gospodarstwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., w oparciu o wyżej powołane przepisy i
w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie budynku mieszkalnego oraz budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe
w istniejącym siedlisku rolniczym na działce nr [...] w miejscowości K.
w gminie G.
Burmistrz Gminy i Miasta G., mając na uwadze fakt, że planowana inwestycja realizowana ma być na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki J., zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o uzgodnienie projektu powyższej decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 53 ust. 4 w związku art. 60 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem. W niniejszej sprawie organem właściwym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność położenia działki nr [...], w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Rzeki J., dla którego obowiązuje rozporządzenie Nr 59 Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Rzeki Jeziorki (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 136, poz. 4209). Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. t.j. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone zakazy enumeratywnie wymienione w tym przepisie.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 59 obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
W ocenie orzekających w sprawie organów lokalizacja planowanej inwestycji stoi w sprzeczności z przywołanym powyżej zakazem. Organy powołują się na załącznik graficzny stanowiący integralną część projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, z którego wynika, iż zabudowa znajduje się w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...]. Powyższe w ich ocenie potwierdzają mapy zamieszczone na Geoportalu, z których jednoznacznie wynika, że działka pod planowaną inwestycję znajduje się w pasie szerokości 100 m od zbiornika wodnego.
W ocenie zaś organu I instancji planowana inwestycja ma służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a nie prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej.
W ocenie Sądu stanowisko organów w powyższej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż Sąd nie kwestionuje stanowiska jakie zostało zaprezentowane w przywołanym przez organ I instancji wyroku tutejszego Sądu o sygn. akt IV SA/Wa 759/09 z dnia 9 lipca 2009 r., należy mieć jednak na uwadze, że każda ze spraw która wpływa zarówno do organu, jak i do Sądu wymaga indywidualnego podejścia i rzetelnego rozpoznania, w tym ustalenia stanu faktycznego. Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy nie można zatem nie odnieść się do okoliczności, iż planowana inwestycja polegająca na rozbudowie, nadbudowie budynku mieszkalnego oraz budowie bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, nie dotyczy nieruchomości niezabudowanej. Z akt sprawy wynika bowiem, że inwestycja ta polegać ma na rozbudowie istniejącego już siedliska rolniczego. Na działce nr [...] objętej wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jak wynika z mapy stanowiącej załącznik do projektu decyzji, znajdują się 2 budynki gospodarcze i budynek mieszkalny. Dodatkowo z oświadczeń złożonych przez skarżących wynika, iż nie mają możliwości założenia nowego siedliska, gdyż całe ich gospodarstwo znajduje się
w obszarze krajobrazu chronionego, a budynek w którym mieszkają wymaga generalnego remontu. Z kolei w projekcie uzgadnianej decyzji wskazano, że zakaz,
o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 59 nie dotyczy planowanego zamierzenia, ponieważ przedmiotem inwestycji jest uzupełnienie istniejącego siedliska, planowane w obrębie obecnie użytkowanego podwórza, co odpowiada pojęciu prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej, do której prawideł należy m.in. uzupełnianie zabudowy na działce w już wytworzonym skupisku, a nie poza nim tj. kosztem dotychczas uprawianych gruntów ornych. Nadto, jak wskazano, w projektowanej analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania obszaru otaczającego teren planowanej inwestycji "uniemożliwienie lokalizacji inwestycji w powyższym układzie spowoduje konieczność budowy nowego domu w tej części gospodarstwa wnioskodawców, na której obecnie prowadzone są uprawy, a właśnie taka budowa nie byłaby racjonalna rolniczo, ani przestrzennie".
Bez wątpienia zatem teren planowanej inwestycji uznać należy za siedlisko rolne. Nie mamy tu zatem do czynienia z sytuacją, gdy na działce rolnej, niezabudowanej, jej właściciel, chce posadowić jedynie budynek mieszkalny, który w rzeczywistości nie będzie stanowił siedliska rolnego, którego zadaniem jest zapewnienie warunków bytowych osobom prowadzącym produkcję rolną, a tym samym nie będzie związany
z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej.
Jak wyjaśniał Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 30 maja 1988 r., III UZP 8/88, wpisanej do księgi zasad prawnych (OSNCP 1988 nr 12, poz. 166), powołując się na wcześniejszą judykaturę, że prowadzi gospodarstwo rolne ten, kto władając nim w sensie prawnym - jak właściciel, użytkownik, posiadacz samoistny lub zależny - wykonuje czynności natury funkcjonalnej, niezbędne dla racjonalnej gospodarki w konkretnym gospodarstwie rolnym. Z uwagi na różnorodną specyfikę gospodarstw rolnych zakres i rodzaj wykonywanych czynności może być różny, jednakże w każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcja gospodarstwa nie mogłaby być zrealizowana.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy, rozpoznając przedmiotową sprawie naruszyły przepisy prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz nieodniesienie się i nieuwzględnienie słusznego interesu stron skarżących, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Całkowicie pominęły one bowiem okoliczność, iż planowana rozbudowa, nadbudowa budynku mieszkalnego oraz budowa bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowana ma być na już zabudowanej, urządzonej działce stanowiącej siedlisko rolne. Powyższe może więc wskazywać, iż
w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wyjątkiem o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 59 tj., możliwością usytuowania obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzeki, co nie zostało właściwie zbadane przez orzekające organy. Ponadto w ocenie Sądu w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie powoduje zabudowania działki dotychczas niezabudowanej, rozważenia wymaga definicja pojęcia "lokalizowanie" w znaczeniu użytym na potrzeby rozporządzenia nr 59. Z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wynika bowiem, iż Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Rzeki J. obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką
i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Pojęcie "lokalizowanie" z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia winno być zatem tłumaczone
z uwzględnieniem celów ustalenia ww. Obszaru Chronionego Krajobrazu. Dla prawidłowości dokonania oceny czy projektowana inwestycja doprowadzi na sprzeczności z celami, o których mowa wyżej konieczne jest dokonanie tej oceny
z uwzględnieniem okoliczności, iż dotyczy ona działki zabudowanej i jak wynika
z twierdzeń skarżących od dawna zamieszkałej.
Naruszeniami tymi zostało dotknięte zarówno zaskarżone postanowienie, jak
i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Z tych względów należało je uchylić.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe rozważania i dokonać ponownej oceny w sposób wolny od ww. naruszeń.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak
w punkcie 1 wyroku.
Orzeczenie w punkcie 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło