VIII SA/Wa 959/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-18
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o nieuwzględnieniu protestu od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu, wydana przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia prawa procesowego i interesu prawnego skarżącej spółki dotyczących ochrony własności intelektualnej i tajemnicy technologicznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem. Wskazano, że procedura oceny i rozpatrywania protestu była zgodna z przepisami ustawy wdrożeniowej oraz regulaminem konkursu. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności intelektualnej i tajemnicy technologicznej nie znalazły potwierdzenia, gdyż przekazanie informacji we wniosku o dofinansowanie, zgodnie z wymogami dokumentacji aplikacyjnej, nie prowadzi do utraty nowości przez wynalazek, jeśli nie zostanie on udostępniony publicznie. Ponadto, skarżąca nie zakwestionowała dokumentacji konkursowej przed przystąpieniem do konkursu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Wniosek został oceniony negatywnie z powodu niespełnienia kryteriów dostępu i nieuzyskania wymaganej liczby punktów. Spółka złożyła protest, kwestionując ocenę, zwłaszcza w zakresie badań przemysłowych, prac B+R oraz ochrony własności intelektualnej i tajemnicy technologicznej. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) odmówiło uwzględnienia protestu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa procesowego i interesu prawnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest informacja zawarta w piśmie Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: NCBR) nr [...][...] z [...] października 2016 r. o nieuwzględnieniu protestu od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr. [...] pt. "Kompletny innowacyjny system oczyszczania ścieków bytowych (i przemysłowych organicznych) z możliwością wykorzystania oczyszczonych ścieków do celów komunalnych, przemysłowych, rolniczych"
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:
[...] Sp z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, wnioskodawca lub spółka) w konkursie ogłoszonym w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 (Oś priorytetowa: Wsparcie prowadzenia prac B + R przez przedsiębiorstwa, Działanie: Projekty B + R przedsiębiorstw, Poddziałanie: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa) złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Kompletny innowacyjny system oczyszczania ścieków bytowych (i przemysłowych organicznych) z możliwością wykorzystania oczyszczonych ścieków do celów komunalnych, przemysłowych, rolniczych" (dalej: wniosek).
Pismem z 14 czerwca 2016 r. nr [...],[...], NCBR – poinformowało Spółkę o zakończeniu oceny merytorycznej wniosku z wynikiem negatywnym i o umieszczeniu projektu na Liście projektów, nierekomendowanych do dofinansowania z uwagi na niespełnienie wszystkich kryteriów dostępu (zgodnie z § 10 ust. 15 pkt 2a Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 – 2020) oraz nieuzyskanie wymaganej liczby punktów (zgodnie z § 10 ust. 15 pkt 2b i 2c Regulaminu ww.).
W zakresie naukowo – technologicznym projekt otrzymał oceny negatywne
w następujących kryteriach dostępu:
- projekt obejmuje badania przemysłowe i prace rozwojowe albo prace rozwojowe;
- zaplanowane prace B + R są adekwatne i niezbędne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane;
- zespół badawczy oraz zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizację zaplanowanych w projekcie prac B+R.
Jeśli chodzi o ocenę w zakresie gospodarczo-biznesowym negatywnie oceniono kryterium dostępu:
- kwestia własności intelektualnej nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu.
W zakresie gospodarczo-biznesowym poszczególne kryteria punktowane oceniono w sposób następujący:
- nowość rezultatu projektu - 2 pkt;
- zapotrzebowanie rynkowe na rezultaty projektu – 1 pkt;
- opłacalność wdrożenia – 1 pkt;
- wdrożenie rezultatów projektu na terenie RP – 2 pkt.
Łącznie projekt uzyskał 6 pkt.
Nie zgadzając się z powyższą oceną Spółka złożyła w dniu 27 czerwca 2016 r. protest od rozstrzygnięcia Dyrektora NCBR, wnosząc o przeprowadzenie ponownej oceny merytorycznej złożonego wniosku i sprawdzenie zgodności złożonego wniosku
z kryteriami określonymi w dokumentacji konkursowej i dokumentach programowych. Przede wszystkim w uwagach ogólnych, Spółka stwierdziła, iż ocena złożonego wniosku jest oparta na szukaniu długich opisów, a nie na wnikliwej ocenie obecnego stanu zaawansowania przedstawionego projektu, ponadto ocena wniosku nie jest konsekwentna. Zaznaczyła także, iż wymagania szczegółowych opisów badań, hipotez, metodyki jest bardzo szkodliwe ze względu na utratę możliwości złożenia wniosków
o dalsze patenty. Przepisy w sprawach patentowych w [...] i [...] są bardzo jasne i rygorystyczne co do zachowania tajności od samego początku prac nad produktem czy technologią i te informacje wymagane w tym wniosku uniemożliwiłyby pozyskanie dalszych patentów. Również ocena wniosku przemilcza fakt możliwości fizycznych Wnioskodawcy w zakresie posiadanej infrastruktury umożliwiającej dalsze prace nad udoskonaleniem istniejącego produktu i podjęcia jego produkcji i możliwości eksportowej, co już zostało udowodnione.
Spółka zakwestionowała oceny dotyczące:
a) projekt obejmuje badania przemysłowe i prace rozwojowe albo prace rozwojowe;
b) zaplanowane prace B + R są adekwatne i niezbędne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane;
c) zespół badawczy oraz zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizację zaplanowanych w projekcie prac B+R.
Podniosła, iż oceniający nie wziął pod uwagę przedstawionych informacji odnośnie związanych patentów posiadanych przez Wnioskodawcę, jak wymieniono
w Sekcji 3. Nowość Rezultatów Projektu i w Sekcji 4 Własność Intelektualna, gdzie przedstawiono, że cała technologia i produkt są oparte na patentach Spółki wydanych
w [...], [...] i jednym w Polsce będącym w trakcie procedury patentowej oraz
w Rozdziale V. Zdolność Wykonawcy do Wykonania Projektu i Wdrożenia Jego Rezultatów: Patenty Zgłoszone: 4, Patenty Uzyskane: 2 w ciągu ostatnich 3 lat. Wniosek nie wymagał podania nazwy i numerów patentów. Patenty, Spółki są następujące:
[...], 2005 ([...]), Dec 11, 2009 ([...])
[...]- Aug 21, 2012 ([...])
[...],[...] - Dec 3, 2013 ([...])
[...]- Aug 27, 2013 ([...])
[...]- Feb 10, 2015 ([...])
[...]-[...] październik 2012 zgłoszenie nr [...] (Polska)
- [...]- Aug 27,2012 [...] ([...]),
W uzasadnieniu protestu skarżąca odniosła się do wskazanych kryteriów,
w ramach których zarzucono jej niespełnienie wymagań merytorycznych. Zarzuciła organowi nieuwzględnienie istotnych informacji zawartych we wniosku
o dofinansowanie oraz niezrozumienie przedstawionego wniosku, w konsekwencji czego projekt otrzymał ocenę negatywną i nie osiągnął minimalnej wymaganej liczby punktów niezbędnej do zarekomendowania go do dofinansowania.
Spółka odniosła się także do kryterium punktowego, stwierdzając, iż oceniający wykazuje brak adekwatnej wiedzy w ocenie projektu pod względem innowacji.
Oceniający według Spółki nie jest w ogóle związany z tematem oczyszczania ścieków, gdyż przeciętnie zaznajomiona osoba z tym tematem powinna wiedzieć jakie jest obecne zapotrzebowanie w Polsce w tym temacie. Oceniający wykazuje brak znajomości tematu i błędnie ocenia doświadczenie Wnioskodawcy w zakresie opłacalności wdrożenia, co jest oparte na doświadczeniu Spółki w produkcji elementów i kompletnych zespołów oczyszczalni ścieków i wody w zakładzie (Spółki) w P. od 2008 roku i eksporcie tych urządzeń do [...].
Zdaniem Spółki pod uwagę nie zostały wzięte następujące fakty przedstawione we wniosku:
Wnioskodawca prowadzi aktywną działalność projektową w Polsce
w dziedzinie projektów wodno-kanalizacyjnych od 10 lat.
Wnioskodawca produkuje elementy i kompletne zespoły oczyszczalni ścieków i prowadzi badania we własnym zakładzie od 10 lat.
Wnioskodawca posiada adekwatną infrastrukturę do przeprowadzenia projektowanych badań i wdrażania projektu w P. w tym [...] m2 powierzchni biurowej, [...] m2 hal produkcyjnych i laboratorium ze sprzętem, spawarki, tokarki, obrabiarki, wiertarki.
Wnioskodawca posiada kompletny i doświadczony zespół inżynieryjno-administracyjny do przeprowadzenia badań i wdrożenia projektu.
Wnioskodawca bazuje na 45-letnim doświadczeniu mgr inż. J.K., przez którego jest wspierany, a także na doświadczeniu i współpracy z firmą [...], której mgr inż. J. K. jest 100% udziałowcem.
W załączeniu do protestu Spółka przesłała dodatkowe informacje.
Kontrolowanym rozstrzygnięciem z 31 października 2016 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju po rozpatrzeniu protestu odmówiło jego uwzględnienia. Instytucja Pośrednicząca (IP) podtrzymała dotychczasowe oceny we wszystkich kryteriach, do których odnosił się protest skarżącej. W uzasadnieniu szczegółowo odniesiono się do zarzutów protestu.
Końcowo IP zaznaczyła, iż każda z osób zaangażowana w ocenę wniosku składa oświadczenie o poufności, w którym zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy wszystkich informacji i dokumentów ujawnionych lub wytworzonych w trakcie lub jako rezultat oceny i zobowiązuje się wykorzystywać je wyłącznie dla celów związanych
z oceną projektu i nie ujawniać ich podmiotom i osobom trzecim.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na odmowę uwzględnienia protestu od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu Spółka na wstępie podkreśliła, że zarzuty dotyczące naboru wniosków i ich oceny przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju są oparte na niezgodności z istniejącymi polskimi
i międzynarodowymi przepisami, które Polska zaadoptowała na podstawie podpisanych konwencji oraz z interesem Wnioskodawcy, a w szczególności zabezpieczenia tajności innowacyjnych wynalazków, które mogą prowadzić do uzyskania patentów wynikających z proponowanych badań. Ponadto ochrona tajności szczególnych rozwiązań technologicznych, będących częścią wynalazków uzyskanych Patentów jest w interesie Wnioskodawcy.
Skarżąca sformułowała zarzuty naruszenia: prawa procesowego i naruszenia interesu prawnego.
W odniesieniu do naruszenia prawa procesowego wywiodła, że wymagania NCBR do przedstawienia szerokich, szczegółowych opisów technologii i zamierzonych badań we wniosku o dofinansowanie naraża Wnioskodawcę na utratę tajności technologicznej, co powoduje utratę możliwości uzyskania patentów, jak wynika to z art. 25 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Ponadto wymagania NCBR do przedstawienia szerokich szczegółowych opisów technologii
i zamierzonych badań we wniosku o dofinansowanie powoduje utratę konkurencyjności i zwiększa możliwości kopiowania opisanej technologii przez konkurencję. Zdaniem autora skargi wymagania NCBR są sprzeczne z Ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz są sprzeczne z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Kryteria Dostępu, II. Ocena Merytoryczna Gospodarczo-Biznesowa. Lp. 2. Kwestia własności intelektualnej nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu. W ramach kryterium ocenie podlega czy "przewidziano efektywny sposób ochrony własności intelektualnej zabezpieczający przed skopiowaniem/nieuprawnionym wykorzystaniem wyników projektu, jeśli istnieje taka potrzeba".
Skarżąca zaznaczyła, że NCBR nie może gwarantować zachowania tajności opisanych we wniosku o dofinansowanie innowacyjnych technologii ze względu na proces oceny tych wniosków przez znaczną liczbę osób w trzech stopniach oceny: Ocena Formalna, Ocena Merytoryczna Naukowo-Techniczna i Ocena Merytoryczna Gospodarczo-Biznesowa jak określono w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowego operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2010.
W ocenie skarżącej NCBR wymaga detalicznych opisów proponowanych badań, co wynika z uzasadnienia nieuwzględnienia protestu, a także wymaga przedstawienia detalicznych opisów i oczekiwanych rezultatów badań, ale również oczekuje ochrony własności intelektualnej, jak opisano w "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowego operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2010". Za sprzeczny skarżąca uznała argument NCBR, że celem prac badawczych nie jest optymalizacja techniczna, ocena i udoskonalenie gotowych rozwiązań, a generowanie nowej wiedzy w celu wprowadzenia na rynek istotnie nowych produktów i usług, co jest sprzeczne z Przewodnikiem ww.
W zakresie naruszenia interesu prawnego skarżąca podała, iż prace badawcze objęte wnioskiem dotyczą systemu oczyszczania ścieków, który jest produkowany
w zakładzie Spółki w Polsce, a który chce znacząco ulepszyć. Zabezpieczenie własności intelektualnej jest niezbędne dla zabezpieczenia przed konkurencją
i możliwością uzyskania dalszych patentów wynikających z przeprowadzonych badań.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor NCBR wniósł o jej oddalenie i uznanie, że ocena projektu skarżącej została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 tj. ze zm., dalej p.p.s.a.), stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone
w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016r., poz. 217, dalej: ustawa wdrożeniowa lub u.z.r.p.), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art.64 u.z.r.p.
Skarga jest niezasadna.
Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, w świetle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.r.p. ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym,
a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.r.p., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny rozwój 2014 – 2020 (dalej przewodnik po kryteriach) oraz postanowienia Regulaminu przeprowadzenia konkursu w ramach ww. programu (dalej Regulamin).
W myśl art. 61 u.z.r.p. sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro
w przepisach tych przewidziano możliwość:
- uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że: ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, lub w wypadku stwierdzenia nieuzasadnionego pozostawienia protestu bez rozpatrzenia przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję;
- oddalenia skargi w przypadku jej nieuwzględnienia;
- umorzenia postępowania jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Na wstępie przypomnieć trzeba, że sprawa niniejsza została zainicjowana wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. "Kompletny innowacyjny system oczyszczania ścieków bytowych (i przemysłowych organicznych) z możliwością wykorzystania oczyszczonych ścieków do celów komunalnych, przemysłowych, rolniczych" - zgłoszonym w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 (PO IR) Oś priorytetowa: Wsparcie prowadzenia prac B + R przez przedsiębiorstwa, Działanie: Projekty B + R przedsiębiorstw, Poddziałanie: Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa.
Projekt skarżącej podlegał ocenie w zakresie naukowo – technologicznym oraz
w zakresie gospodarczo - biznesowym. Negatywna ocena wniosku Skarżącej spowodowana była niespełnieniem przez projekt zarówno kryterium dostępu jak
i kryteriów punktowanych.
Zwrócić uwagę należy, że sposób przeprowadzenia konkursu został unormowany w regulaminie przeprowadzenia konkursu (Priorytet 1, Działanie 1.1., Poddziałanie 1.1.1., Konkurs [...]), stanowiącym opracowanie zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie, przygotowanym na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.
W dniu 2 kwietnia 2015 r. Instytucja Pośrednicząca (NCBR) w celu wyłonienia projektów ogłosiła na swojej stronie internetowej konkurs. Obok wskazania niezbędnych informacji zamieszczono w nim odesłanie do dokumentacji konkursowej, w tym regulaminu przeprowadzenia konkursu, kryteriów wyboru projektów, wzoru wniosku
o dofinansowanie projektu, instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie. Pełna dokumentacja konkursowa była dostępna dla potencjalnych beneficjentów w dacie ogłoszenia o konkursie. Ponadto wszyscy aplikujący o środki mieli jednakową możliwość zapoznania się z zasadami przeprowadzania konkursu, zgodnie z zasadą równego dostępu do pomocy oraz zasadą przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.
Zatem nie ulega wątpliwości, że wskazana dokumentacja obowiązywała wszystkich wnioskodawców aplikujących w roku 2015 r. w konkursie [...],
w tym również tych którzy zostali rekomendowani do dofinansowania. Wszyscy uczestnicy konkursu mieli jednakową wiedzę co do sposobu wypełnienia wniosku oraz takie same szanse na sprostanie wymogom konkursu.
Również według zapisu Przewodnika po kryteriach, dotyczącego oceny merytorycznej naukowo – technologicznej, kryterium dostępu oznacza, że projekt obejmuje badania przemysłowe i prace rozwojowe albo prace rozwojowe. W ramach tego kryterium ocenie podlega, czy projekt ma charakter projektu badawczego,
w którym przewidziano realizacje badań przemysłowych i prac rozwojowych albo prac rozwojowych. Ponadto w ramach tego kryterium ocenie podlega czy zadania planowane do realizacji zostały prawidłowo przypisane do kategorii badań przemysłowych albo prac rozwojowych. Przy czym przez badania przemysłowe i prace rozwojowe, należy rozumieć badania przemysłowe i prace rozwojowe, o których mowa w art. 2 pkt. 85 i 86 rozporządzenia Komisji (UE) nr. 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu ( Dz. U. UE L nr.187, str.1, z dnia 26.06.2014r., dalej rozporządzenie nr 651/2014).
Według Przewodnika "badania przemysłowe" – oznaczają badania planowane lub badania krytyczne mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności celem opracowania nowych produktów, procesów lub usług lub tez wprowadzenia znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów lub usług. Uwzględniają one tworzenie elementów składowych systemów złożonych i mogą obejmować budowę prototypów
w środowisku laboratoryjnym lub środowisku interfejsu symbolizującego istniejące systemy, a także linii pilotażowych, kiedy są one konieczne do badań przemysłowych.
Natomiast "eksperymentalne prace rozwojowe" oznaczają zdobywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i biznesu oraz innej stosownej wiedzy i umiejętności w celu opracowywania nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług. Mogą one także obejmować na przykład czynności mające na celu pojęciowe definiowanie, planowanie oraz dokumentowanie nowych produktów, procesów i usług. Prace rozwojowe mogą obejmować opracowanie prototypów, demonstracje, opracowanie projektów pilotażowych, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt zasadniczo nie jest jeszcze określony. Mogą obejmować opracowanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy z konieczności jest produktem końcowym do wykorzystania do celów komercyjnych, a jego produkcja jest zbyt kosztowna, aby służył on jedynie do demonstracji i walidacji. Eksperymentalne prace rozwojowe nie obejmują rutynowych
i okresowych zmian wprowadzanych do istniejących produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, usług oraz innych operacji w toku, nawet jeśli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Według zapisu Przewodnika po kryteriach, dotyczącego oceny w zakresie, że zaplanowane prace B+R są adekwatne i niezbędne do osiągnięcia celu projektu,
a ryzyka, w ramach kryterium ocenie podlega, czy: w kontekście wskazanej potrzeby społecznej/gospodarczej/rynkowej problem technologiczny został poprawnie zidentyfikowany w odniesieniu do celu i przedmiotu projektu; wskazany problem technologiczny jest precyzyjnie określony, zaplanowane prace B+R są niezbędne do osiągnięcia celu projektu/rozwiązania problemu technologicznego, są adekwatne, planowane prace B+R zostały podzielone na jasno sprecyzowane i układające się
w logiczną całość etapy, precyzyjnie określono efekt końcowy, zakładane rezultaty prac B+R są możliwe do osiągnięcia w kontekście zakładanego harmonogramu i budżetu, zidentyfikowano i precyzyjnie opisano ewentualne ryzyka związane z pracami B+R, uwzględniono inne niż technologiczne ewentualne ryzyka zagrożenia/wymogi prawno-administracyjne.
Zauważyć należy, że kryterium uznaje się za spełnione w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie ww. warunki. Ocena kryterium odbywa się na podstawie informacji zawartych w części III – w szczególności pkt 1 oraz części IV wniosku o dofinansowanie projektu.
Natomiast według Przewodnika po kryteriach, dotyczącego oceny w zakresie, iż zespół badawczy oraz zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizację zaplanowanych w projekcie prac B+R, w ramach kryterium ocenie podlega, czy: kluczowy personel zaangażowany w realizacje projektu posiada adekwatne do zakresu i rodzaju tych prac doświadczenie, w tym w realizacji projektów obejmujących prace B+R do działalności gospodarczej, uzyskane patenty czy prawa ochronne na wzory użytkowe lub inne zastosowania wyników prac B+R, liczba osób zaangażowanych w realizację prac B+R jest adekwatna do zakresu i rodzaju zaplanowanych prac B+R i zapewnia terminowa realizacje projektu, wnioskodawca dysponuje odpowiednimi zasobami technicznymi, w tym infrastrukturą naukowo-badawczą, (pomieszczeniami, aparaturą naukowo-badawczą oraz innym wyposażeniem niezbędnym do realizacji prac B+R) zapewniającymi terminową realizację projektu zgodnie z zaplanowanym zakresem rzeczowym.
Kryterium uznaje się za spełnione w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie ww. warunki.
Według Przewodnika po kryteriach, dotyczącego oceny w zakresie – kwestia własności intelektualnej nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu,
w ramach kryterium ocenie podlega, czy: wnioskodawca dysponuje prawami własności intelektualnej, które są niezbędne dla prowadzenia prac B+R zaplanowanych
w projekcie, przeanalizowano czy zaplanowane wdrożenie rezultatów projektu nie narusza praw własności intelektualnej, wnioskodawca dysponuje prawami własności przemysłowej, które są niezbędne dla zaplanowanego wdrożenia, przewidziano efektywny sposób ochrony własności intelektualnej, zabezpieczający przed skopiowaniem/nieuprawnionym wykorzystaniem wyników projektu.
Również i w tym zakresie kryterium uznaje się za spełnione w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie ww. warunki.
Powyższe wskazanie przypomina, że oceną objęty jest projekt opisany
i zaprezentowany we wniosku o dofinansowanie i załączonej do niego dokumentacji. Regulacje dotyczące konkursu, co do zasady, nie dopuszczają aby w późniejszych pismach, w tym w proteście, wnioskodawca uzupełniał opis lub dokumentację projektu (wyjątek musiałby znaleźć wprost uregulowanie w podstawie prawnej).
W przeciwnym razie byłoby to naruszenie zasady równego dostępu i przeczyłoby zasadzie konkurencyjności projektów w ich dofinansowaniu.
Następnie wskazać należy, że Regulamin konkursu w § 7 stanowi, iż projekt podlega ocenie przeprowadzanej przez komisję oceny projektów, w skład której wchodzą niezależni eksperci oraz pracownicy IP.
Ocena projektu przeprowadzana jest w oparciu o kryteria oceny projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący PO IR określony w załączniku nr 1 do RPK. Niespełnienie któregokolwiek kryterium formalnego powoduje odrzucenie wniosku,
z zastrzeżeniem zapisów § 9. Ocena formalna przeprowadzana jest przez pracowników IP. Szczegółowe informacje dotyczące sposobu oceny kryteriów znajdują się
w Przewodniku po kryteriach ( § 7 ust.3).
Wniosek, który spełnił wszystkie kryteria formalne zostaje skierowany do II etapu oceny, tj. oceny merytorycznej ( § 8 ust.3 Regulaminu). Natomiast zgodnie z treścią § 10 ust.1 Regulaminu konkursu ocena merytoryczna (II etap oceny) przeprowadzana jest przez Panel – obejmując ocenę: 1) w zakresie naukowo – technologicznym oraz 2)
w zakresie gospodarczo – biznesowym. Kryteria oceny w zakresie naukowo – technologicznym omówiono § 10 ust. 2 Regulaminu, zaś w zakresie gospodarczo – biznesowym w ust. 4 § 10 Regulaminu.
Z § 10 ust. 10 Regulaminu wynika, że w skład panelu wchodzi maksymalnie 5 ekspertów, z zastrzeżeniem, że dla ważności posiedzenia Panelu wymagana jest obecność co najmniej 3 ekspertów. Natomiast ust. 15 § 10 Regulaminu, przewiduje, że w wyniku oceny merytorycznej dokonywanej przez Panel ekspertów projekt może zostać : rekomendowany do dofinansowania i nierekomendowany do dofinansowania.
Również w przedmiotowej sprawie wniosek skarżącej przeszedł pozytywnie ocenę formalną wniosku, natomiast zgodnie z treścią oceny merytorycznej z dnia 14 czerwca 2016 r. i treścią zaskarżonej informacji z 31 października 2016 r.
o nieuwzględnieniu protestu, projekt skarżącej został negatywnie oceniony z uwagi na nie spełnienie wszystkich kryteriów dostępu (§ 10 ust. 15 pkt 2a Regulaminu) oraz nieuzyskanie wymaganej liczby punktów (§ 10 ust. 15 pkt 2b i 2c Regulaminu).
Z treści zaskarżonej informacji wynika, że Panel w ramach procedury odwoławczej uznał, iż przedstawiony we wniosku opis projektu nie jest wystarczający, aby uznać, prace przewidziane w ramach tego etapu za prace o charakterze badań przemysłowych. Eksperci Panelu w uzasadnieniu szczegółowo uzasadnili z jakich powodów lakoniczność opisu przedstawiona we wniosku o dofinansowanie uniemożliwia im ocenę projektu. Wnioskodawca nie wskazuje zarówno przedmiotu wskazanego badania, jak również oczekiwanych rezultatów tych badań. Wskazali, że wnioskodawca przystępując do konkursu zobowiązał się do przygotowania opisów zgodnie z Instrukcją, przy czym etapy powinny przedstawiać szczegółowy opis planowanych prac wraz z ich uzasadnieniem w kontekście wskazanego wcześniej zagadnienia technologicznego czy też celu projektu – z czego nie wywiązał się. Braki
w tym zakresie stanowiły podstawę odmowy rekomendowania projektu do dofinansowania. Eksperci Panelu podkreślili, że obowiązek udowodnienia, iż przewidziane w projekcie prace mają charakter badawczy, zaś planowane rezultaty mają charakter innowacyjny, nadto wyjaśnienie jego cech i właściwości spoczywa na aplikującym o środki na sfinansowanie projektu.
Zaznaczyli, że przedstawione przez wnioskodawcę informacje nie pozwalają na pozytywną ocenę posiadania przez niego praw własności intelektualnej, bowiem za adekwatne uznano jedno zdanie "Cała technologia i produkt są oparte na naszych patentach wydanych w [...], [...] i Polsce". W ocenie ekspertów Panelu wnioskodawca nie wykazał i nie uprawdopodobnił, że dysponuje prawami własności intelektualnej. Natomiast informacje przedstawione w proteście nie mogą podstawy odwołania, gdyż protest nie może stanowić rozszerzenia informacji zawartych we wniosku, dodatkowo procedura odwoławcza nie służy uzupełniniom czy modyfikacjom wniosku.
W toku oceny protestu pod uwagę brano więc informacje przedstawione
w aplikacji konkursowej, konfrontując je z postawionymi zarzutami. Nie jest przy tym rolą ekspertów domyślanie się i interpretacja przedstawionych we wniosku niejasnych zapisów. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wyczerpującego i jednoznacznego opisania wszelkich danych.
Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazuje, że odniesiono się w nim do całej argumentacji podniesionej przez skarżącą spółkę w proteście, że organ przedstawił własną argumentację dotyczącą oceny projektu w ramach zaskarżonego kryterium
i w granicach zaskarżenia. Ocena ta jest uznaniowa, ale nie dowolna. Podniesiona argumentacja organu nie pozostaje w sprzeczności z treścią wniosku, nie pomija też treści tego wniosku.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że skarżący podnosi iż nabór
i ocena wniosków przez NCBR oparte są na niezgodności z istniejącymi polskimi
i międzynarodowymi przepisami. Podnosi także, że stosowane przepisy naruszają interes wnioskodawcy, a w szczególności zabezpieczenia tajności innowacyjnych wynalazków. Dodatkowo zdaniem wnioskodawcy wymóg ten skutkuje utratą konkurencyjności i zwiększa możliwość kopiowania opisanej technologii przez konkurencję.
W przekonaniu Sądu podnoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Strona skarżąca w żadnym razie nie wykazała sprzeczności w zakresie powołanych przepisów prawa własności intelektualnej z normami międzynarodowymi. W wyroku
II GSK 2854/14 z dnia 15 czerwca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę: "podanie wynalazku do wiadomości oznaczonego (zamkniętego) kręgu osób, zwłaszcza związanych obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, nie jest uważane za udostępnienie wynalazku publiczności". Słusznie zatem wskazuje w odpowiedzi na skargę organ, podając, że przekazanie informacji o wynalazku poprzez umieszczenie szczegółowych informacji we wniosku o dofinansowanie zgodnie z wymaganiami dokumentacji aplikacyjnej nie prowadzi do utraty nowości przez wynalazek, jeżeli nie zostanie on udostępniony powszechnie.
W odniesieniu zaś do argumentu strony skarżącej, że wymagania NCBR są sprzeczne z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji, w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Kryteria Dostępu, II. Ocena Merytoryczna Gospodarczo-Biznesowa. Lp. 2. Kwestia własności intelektualnej nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu. W ramach kryterium ocenie podlega czy "przewidziano efektywny sposób ochrony własności intelektualnej zabezpieczający przed skopiowaniem/nieuprawnionym wykorzystaniem wyników projektu, jeśli istnieje taka potrzeba - stwierdzić należy, iż skarżący przystępując do konkursu nie kwestionował dokumentacji konkursowej, która była w pełni dostępna. Wszyscy aplikujący o środki mieli jednakową możliwość zapoznania się z zasadami konkursu, ponadto mieli jednakowa wiedzę co do sposobu wypełniania wniosku. Wnioskodawca nie zwracał się na żadnym etapie konkursu z prośbą o doprecyzowanie któregokolwiek kryterium czy zapisu w Przewodniku.
Pozostałe zarzuty skargi są mało precyzyjne, sprowadzają się do naruszenia wskazanych przepisów poprzez brak rzetelności, przejrzystości i bezstronności
w ocenie projektu. Jako uzasadnienie tych zarzutów skarżąca podaje argumenty, które w rzeczywistości stanowią polemikę z oceną ekspertów, kwestionuje fachowość
i kompetencje ekspertów. Odnosząc się do powyższych argumentów wyjaśnić należy, że eksperci stanowiący panel ekspertów powołani do oceny są osobami posiadającymi doświadczenie praktyczne w danej tematyce oraz wiedzę merytoryczną w obszarze nauki lub przemysłu, których dotyczy projekt.
W rezultacie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów zarzucanych
w skardze. Przypomnieć należy, że projekt skarżącej został zgłoszony w konkursie, który rządzi się własnymi prawami. Rozstrzygnięcie nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Zatem uzasadnienie rozstrzygnięcia nie musi się odnosić do wszystkich elementów występujących w sprawie, a tylko dotyczyć zaskarżonego zakresu i wyjaśniać stanowisko w sposób zrozumiały i rzetelny. Wskazane elementy zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Wszystkie podniesione w proteście zarzuty były przedmiotem rozpoznania. Odniesiono się do całej argumentacji.
Zaznaczyć należy, że skarga i jej uzasadnienie nie daje przy tym podstaw do stwierdzenia, że ocena ekspercka była wyłącznie subiektywna, dowolna i nieoparta na jasnych kryteriach merytorycznych. Skarżąca nie wskazuje przy tym jakie kryteria merytoryczne były jej zdaniem niejasne. Wyjaśnić zatem należy, że to Instytucja Pośrednicząca otrzymała uprawnienia do określania procedury postępowania przy dokonywaniu oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie. Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 - 2020 został przyjęty przez Komitet Monitorujący, organ stojący na straży osiągania celów szczegółowych odpowiednich priorytetów (art. 14 ust. 10 u.z.r.p. w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego). Warto zwrócić uwagę, że Komitet Monitorujący Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014 - 2020 przyjął kryteria wyboru projektów w ramach I osi priorytetowej już 19 marca 2015 r., zaś pełna dokumentacja konkursowa została opublikowana 2 kwietnia 2015 r.
Trudno również zgodzić się z argumentacją, że eksperci nie odnosili się do treści zawartych we wniosku, skoro przeczy temu samo uzasadnienie pisma informującego
o negatywnym wyniku oceny merytorycznej, gdzie wielokrotnie powoływano się na zapisy wniosku. Brak podstaw do twierdzenia, że ocena ekspercka nie spełnia standardu, jakiego należałoby oczekiwać od przedstawicieli środowisk naukowych, gospodarczych i finansowych.
Celem oceny nie jest bowiem udzielanie wnioskodawcy wskazówek, w jaki sposób wniosek powinien być sporządzony, aby mógł otrzymać pozytywną ocenę
w ramach danego kryterium - to zadanie należy do wnioskodawcy (por. wyrok WSA
w Warszawie z 23 września 2014 r. w sprawie V SA/Wa 1785/14).
Skarżąca formułuje również niezrozumiały zarzut dotyczący naruszenia jej interesu prawnego, wskazując, iż zabezpieczenie własności intelektualnej jest niezbędne dla zabezpieczenia przed konkurencją i możliwością uzyskania dalszych patentów wynikających z przeprowadzonych badań. Powołuje się przy tym na Ustawę prawo przemysłowej i Ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie Sądu skarżąca nie umotywowała na czym miałoby polegać naruszenie jej interesu prawnego.
Podsumowując zdaniem Sądu ocena wniosku skarżącej zgodna była z art. 46 ust. 3 u.z.r.p., który stanowi, że właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów. Ocena wniosku skarżącej zawierała stosowne uzasadnienie potwierdzające przeprowadzoną analizę treści wniosku w kontekście wymogów spełnienia kryteriów dostępu oraz punktowanych zgodnie z regulaminem oraz wytycznymi zawartymi w Przewodniku. Powyższa ocena wskazywała ilość punktów otrzymanych przez projekt w sumie oraz w odniesieniu do poszczególnych kryteriów punktowanych oraz informowała o ocenie kryteriów dostępu. Ponadto jeszcze raz zaznaczyć należy, że informacja o negatywnej ocenie projektu nie jest decyzją administracyjną, jak również u.z.r.p. nie określa niezbędnych treści uzasadnienia oceny projektu. Ponadto uzasadnienie oceny wniosku skarżącej było wystarczające i umożliwiało podjęcie polemiki merytorycznej z dokonaną oceną,
w ramach wniesionego protestu.
Sąd podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wskazujące, że strona powinna wiedzieć dokładnie, dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. W orzecznictwie podnosi się również, że uzasadnienie oceny powinno być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Jeżeli uzasadnienie informacji zawiera taką treść, która umożliwia stronie podjęcie polemiki merytorycznej z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu (por. np. wyrok NSA z 5 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2410/14, wyrok NSA z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1114/13 dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie kryterium to zostało spełnione.
Protest Skarżącej rozpatrzony został zgodnie z procedurą odwoławczą określoną w u.z.r.p. Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 u.z.r.p. właściwa instytucja rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza i zarzutów protestu o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny. Analizując uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu zawarte w zaskarżonej informacji o nieuwzględnieniu protestu
z 31 października 2016 r. Sąd stwierdza, że jest ono zgodne z przywołanym przepisem u.z.r.p. Przede wszystkim należy zauważyć, że IP dokonała weryfikacji pierwotnej oceny merytorycznej projektu oraz ponownej oceny merytorycznej wyłącznie w zakresie kryteriów i zarzutów objętych protestem skarżącej. IP odniosła się do wszystkich spornych w rozpatrywanej sprawie kryteriów i podniesionych zarzutów.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło