VIII SA/Wa 965/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu adwokata J. G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2018 r. o przyznaniu wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi C. F.- [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako "Sąd") prawomocnym wyrokiem z 7 grudnia 2017 r. oddalił skargę C. F.- [...] (dalej: "skarżąca") na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IS") z [...] sierpnia 2016 r. Prawomocnym postanowieniem z 21 maja 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w pkt 1 przyznał zaś skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w R. wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokata J. G., który pismem z 17 września 2018 r. sporządził opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu. Wystąpił jednocześnie o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że pomoc ta nie została opłacona ani w całości ani w części. Postanowieniem z 26 września 2018 r. referendarz sądowy przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.G. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 180 zł oraz kwotę 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług (VAT), za dokonanie ww. czynności (łącznie 221,40 zł). Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał m. in. przepisy § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz § 4 ust. 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). W sprzeciwie od powyższego rozstrzygnięcia, wnosząc o jego zmianę, pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty naruszenia § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) poprzez ich zastosowanie, podczas gdy przedmiotowe przepisy nie obowiązywały w chwili wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, co oznacza, że nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia w zakresie kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 8 pkt 5 oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) w zw. z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 Nr 54, poz. 535; t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270) poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy przedmiotowe przepisy obowiązywały w chwili wszczęcia postępowania w niniejszej prawie, co oznacza, że powinny być podstawą rozstrzygnięcia w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Autor sprzeciwu wystąpił w związku z tym o przyznanie wynagrodzenia w prawidłowej wysokości, tj. w łącznej kwocie [...] zł. Dodał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest należność pieniężna w kwocie [...] zł, stąd żądana kwota jest właściwa zgodnie z powołanymi przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie (tj. 18 października 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników, ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa przepis art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "uppsa"). Zgodnie z treścią tego przepisu, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (§ 1). Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, referendarz sądowy zastosował przepisy regulujące szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu we właściwym brzmieniu, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie"). Z jednej strony, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej, postępowanie sądowoadministracyjne w realiach niniejszej sprawy zostało wszczęte 18 października 2016 r., jednakże z drugiej strony nie dostrzegł on, że w świetle przepisów § 22 rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Podkreślić należy zatem, że postępowanie przed Sądem w I instancji zakończyło się wydaniem 7 grudnia 2017 r. prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie, tj. w dniu, w którym obowiązywało już powołane wyżej rozporządzenie z 30 października 2016 r. Adwokat J. G. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącej w czasie, gdy obowiązywały już przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie"). Brak było zatem podstaw prawnych do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które straciło moc zasadniczo z dniem 2 listopada 2016 r. Odnosząc się do przyznanej przez referendarza stawki wynagrodzenia Sąd także podziela jego stanowisko w tym względzie. Pełnomocnik skarżącej wadliwie przyjął bowiem, że wartością sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna wynikająca z decyzji wymiarowej z [...] października 2015 r. w kwocie [...] zł, skoro przedmiotem zaskarżenia objęta została decyzja Dyrektor IS z [...] sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz rozłożenia na raty spornej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę i ustalenie opłaty prolongacyjnej. Czyli sprawa objęta wpisem stałym, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). W tej sytuacji, referendarz sądowy prawidłowo wyliczył stawkę wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej w łącznej kwocie 221,40 zł (240 zł x 75% + 23% VAT), stosując obowiązujące przepisy § 21 ust. 1 pkt 2 lit b oraz § 4 ust. 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego.