VIII SA/Wa 967/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając m.in. na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r.) oraz na podstawie art. 104 i art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.) orzekł o odmowie przyznania dla A. E.M. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako "spółka") płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2010 r. wpłynął wniosek spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. - tzw. wniosek transferowy (o przejęcie płatności). Do wniosku spółka dołączyła oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych. Przedmiotowy wniosek został bowiem złożony w związku z przejęciem przez spółkę gruntów rolnych zadeklarowanych w 2008 r. przez inne podmioty, tj. spółki cywilne A.K.A. oraz P.A.. Spółka wyjaśniła przy tym, że przed Dyrektorem ARiMR w W. toczą się postępowania w sprawie płatności za 2007, 2008 i 2009 r. w stosunku do przekazujących, dlatego też składa ww. wniosek transferowy. Organ stwierdził, że składając wniosek o przyznanie ww. płatności spółka nie spełniła warunków określonych w § 23 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. zakończył postępowanie prowadzone na wniosek przekazującego, tj. P. A. spółka cywilna wydając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, zaś wniosek o przejęcie płatności przez przejmującego został złożony po wydaniu ww. decyzji. Postępowanie administracyjne dla przekazującego zostało zakończone w dniu [...] grudnia 2009 r. poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej, zaś wniosek o przejęcie płatności przez przejmującego został złożony w dniu [...] maja 2010 r. Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła spółka wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu spółka podniosła, że decyzja narusza przepis § 14 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Spółka wskazała, że uregulowanie zawarte w § 14 ust. 3 ww. rozporządzenia należy stosować do zakończenia postępowania administracyjnego w stosunku do przekazującego gospodarstwo rolne, z zakończeniem ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanych dla przekazującego. W zaistniałym przypadku decyzje wydane dla przekazującego są objęte kontrolą sądu administracyjnego. W piśmie z dnia [...] marca 2011 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, spółka podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 maja 2010 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 160/10 w pkt 2 swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że decyzje Dyrektora ARiMR w W. wydane w postępowaniach odwoławczych w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2008 r. nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku ww. sądu. Decyzje kończyły podstępowania w sprawie ww. płatności za 2008 r. dla poprzednich użytkowników gruntów objętych postępowaniem. Nie można więc twierdzić, że postępowanie w sprawie płatności za 2008 r. dla poprzednich użytkowników zostało zakończone. Organ pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czyli kwestii zakończenia postępowania przed sądami administracyjnymi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ pierwszej instancji wskazał, iż zostały wydane decyzje dla przekazujących spółek cywilnych, tj. A.A.K. A. i P.A.. W dniu [...] grudnia 2009 r. została wydana decyzja dla P.A. spółka cywilna o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2008 r. W dniu [...] czerwca 2009 r. organ wydał zaś decyzję dotyczącą A.K. A. spółka cywilna, którą przyznał płatność rolnośrodowiskową za 2008 r. Zdaniem organu z uwagi na treść art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r., nie ma możliwości wstąpienia przez wnioskującego do zobowiązania innego podmiotu (tj. przekazującego grunty rolne) ze względu na zakończone decyzją postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji. Podmioty przekazujące grunty rolne otrzymały bowiem decyzje w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2008 r., a tym samym postępowanie w tych sprawach na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Odnosząc się do zarzutu spółki dotyczącego wstrzymania wyrokami WSA zaskarżonych decyzji, wskazać należy, że zarówno wyrok WSA o sygn. akt VIII SA/Wa 602/10 dotyczący decyzji dla A.K.A. spółka cywilna, jak i wyrok WSA o sygn. akt VIII SA/Wa 678/10 dotyczący decyzji dla P.A. spółka cywilna, wstrzymuje wyłącznie wykonanie decyzji organu drugiej instancji, dlatego też nie ma podstaw aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. spółka (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W.. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie winno zostać zawieszone z urzędu, a nie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem. W dniu wydania skarżonej decyzji trwało bowiem sądowoadministracyjne badanie legalności decyzji wydanych dla przekazującego gospodarstwo za przedmiotowy dla sprawy rok. W szczególności decyzje te zostały uchylone w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jeszcze nie została rozpoznana. W sprawie występuje więc klasyczne zagadnienie prejudycjalne, stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na zgodny wniosek stron - zawiesił postępowanie w sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt II GSK 1050/11 wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli decyzji w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi, czy organy ARiMR miały podstawy do odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2008 r. w związku ze złożeniem przez nią w dniu [...] maja 2010 r. tzw. wniosku transferowego o przejęcie ww. płatności. Sporne jest również, czy skarżąca może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzednich użytkowników gruntów na których były realizowane zobowiązania rolnośrodowiskowe przez wskazane we wniosku złożonym za 2008 r. spółki cywilne o nazwach: P. A. oraz A.K. A.. Stosownie bowiem do treści art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich istnieje możliwość dokonania przeniesienia realizowanego zobowiązania przez dotychczasowego wnioskodawcę na inny podmiot m.in. w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji następca prawny może na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Zgodnie zaś z § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. w razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy. Zdaniem organów, skoro podmioty przekazujące grunty rolne otrzymały decyzje w sprawach za 2008 r., to tym samym postępowanie na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Skoro zaś wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wstrzymały wykonanie jedynie zaskarżonej decyzji organu, to nie ma podstaw, aby uznać, że istnieją przesłanki do odmowy uznania rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów jest błędne. Skoro bowiem - jak przyznaje sam organ odwoławczy - w chwili wydawania przez organy obu instancji ARiMR decyzji będących przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (tj. dotyczącej tzw. wniosku transferowego złożonego przez skarżącą) toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie z wniosku spółki cywilnej P.A. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2008 r., to nie można mówić, że postępowanie o przedmiotowe płatności zostało już zakończone. Od wyniku tego postępowania sądowoadministracyjnego zależał bowiem wynik niniejszego postępowania, tj. dotyczącego złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2008 r. Rację ma więc skarżąca, że w takiej sytuacji w toku postępowania przed organami obu instancji doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w sprawach dotyczących wniosku spółki cywilnej. Dopiero od wyniku zakończonego postępowania sądowadministracyjnego zależało postępowanie w niniejszej sprawie, która jest przecież kontynuacją sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2008 r. Organy gdy tylko powzięły taką informację, przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia winny wyjaśnić, czy i jak zakończyło się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące wniosków złożonych przez poprzedników gruntów rolnych, które chce przejąć skarżąca. W sytuacji gdy organy ustaliły, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ww. podmiotu nadal się toczy, miały obowiązek na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że organy ARiMR przede wszystkim nie rozpatrzyły w całości w należyty sposób zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Nie wyjaśniły przy tym w wystarczający sposób jak zakończyły się postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2008 r. dotyczące podmiotów przekazujących grunty rolne dla skarżącej. Organ pierwszej instancji wskazał bowiem jedynie, że w stosunku do jednego z przekazujących grunty rolne (P. A. spółka cywilna), została wydana decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za 2008 r. Organ ten nie wyjaśnił zaś w ogóle sprawy dotyczącej drugiego z przekazujących grunty rolne (A. K.A. spółka cywilna). Organ odwoławczy z kolei potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowych w stosunku do P. A. spółka cywilna oraz dodał, że w stosunku do drugiego podmiotu przekazującego (A. K. A. spółka cywilna) została wydana decyzja o przyznaniu ww. płatności za 2008 r. Z drugiej jednak strony, organ odwoławczy przyznał, że zostały wydane przez WSA wyroki o sygn. akt VIII SA/Wa 602/10 (dotyczący decyzji dla A.K.A. spółka cywilna), jak i wyrok WSA o sygn. akt VIII SA/Wa 678/10 (dotyczący decyzji dla P. A. spółka cywilna). Jak zaś wynika z ww. wyroków, dotyczą one płatności rolnośrodowiskowych dla ww. podmiotów przekazujących ale nie za 2008 r., tylko odpowiednio: za 2009 r. (wyrok o sygn. akt VIII SA/Wa 602/10) oraz za 2006 r. (wyrok o sygn. akt VIII SA/Wa 678/10). Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji uchybiły art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Również uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie można uznać za wystarczające i przekonywujące w rozumieniu art. 107 § 3 w związku z art. 11 K.p.a. Naruszenia te mogły zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji będzie więc zobowiązany w pierwszej kolejności wyjaśnić ww. niejasności. Dopiero bowiem dokonanie prawidłowych i wyczerpujących ustaleń w zakresie dotyczącym tego jak zakończyły się postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2008 r. dla podmiotów przekazujących, umożliwi rozstrzygnięcie, czy istnieje podstawa do odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej w związku ze złożeniem przez nią w dniu [...] maja 2010 r. tzw. wniosku transferowego. Dopiero wówczas możliwe będzie również ustalenie czy skarżąca może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie przedmiotowej płatności w miejsce poprzednich użytkowników gruntów na których były realizowane zobowiązania rolnośrodowiskowe przez ww. spółki cywilne. W związku z powyższym, należało orzec, jak w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Orzeczenie w punkcie drugim opiera się na podstawie art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.