VIII SA/Wa 980/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów do [...] % zawartości alkoholu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych J. J. podał, że wspólnie z żoną i córką utrzymuje się z łącznego dochodu w wysokości [...] zł, na który składają się zasiłki z MOPS, zasiłek pielęgnacyjny i rodzinny oraz świadczenie wychowawcze na córkę. Oświadczył, że działalność gospodarcza, którą prowadzi nie przynosi dochodu. Odpowiadając na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów, nadesłał wyciąg z rachunku bankowego, informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2015 r., kartę przychodów pracownika za 2015 r. oraz kserokopie decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, zasiłku rodzinnego, zasiłku stałego i zasiłku dla opiekuna. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Przepis art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), - dalej "p.p.s.a." wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Przypomnieć również trzeba, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. Oceniając wniosek zgodnie z powyższymi regulacjami, uznać należało, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykonał bowiem w sposób rzetelny wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację materialną. Przede wszystkim nie złożył własnego zeznania podatkowego za 2015 r., co jest o tyle istotne, że poza dochodem z zasiłków opieki społecznej prowadzi on działalność gospodarczą "[...]". Za wykonanie tego zobowiązania nie może być uznana informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy, czy tez karta przychodów pracownika, bowiem nie jest to rozliczenie dochodów uzyskanych w ciągu roku podatkowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz pozostałych źródeł - jeżeli zostały uzyskane. W tej sytuacji za gołosłowne należy uznać twierdzenia, że działalność, którą skarżący prowadzi, nie przynosi dochodu. Skarżący nie złożył także wyciągów z własnego rachunku bankowego oraz rachunku żony, co także uniemożliwia obiektywną ocenę kondycji finansowej rodziny. Nie sposób bowiem ocenić, jak kształtują się bieżące wydatki rodziny wobec uzyskiwanych dochodów, w jakiej wysokości środki wpływają na konto i jakie jest jego saldo. Należy podkreślić, że samo przekonanie strony o tym, że przysługuje jej prawo pomocy, bez próby bliższego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uzasadnienia uwzględniania jej żądania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 115/10 dostępne: LEX nr 591337 oraz http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza więc, że ustalono, iż wykazane przez wnioskodawcę stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, bo sprowadzającym się do przedstawienia niepełnych informacji, oświadczeniem strony, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.