VIII SA/Wa 985/22
WyrokWSA w Warszawie2023-03-09
Skład orzekający: Renata Nawrot, Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia kopii wystąpień pokontrolnych z wielu kontroli przeprowadzonych w ciągu kilku lat, które wymaga analizy, selekcji i przygotowania dużej ilości dokumentacji, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający jej udostępnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia kopii wystąpień pokontrolnych z wielu kontroli, które wymaga analizy, selekcji i przygotowania dużej ilości dokumentacji (ok. 25 000-37 500 stron), stanowi informację przetworzoną. Ponadto, skarżący nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadniałby udostępnienie takiej informacji przetworzonej. W związku z tym, odmowa udostępnienia informacji była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący P.H. zwrócił się o udostępnienie kopii wystąpień pokontrolnych z lat 2018-2022, budżetu oraz dokumentacji przetargowej dotyczącej monitoringu. Organy udzieliły odpowiedzi w zakresie budżetu i przetargu. W kwestii wystąpień pokontrolnych wezwano skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący wskazał, że informacja posłuży do pracy naukowej, nagłośnienia nieprawidłowości, jako dowód w procesach sądowych oraz oceny systemu kontrolnego. Organy odmówiły udostępnienia wystąpień pokontrolnych, uznając je za informację przetworzoną, której przygotowanie wymagałoby znacznego nakładu pracy i mogłoby zakłócić funkcjonowanie jednostki, a skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. H. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga P.H. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z 19 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z dnia 20 maja 2022 r. skierowanym do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. (data wpływu: 23.05.2022 r.), P. H. zwrócił się o udzielenie informacji publicznej w postaci 1) "kopii wystąpień pokontrolnych kontroli przeprowadzonych przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L.
w Areszcie Śledczym w L. w latach 2018-2022"; 2) udostępnienia budżetu Okręgowego Inspektoratu Straży Więziennej w L. za lata 2018 – 2022; 3) udostepnienia dokumentacji dotyczącej przetargu wymiany i instalacji monitoringu kamer przemysłowych w AŚ L..
W zakresie pkt 2) i pkt 3) udzielono P.H. odpowiedzi pismem z 2 czerwca 2022 r. (akta adm.).
Odnośnie pkt 1) wniosku, pismem [...] z 2 czerwca 2021 r. P. H. został wezwany do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W odpowiedzi - pismem z dnia 7 czerwca 2022 r. wnioskodawca poinformował, iż celem uzyskania żądanej informacji jest nagłośnienie, w nieokreślony sposób, stwierdzonych w Areszcie Śledczym w L. nieprawidłowości wśród innych osadzonych, ich rodzin i kontrahentów nie wskazując w jaki sposób ma to wpłynąć na poprawę funkcjonowania organu oraz obnażenie przez wnioskodawcę w nieokreślony sposób słabości systemu kontrolnego. Ponadto uzyskane informacje mają zostać wykorzystane do prowadzonej przez nieokreśloną osobę pracy naukowej oraz mają posłużyć jako dowód w procesach sądowych jakie wnioskodawca zamierza wytoczyć Dyrektorowi Aresztu Śledczego w L..
Decyzją z 8 lipca 2022 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L., na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: "u.d.i.p.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku P.H. z dnia 20 maja 2022 r. w części dotyczącej udzielenia informacji publicznej w postaci "kopii wystgpień pokontrolnych kontroli przeprowadzonych przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L.
w Areszcie Śledczym w L. w latach 2018-2022" - odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Uzasadniając decyzję Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. (dalej organ I instancji), po przedstawieniu regulacji prawnej odnoszącej się do żądanej informacji publicznej, wyjaśnił, że żądana przez wnioskodawcę informacja jest informacją przetworzoną. Wystąpienia pokontrolne przechowywane są wraz z całością materiałów kontroli. W latach 2018-2022 funkcjonariusze Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w L. przeprowadzili około 250 kontroli, co powoduje, że przygotowanie informacji publicznej żądanej przez P. H. wymaga przeprowadzenia analizy z całego zbioru obejmującego około 30 segregatorów dokumentów, wyselekcjonowania kontroli zwykłych przeprowadzonych w Areszcie Śledczym w L., a następnie wydobycia wystąpień pokontrolnych. Samo wyselekcjonowanie i skopiowanie powyższych dokumentów jest aktem niewystarczającym do wytworzenia informacji, o którą wnosi P. H.. Zabiegi wymagane do przygotowania informacji zgodnie z żądaniem wnioskodawcy prowadzą w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci. Przygotowanie żądanej informacji wymaga oddelegowania do tej czynności pracownika, który przez około 2 miesiące nie mógłby realizować normalnych, codziennych obowiązków służbowych, co z kolei mogłoby negatywnie wpłynąć na tok realizacji ustawowych zadań dyrektora okręgowego wynikających z art. 12 ust. 2 ustawy
o Służbie Więziennej.
Następnie organ uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby udostępnienie informacji objętych wnioskiem było szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczenia. Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania danych dla poprawy funkcjonowania np. organu.
Rozpoznając odwołanie P. H., Dyrektor Generalny Służby Więziennej (dalej również organ odwoławczy), zaskarżoną decyzją z 19 sierpnia 2022 r., powołaną na wstępie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.- utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z 8 lipca 2022 r.
W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postepowania, wyjaśnił, że podziela argumenty przytoczone przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. świadczące
o zakwalifikowaniu żądanej informacji jako informacji publicznej tzw. przetworzonej
i przyjmuje je jako własne. Wskazał dalej, iż analiza akt postępowania jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji słusznie podniósł, że podjęcie działań organizacyjnych
i zaangażowanie środków osobowych w celu udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji mogłoby zakłócić normalny tok funkcjonowania jednostki i utrudniłoby to tym samym wykonywanie powierzonych przez ustawodawcę zadań. Szereg czynności faktycznych niezbędnych do udostępnienia informacji publicznej polegających min. na odszukaniu żądanej dokumentacji ze zbiorów akt obejmujących kilka lat działalności organu oraz przekształcenie jej w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi ochrony danych osobowych, nierozłącznie wiązałoby się
z wytworzeniem nowej rodzajowo dokumentacji i wyłączeniem funkcjonariuszy zaangażowanych w przedmiotowe działania od realizacji obowiązków służbowych na znaczny okres.
Ponadto Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w L. nie dysponuje gotowym materiałem objętym wnioskiem z przyczyn obiektywnych. Dla udostępnienia żądanej informacji niezbędnym byłoby przejrzenie dokumentacji z około 251 kontroli,
z której każda liczyła średnio 100-150 stron, co daje łącznie około 25 000 - 37 500 stron dokumentacji zgromadzonej łącznie w około 30 segregatorach. W konsekwencji proces przygotowania żądanej informacji określono jako wymagający dużego nakładu pracy, który wstępnie oszacowano w przybliżeniu na 2 miesiące pracy, co wpłynęłoby na funkcjonowanie jednostki.
Organ odwoławczy zaakceptował także stanowisko organu I instancji, iż wszystkie wymienione czynności prowadzą do wytworzenia nowego dokumentu odmiennej od pierwotnej postaci. Stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z informacją publiczną przetworzoną mamy do czynienia także wówczas, gdy uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiąże się
z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać
z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od więżących się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako Informacja przetworzona.
Końcowo organ odwoławczy podał, że żądana przez skarżącego informacja spełnia kryteria informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ I instancji na dzień złożenia wniosku i dzień wydania decyzji nie dysponował gotową informacją odpowiadającą kryteriom wskazanym przez wnioskodawcę.
Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazał występowania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, który pozostaje elementem niezbędnym do udostępnienia informacji publicznej tzw. przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a tym bardziej aby dysponował realnymi możliwościami wykorzystania przygotowanej dokumentacji dla celów publicznych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie P. H. (dalej skarżący) wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz poprzedzającej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 61 ust.1 w zw. z art. 61 ust. 3
i art. 31 (przypis Sądu ust. 3) Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że żądana przez niego informacja jest informacją przetworzoną oraz że nie wykazał interesu publicznego. Podniósł, że udzielił odpowiedzi na wezwanie, zaś żądana przez niego informacja stanowi informację prostą, którą organ powinien mu udostępnić.
Skarżący podniósł, że domaga się udzielenia spornych informacji, owa informacja posłuży do pracy naukowej na temat funkcjonowania organów Służby Więziennej, korupcji i nepotyzmu w niej jako instytucji państwa której hermetyka nie pozwala na ujawnienie wszystkich nieprawidłowości. Wystąpienia pokontrolne
w zestawieniu z innymi informacjami pozwolą ocenić poziom kontroli organu, a być może tez usprawnić pracę organu, co przyniesie korzyść wnioskodawcy jako osobie pozbawionej wolności.
W podsumowaniu skargi, skarżący podniósł, że informacja, o którą wnioskował jest informacją prostą, ma duże znaczenie naukowe, dydaktyczne.
W odpowiedzi na skargę organ Dyrektor Generalnej Służby Więziennej wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż jest ona zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż w ocenie Sądu, Dyrektor Generalny Służby Więziennej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Organ ten - Dyrektor Generalny Służby Więziennej, reprezentujący jednostki organizacyjne Służby Więziennej, jest organem władzy publicznej, realizującym cele publiczne określone w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r.
o Służbie Więziennej (tj. Dz.U. z 2021r., poz.1064).
Zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa powoływana wyżej ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p."). Z ustawy tej wynika, że udostępnieniu podlega wyłącznie informacja będąca "informacją publiczną"
i tylko przez podmioty, na których ciąży obowiązek udostępnienia takiej informacji.
W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Zgodnie natomiast z art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...).
Zatem jak wskazano powyżej, organ do którego wpłynął wniosek, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ponadto żądane przez skarżącego informacje w złożonym wniosku - stanowią informacje publiczne.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do oceny czy informacja ma charakter przetworzony.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazać należy, że zgodnie z językową definicją "przetworzenie" oznacza przekształcenie czegoś twórczo i przeobrażenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego red. S. Dubisz, tom P-Ś, Warszawa 2008, s. 751). W potocznym rozumieniu przetworzenie oznacza zatem stworzenie czegoś nowego z już istniejących elementów. Za językowym znaczeniem "przetworzenia" podąża orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że co prawda "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych
i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania
o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech nowej informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 oraz z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt 431/17). Natomiast Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt SK 27/14 podniósł, że "proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (OTK-A 2019/5). W istocie zatem przetworzenie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zatem zupełnie nowa jakość co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku III OSK 6369/21 z dnia 19 stycznia 2023 r.
Zatem wbrew zarzutom skargi nie można przyjąć, że z informacją przetworzoną mamy do czynienia wtedy, gdy należy w niej dokonać prostych czynności w postaci anonimizacji dokumentów, co wiąże się z dodatkowym nakładem pracy urzędników.
W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją przetworzoną jest informacja, która w dniu złożenia wniosku nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, zaś dla jej wytworzenia konieczne jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Jest to więc jakościowo nowa informacja, nieistniejącą dotychczas
w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane
w bieżącej działalności. Wytworzenie informacji przetworzonej wymaga ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Działania podejmowane w celu wytworzenia informacji przetworzonej wykraczają poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. Celem ograniczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest zapobieganie sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na realizacji podstawowych, głównych zadań, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Podkreśla się też, że przetworzenie informacji może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. W konsekwencji przyjmuje się, że również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. np. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14).
W realiach rozpoznawanej sprawy zdaniem Sądu, organy służby więziennej zasadnie przyjęły, że pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego, wymagało podjęcia czynności, które powodowałyby powstanie informacji przetworzonej. Skarżący domagał się bowiem "kopii wystąpień pokontrolnych kontroli przeprowadzonych przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. w Areszcie Śledczym w L. w latach 2018-2022". Organy wyjaśniły skarżącemu, że nie dysponują gotowym materiałem objętym wnioskiem z przyczyn obiektywnych. Dla udostępnienia żądanej informacji niezbędnym byłoby przejrzenie dokumentacji z około 251 kontroli, z której każda liczyła średnio 100-150 stron, co daje łącznie około 25 000 - 37 500 stron dokumentacji zgromadzonej łącznie w około 30 segregatorach. Proces przygotowania żądanej informacji określono jako wymagający dużego nakładu pracy, który wstępnie oszacowano w przybliżeniu na 2 miesiące pracy jednego pracownika, co wpłynęłoby na funkcjonowanie jednostki. Zaznaczono również, że rozpatrzenie wniosku mogłoby wpłynąć negatywnie na realizację powierzonych ustawowo działań i zadań służby więziennej. Podkreślono, że wbrew stanowisku skarżącego, nie chodzi o samą anonimizację dokumentów w znaczeniu usuwania danych osobowych.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że specyfika dokumentacji kontroli powoduje, że przygotowanie dokumentów do udostepnienia wymagałoby czynności analitycznych (a nie wyłącznie technicznych), bowiem protokoły zawierają częstokroć opisy konkretnych zdarzeń na terenie danej jednostki, co może wiązać się z koniecznością usunięcia określonych fragmentów podlegających prawnej ochronie, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób lub okoliczności. To z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych, a także intelektualnych. W ocenie Sądu opisanych czynności czy zakresu prac nie można także zrealizować przy pomocy użycia programu komputerowego.
W przekonaniu Sądu argumenty wywiedzione w skardze stanowią polemikę
z prawidłowym stanowiskiem organów w zaskarżonych decyzjach. Sąd nie ma wątpliwości, że wykonując zobowiązanie skarżącego, organy doprowadziłyby do wytworzenia całkowicie nowego dokumentu, byłaby to niewątpliwie informacja przetworzona. Należy także zwrócić uwagę, że wytworzenie nowej przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organów służby więziennej.
Reasumując Sąd w pełni podziela stanowisko organów, wskazane w decyzjach co do zakwalifikowania żądania zobowiązania skarżącego wskazanego we wniosku – jako zakwalifikowania informacji do kategorii informacji przetworzonej.
W tej sytuacji skarżący powinien wykazać istnienie szczególnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej. Niewykazanie takiego interesu skutkować musiało odmowa udzielenia spornej informacji publicznej.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego, należy podkreślić, że za udostępnieniem przetworzonej informacji musi przemawiać nie "jakiś" interes publiczny, ale musi być to interes szczególny, czego skarżący nie dostrzega. W piśmie z 7 czerwca 2022 r. odnosząc się do wykazania szczególnego interesu publicznego, skarżący wskazał, że informacja ma znaczenie dla osadzonych, rodzin osadzonych, zwykłych obywateli – celem wykazania jak wygląda system i mechanizm kontroli służby więziennej. Skarżący wskazał także, że żądana informacja będzie wykorzystana
w pracy naukowej w zakresie wyeliminowania nepotyzmu, kumoterstwa, oraz posłuży jako dowód w procesach, które zamierza wytoczyć.
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym, niemającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono
z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w jednym z wyroków stwierdził, że w zakresie prawa dostępu do informacji interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np.
w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05, Prok. i Pr. 2006, nr 5, poz. 53). Nie oznacza to jednak, że obywatel niepełniący takich funkcji nie może uzyskać informacji przetworzonej. Takie rozumienie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bezzasadnie ograniczałoby obywatelskie prawo do uzyskania informacji publicznej. Wskazany przepis ma w istocie przeciwdziałać lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wyjaśnić, w jaki sposób zamierza ją wykorzystać dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego (zob. wyroki NSA: z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1768/10, LEX nr 1612055; z 7 grudnia 2010 r., I OSK 1737/10, LEX nr 745157). Jednak dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 chodzi bowiem m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, należy przyznać rację organowi, iż wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego uzasadnienia istotności uzyskania ww. informacji dla interesu publicznego. Jak wskazał organ, skarżący jedynie zanegował ocenę dokonaną przez organy, że wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej. Nie można również uznać za wykazanie szczególnego interesu wskazanie, iż wskazane dane posłużą wnioskodawcy do publikacji naukowej. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że nieudostępnienie mu spornej informacji może mieć wyraźnie i znacząco negatywny wpływ na funkcjonowanie państwa (służby więziennej) ani że z powodu nieudostępnienia tej informacji ucierpią istotnie
i bezpośrednio obywatele.
Obowiązek wykazania przez wnioskodawcę, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) wynika z tego, że obowiązek udzielania informacji publicznej przez podmioty, które są w posiadaniu takiej informacji, jest zwykle dodatkowym zadaniem takich podmiotów. Założeniem ustawodawcy jest, że udostępnianie informacji nie powinno dezorganizować normalnego zwykłego toku pracy tych podmiotów i wykonania ich podstawowych, głównych zadań, do których w przypadków sądów należy przede wszystkim orzekanie w indywidulanych sprawach (działalność orzecznicza). W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji, które wymagają przetworzenia, wyselekcjonowania, przeglądania licznych dokumentów, dokonywania analiz, wyliczeń, porównań - wówczas wnioskodawca powinien wykazać, że uzyskanie przez niego takiej informacji leży w szczególnie ważnym interesie publicznym.
Konkludując, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji w niniejszej sprawie słusznie uznały, że skarżący nie wykazał takiego interesu. Zarzuty i argumenty skargi jako bezzasadne nie zasługiwały uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło