VIII SA/Wa 992/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej pojazdu postanawia : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł ([...] złotych), 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha w [...] części, z którego uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] – [...] zł miesięcznie. Ponadto skarżąca oświadczyła, że obowiązuje ją rozdzielność majątkowa z mężem i w związku z tym samodzielnie ponosi koszty bieżącego utrzymania. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązano skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej w szczególności zeznania podatkowego za 2009 r., zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, wskazania dochodów męża oraz złożenia wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi skarżąca złożyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o tym, że nie składała zeznania podatkowego, zaświadczenie o wysokości dochodu męża za 2009 r. ([...] zł przy przychodzie [...] zł), wyciąg z bieżącego rachunku bankowego – wspólnego z mężem z saldem końcowym na [...] listopada – [...] zł oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy, że w latach [...] – [...] była osobą bezrobotną. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek skarżącej dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności nie uzasadnia stwierdzenia, iż w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w całości. Przede wszystkim stwierdzić należy, że podnoszona okoliczność, iż skarżąca pozostaje w rozdzielności majątkowej z mężem nie ma znaczenia dla oceny wniosku bowiem ze złożonego oświadczenia nie wynika, aby małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód bądź orzeczono separację, zaś wspólny adres i konto bankowe pozwalają przyjąć, że małżonkowie prowadzą także wspólne gospodarstwo domowe. W tym miejscu zaznaczyć wypada, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej k.r.o.) małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Interpretacja powołanych regulacji prowadzi do wniosku, że skarżący inicjujący spory sądowe powinien liczyć na wsparcie finansowe współmałżonka, który jest zobowiązany nieść pomoc także w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego. Koszty takie należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W kontekście powyższego zauważyć należy, że mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą i osiąga stosunkowo wysokie przychody ([...] zł w 2009 r.). Skarżąca z kolei nie jest osobą bezrobotną, nie wyjaśniła też jakie obiektywne przesłanki uniemożliwiają jej podjęcie pracy, uzyskuje ona natomiast dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego. Poza tym na wspólnym rachunku posiadała na koniec listopada wolne środki w wysokości ponad [...] zł. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przerzucenie całości kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi na Skarb Państwa tj. wszystkich podatników. W każdym razie winna ona liczyć na pomoc finansową małżonka. Poza tym ma ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada udział w nieruchomości rolnej, udział w domu jednorodzinnym oraz udział w mieszkaniu. Nie jest zatem osobą ubogą pozbawioną majątku. Z tej też przyczyny oraz z uwagi na wysokości wpisu stosunkowego od skargi za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi. Mając na uwadze sytuację rodzinną i materialną skarżącej oraz to, że nie ma ona nikogo na utrzymaniu uznano, że kwota [...] zł do uiszczenia której będzie zobowiązana, nie spowoduje powstania uszczerbku w utrzymaniu rodziny. Z tych też względów na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.