VIII SA/Wa 993/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-04

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może objąć swoim rozstrzygnięciem części decyzji organu pierwszej instancji, które nie zostały zaskarżone odwołaniem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji w części, która nie została zaskarżona odwołaniem, ponieważ postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i nie może być wszczęte z urzędu. Uchylenie niezaskarżonej części decyzji narusza art. 16 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji w tym zakresie. Ponadto, uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wymaga nie tylko stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, ale także wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; jeśli wadliwość sprowadza się jedynie do oceny materiału dowodowego, organ odwoławczy powinien sam uzupełnić postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która uchyliła w całości decyzję organu pierwszej instancji przyznającą pomoc finansową ze środków unijnych i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji przyznał spółce część wnioskowanej pomocy, odmówił przyznania innej części oraz dokonał obniżki należnej pomocy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej różnicy między wnioskowaną a należną kwotą pomocy. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w tym uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części nieobjętej odwołaniem, co narusza zasadę skargowości i ostateczności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji organu I instancji w częściach przyznających pomoc finansową; uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie; zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji organu I instancji w częściach przyznających pomoc finansową; 2) uchyla zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia 3 lutego 2014 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego w Warszawie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał na rzecz [...] sp. z o.o. w W: - pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł za I półrocze 2013 roku realizacji planu dochodzenia do uznania z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...] zł; - pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanej kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł oraz; - odmówił pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł; - dokonał obniżki należnej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł. - łączna kwota pomocy wynosi [...] zł. Złożone przez spółkę kosztorysy wzbudzały wątpliwości organu, wobec czego skierował sprawę do kosztorysanta celem weryfikacji i uznał, że pomoc finansowa powinna być przyznana do wartości przez niego określonej w opinii. Organ I Instancji podniósł, że stosownie do art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2001 z dnia 7 czerwca 2011 roku w przypadku gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów rolnych i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną ustaloną w trakcie kontroli, o więcej niż 3% kwoty należnej, kwotę należną beneficjentowi obniża się. Kwota obniżona równa się różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną. Organ wskazał, że należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie różnica pomiędzy łączną wnioskowaną kwotą pomocy finansowej wynosi [...] zł, co stanowi 4,71 % kwoty należnej pomocy. Uwzględniając powyższe łączna kwota pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji do wypłaty grupie za okres od 1 stycznia 2013 roku do 30 czerwca 2013 roku po uwzględnieniu obniżki w kwocie [...] zł wyniosła [...] zł. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji w części co do: - odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł; - dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie przepisów postępowania art. 7,77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2013 roku, poz. 267, dalej jako k.p.a.) i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego, błędnego zastosowania art. 9, 12, 107 § 3 k.p.a. i niezastosowania art. 89 § 1 k.p.a. W związku z powyższym wnosiła o orzeczenie w zaskarżonym zakresie co do istoty sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I Instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał podstawy materialnoprawne przyznania dofinasowania, zwracając uwagę, że dofinansowanie pochodzi ze środków budżetowych (krajowych i unijnych), których wydatkowanie podlega szczególnej ochronie i kontroli co do zgodności z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności. Organ wskazał również na zasadę dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 k.p.a. i na wyjątkowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i wystąpiły podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Organ zgodził się, że doszło do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawy oraz naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesporządzenie uzasadnienia zgodnie z zawartymi we wskazanym przepisie wymogami. Wskazywał, że organ I Instancji nie wyjaśnił w ramach prowadzonego postępowania dlaczego przedstawione przez kosztorysanta, kosztorysy weryfikacyjne zostały uznane za wiarygodne. Nie wyjaśnił dlaczego przedstawione przez stronę wartości w kosztorysach powykonawczych nie mogą być przyjęte jako kwalifikowane. W oparciu o uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie można ustalić jakie koszty na ogólną kwotę [...] zł uznane zostały w trakcie kontroli administracyjnej złożonego wniosku za niekwalifikowalne. Powyższe uchybienia zdaniem organu mogą być naprawione przez przeprowadzenie ponownej analizy, przynoszącej wyniki, które są jak na razie nieznane. W tym stanie rzeczy zlecenie wykonania analizy przez organ odwoławczy na obecnym etapie sprawy prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zakres postępowania jaki jest niezbędny dla wyjaśnienia sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zakres postępowania, jaki jest wymagany do wyjaśnienia wszystkich okoliczności nie ustalonych dotychczas przekracza dozwolony na etapie odwoławczym, a wynikający z art. 136 k.p.a. uzupełniający charakter postępowania dowodowego. Dyrektor winien ponownie przeprowadzić postępowanie polegające na weryfikacji dostępnego w sprawie materiału dowodowego, w zakresie właściwego uzasadnienia w przedmiocie uzyskanego kosztorysu weryfikacyjnego. Konkludując organ odwoławczy wskazywał, że organ I Instancji ponownie przeprowadzając postępowanie winien dokonać niezbędnych i wymaganych przez przepisy prawa kontroli, a następnie na podstawie zebranej dokumentacji dokonać ustalenia stanu faktycznego, w oparciu o który winien dokonać procesu kwalifikacji prawnej tj. wskazania zastosowanych do danej sytuacji przepisów prawa. Ponadto organ zobowiązany jest do przedstawienia powyżej wskazanych ustaleń faktycznych i prawnych w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu, które winno spełniać wymogi formalne zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierowała [...] sp. z o.o. w W gdzie wnosiła o: - stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części w jakiej orzeka o uchyleniu decyzji organu I Instancji co do jej tiretu (punktu) 1 i 2 – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2012 roku, poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.; - o uchylenie zaskarżonej decyzji uchylającej decyzję organu I Instancji w tirecie (punkcie) 3 i 4 – na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 16 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i zastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenie przez organ odwoławczy w całości decyzji organu I Instancji, a więc także w zakresie nieobjętym odwołaniem - punkt 1 i 2, pomimo, że decyzja organu I Instancji w tym zakresie stała się ostateczna. Wskazywała, że niewyjaśniony według organu odwoławczego zakres sprawy nie spełnia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., bowiem organ I Instancji przeprowadził całość postępowania wyjaśniającego, zgromadził całość materiału dowodowego, a jego uchybienia dotyczą jedynie oceny materiału dowodowego, co nie daje podstawy do zastosowania ww. przepisu. Organ odwoławczy naruszył przepis art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, błędnie zastosował art. 15 k.p.a. w związku z art. 127 k.p.a., nie zastosował też art. 12 k.p.a. pomimo, że organ powinien przeciwdziałać przewlekłości postępowania i stosować najprostsze środki zmierzające do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi jej autor podnosił, że błędne jest stanowisko organu odwoławczego, iż organ I Instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący podstaw do nadania waloru wiarygodności sporządzonej opinii biegłego. Przedstawiona okoliczność nie stanowi wystarczającej podstawy do ponownego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez organ I Instancji. Wskazany błąd może zostać sanowany przez organ II Instancji. Organ I Instancji nie miał wątpliwości co do przyznania skarżącej pomocy finansowej w łącznej wysokości [...] zł uznając, że ustalony stan faktyczny potwierdza spełnianie przez nią warunków do objęcia ją taką pomocą finansową. W ocenie skarżącego błędna ocena zebranych dowodów nie jest podstawą do wydania decyzji kasacyjnej albowiem organ odwoławczy ma wszelkie atrybuty do merytorycznego orzekania w sprawie. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu I Instancji jest lakoniczne, niemniej jednak z jego treści można wywieść zasadnicze motywy rozstrzygnięcia, jak również jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę i na jakich dowodach organ I Instancji się oparł, a jakim dowodom odmówił wiarygodności. W przedmiotowej sprawie organ I Instancji dokonał całości ustaleń faktycznych, które jeżeli winny być uzupełnione, to należy je uzupełnić w trybie art. 136 k.p.a. Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że dodatkowe wyjaśnienia biegłego są jedynym dowodem, który powinien zostać uzupełniony. Skarżąca wskazywała, że jej intencją było objęcie odwołaniem jedynie odmowy przyznania pomocy finansowej i dokonania obniżenia należnej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Zdaniem skarżącej nie zaskarżyła tego zakresu decyzji, w której przyznano jej pomoc finansową. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy korzystając z uprawnienia określonego w art. 138 § 2 k.p.a. nie mógł uchylić decyzji w całości ponieważ przedmiotowa decyzja ma charakter podzielny tj. dzieli się na cztery odrębne rozstrzygnięcia. Zatem rozpatrzenie przez organ odwoławczy sprawy w zakresie niezaskarżonym odwołaniem stanowi rażące naruszenie prawa – art. 16 k.p.a. w związku z art. 138 k.p.a. Na rozprawie w dniu 4 marca 2015 roku skarżąca złożyła pismo uzupełniające skargę gdzie wskazała, że: 1) organy w ramach rozliczenia wniosków o pomoc finansową nie posiadają kompetencji do badania czy poniesione przez stronę skarżącą koszty budowy budynków przeznaczonych do przechowywania i magazynowania owoców i warzyw odpowiadają cenom rynkowym, ponieważ takie badanie nastąpiło na etapie zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania; 2) organy nie posiadają kompetencji do badania kwalifikalności kosztów budowy budynków przeznaczonych do przechowywania i magazynowania owoców i warzyw, jako kosztów cen rynkowych, ponieważ kwalifikowalność kosztów inwestycji nie ma nic wspólnego z ceną rynkową dotyczącą ich wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Na rozprawie w dniu 4 marca 2015 roku pełnomocnik organu wniósł o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Badając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawy kodeks postępowania administracyjnego, jak i normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to częściowo zostało wydane z naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz jej uchylenie w pozostałym zakresie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, iż spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organ odwoławczy wydał decyzję kasatoryjną, czy też możliwe było uzupełnienie postępowania przez organ i wydanie w wyniku uzupełnienia stosownej decyzji merytorycznej. Nadto spór dotyczy możliwości uchylenia decyzji organu I Instancji przez organ odwoławczy w zakresie nie zaskarżonym odwołaniem. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu częściowej nieważności decyzji wynikającej z przesłanki art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten uznaje za nieważną decyzję, która rozstrzyga sprawę już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Decyzja organu I Instancji jedynie w części była przedmiotem odwołania – co do punktu 3 i 4. Natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji objął całość czteropunktowej decyzji organu I Instancji, w tym rozstrzygnięcie zarówno zaskarżone odwołaniem, jak i nie zaskarżone. Należy zgodzić się z powołanym w wyroku NSA z 26 czerwca 2008 roku, sygn. akt II GSK 175/08 poglądem, który wskazał, że ,,pamiętać należy, iż postępowanie odwoławcze wywołane zostało złożonym przez stronę postępowania administracyjnego odwołaniem. Oczywistym jest, że w tym zakresie organ odwoławczy nie jest władny do działania z urzędu. W tym stanie rzeczy o zakresie toczącego się postępowania odwoławczego (czy do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, czy do całego rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji) decyduje strona składająca odwołanie. W odwołaniu od decyzji wydanej w I Instancji strona określiła zakres zaskarżenia tej decyzji. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż w części niezaskarżonej decyzji decyzja organu I Instancji stała się ostateczna. Oznacza to, że biorąc pod uwagę treść odwołania, a zwłaszcza zakres zaskarżenia decyzji określony w odwołaniu, dopuszczalne jest zastosowanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości, to jest w tym zakresie w jakim zostało to określone w treści odwołania, bowiem w części nie zaskarżonej decyzja stała się ostateczna. Taka konstrukcja decyzji administracyjnej, gdzie o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie określonych praw rozstrzyga organ w kilku punktach decyzji zezwala na przyjęcie w postępowaniu odwoławczym rozwiązania określonego w treści art. 138 § 2 k.p.a. w odniesieniu do tej części decyzji, która nie została zaskarżona’’. W związku z powyższym należy stwierdzić, że brak było podstawy prawnej do zastosowania w części niezaskarżonej art. 138 § 2 k.p.a. W związku z powyższym, odnosząc to do niniejszej sprawy, w przypadku niezłożenia odwołania od decyzji organu I Instancji w zakresie punktu 1 i 2 decyzja w tym zakresie stała się ostateczna. Nie może zatem organ odwoławczy poddać kontroli niezaskarżoną część decyzji organu I Instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie z urzędu, bez wniesionego odwołania. Postępowanie odwoławcze nie może być wszczęte z urzędu (por. wyrok NSA z 6 września 2007 roku, sygn. akt I OSK 675/07), może być wszczęte wyłącznie na skutek wniesienia środka zaskarżenia przez uprawniony podmiot i jest w pełni oparte na zasadzie skargowości. Zatem uchylenie przez organ odwoławczy w tym zakresie decyzji organu I Instancji naruszyło art. 16 k.p.a. (decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach wymienionych w kodeksie lub ustawach szczególnych) oraz w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Powyższe spowodowało konieczność stwierdzenia nieważności decyzji organu w tym zakresie na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przechodząc do rozważania zasadności uchylenia zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie należy wskazać, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w związku z wniesionym odwołaniem zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. tj. dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie organ II Instancji zastosował art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przesłankami do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji jest: 1- stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, 2 – uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, nie jest samodzielną przesłanką do wydania decyzji kasatoryjnej, niezbędnym jest dodatkowe wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Słusznie skarżąca powiązała możliwość wydania decyzji kasatoryjnej z zakresem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy. Ponadto granice, w których organ odwoławczy może przeprowadzić postępowanie dowodowe wyznacza przepis art. 15 k.p.a. ustalający zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wydanej w trybie art. 138 k.p.a. należy sprawdzić czy zaistniały przesłanki określone tym przepisem. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się że dodatkowe postępowanie, o którym mowa w art. 136 k.p.a. organ odwoławczy wykorzystuje gdy w danej sprawie postępowanie wyjaśniające przez organ I Instancji jest w zasadzie przeprowadzone i kiedy w grę wchodzi tylko uzupełnienie tego postępowania. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania winien rozważyć charakter i istotę zaistniałych wad w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy stosując art. 138 § 2 k.p.a. powinien w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w przepisie. Właściwy sens przepisu art. 138 § 2 k.p.a. można bowiem wydobyć w zestawieniu ze znaczeniem art. 136 k.p.a. Mając powyższe na względzie należy odnieść zalecenia wskazane w zaskarżonej decyzji do ewentualnej możliwości samodzielnego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, bez konieczności wydawania decyzji kasatoryjnej. W zaskarżonej decyzji organ wskazał na przepisy prawne, które naruszył organ I Instancji oraz stwierdził, że organ ten nie dokonał analizy przedstawionych przez stronę wyjaśnień i dokumentów odnoszących się do sporządzonej przez biegłego opinii w zakresie kosztorysu powykonawczego przedstawionego przez skarżącą. Jak słusznie wskazuje skarżąca, niezasadnym jest przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania jeżeli jedyną sporną kwestią jest tylko dowód z opinii kosztorysanta. Dowód ten może bowiem zostać uzupełniony przez organ odwoławczy poprzez ponowną jego ocenę lub ewentualne uzupełnienie istniejącej opinii. Nie można więc uznać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu organ odwoławczy sam może przeprowadzić postępowanie uzupełniające w tym zakresie w trybie art. 136 k.p.a. Nie można uchylić zaskarżonej decyzji z ogólnym powołaniem się na zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy wadliwość postępowania pierwszoinstancyjnego stwierdzona przez organ sprowadzała się nie do braków w materiale dowodowym czy naruszeń prawa przy jego gromadzeniu, a tylko zbyt małej wnikliwości w ocenie tego materiału dowodowego, czy niedostatków uzasadnienia. Sąd w swoim rozstrzygnięciu z uwagi na uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć istotne na wynik sprawy oraz z uwagi na naruszenie art. 156 § 3 k.p.a. w części stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a w części uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z tym, że organ odwoławczy uchylił decyzję organu I Instancji nie dokonując jej merytorycznej oceny, to z tego względu zdaniem sądu taka ocena będzie możliwa gdy takiej kontroli zostanie poddana decyzja organu I Instancji. W związku z powyższym zawarte w piśmie z dnia 3 marca 2015 roku stanowisko merytoryczne skarżącej nie mogło być przedmiotem oceny prawnej Sądu na tym etapie postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 3 k.p.a. Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku. Natomiast o uchyleniu decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 136 i 138 § 2 k.p.a. O zwrocie kosztów Sąd orzekł biorąc za podstawę art. 200, art. 205 § 2 oraz 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ.U z 2013 roku, nr 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło