VIII SAB/Wa 102/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-14
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ wydał decyzję odmowną po upływie ustawowego terminu. Jednakże, z uwagi na fakt, że informacja została ostatecznie udostępniona (choć z opóźnieniem i wadliwie doręczona decyzja), sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Sąd uznał również, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, a jedynie omyłki pracownika przy doręczeniu decyzji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Gminy J. złożyło wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący dostaw, usług, cateringu, podarunków dla radnych oraz uposażenia członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Organ wyznaczył terminy na udzielenie odpowiedzi, jednak ostatecznie wydał decyzję odmowną po terminie, a jej doręczenie było wadliwe formalnie. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu. Organ w odpowiedzi wniósł o umorzenie postępowania i oddalenie skargi, przyznając się do omyłki przy doręczeniu decyzji.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy C. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 29 sierpnia 2025 r.; 2. stwierdza, że Wójt Gminy C. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 29 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy C. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 29 sierpnia 2025 r.; 2. stwierdza, że Wójt Gminy C. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 29 sierpnia 2025 r. przez platformę ePUAP Gminy C. wpłynął wniosek Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, Stowarzyszenie) z tej samej daty o udostępnienie informacji publicznej przez wskazanie: " 1. Czy firma o NIP: [...] w okresie od początku 2020 roku do chwili obecnej tj. 29.08.2025 r. świadczyła jakieś dostawy lub usługi na rzecz Gminy C.? Jeżeli tak, to prosimy o skany faktur na te okoliczności? 2. Jakie firmy świadczyły w w/w okresie usługi cateringu i wypożyczania sceny Gminie C.? Tu również prosimy o skany faktur na tę okoliczność, 3. Jakie podarunki na rzecz poprzedniej kadencji Rady Gminy C. otrzymali Radni tamtej kadencji? Czy były to zegarki? Jeżeli tak, to prosimy o faktury na ich zakup. 4. Jakie uposażenie otrzymują członkowie Gminnej Komisji Rozwiazywania Problemów Alkoholowych w Gminie C.? Prosimy o podanie danych za obecny rok z uwzględnieniem każdego członka tej komisji z osobna."
W dniu 2 listopada 2025 r. na skrzynkę ePUAP organu wpłynęła skarga na bezczynność Wójta Gminy C. złożona przez Stowarzyszenie, w treści której skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek,
3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostepnienia informacji,
4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. w zakresie w jakim odmowa odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,
3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał platformę e-PUAP. W dniu 12.09.2025 r. skarżący uzyskał odpowiedź na pkt 3 i 4 wniosku, a odpowiedź na pkt 1 i 2 miała zostać udzielona, zgodnie z pismem, do 20.10.2025 r. W dniu 20.10.2025 r. skarżący otrzymał kolejne pismo, iż o udostepnieniu żądanej informacji do 29.10.2025 r.
W dniu 29.10.2025 r. organ wydał decyzję odmowną. Jednakże decyzja wysłana elektronicznie powinna zostać także podpisana w ten sposób, a skarżący otrzymał skan dokumentu podpisanego odręcznie, zatem nie mogło dojść do prawidłowego doręczenia decyzji administracyjnej, a tym samym nie otworzył się termin do jej zaskarżenia. Skarżący podniósł, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z zapewnieniami organu 29.10.2025 r. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, udzielił informacji niepełnej, a ponadto wydał nieprawidłową decyzję tym samym pozostając w bezczynności, co do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.
W odpowiedzi na skargę (pismo z 17.11.2025 r.) organ wniósł o 1.umorzenie postepowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, 2.oddalenie, skargi jako bezzasadnej ewentualnie w razie uznania przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności wynikająca z błędnego doręczenia odpisu decyzji skarżącemu o stwierdzenie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego.
W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący otrzymał odpowiedź na pkt 3 i 4 wniosku, w pozostałym zakresie organ wyznaczył termin na rozpoznanie wniosku do 29.10.2025r. (pismami z 12.09.2025 r. i 20.10.2025 r.) W dniu 29.10.2025 r. z zachowaniem ustawowego terminu na udzielenie odpowiedzi organ wydał i przesłał skarżącemu decyzje w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Na skutek omyłki pracownika Urzędu wysłano decyzje nieprawidłowo podpisaną, co skutkowało nieważnością doręczenia i koniecznością ponownego wysłania decyzji, co Organ uczynił w dniu 5.11.2025 r. Podniósł, że przesłany skan umożliwił skarżącemu zapoznanie się z treścią decyzji i pouczeniem z czego skarżący skorzystał wnosząc na jej podstawie odwołanie od decyzji. Wadliwość pierwszego doręczenia dotyczyła tylko sfery formalnej doręczenia, a nie samego istnienia decyzji i faktu załatwienia wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do organu wniosku skarżącego z 29.08.2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie: 1. Czy firma o NIP: [...] w okresie od początku 2020 roku do chwili obecnej tj. 29.08.2025 r. świadczyła jakieś dostawy lub usługi na rzecz Gminy C.? Jeżeli tak, to prosimy o skany faktur na te okoliczności? 2. Jakie firmy świadczyły w w/w okresie usługi cateringu i wypożyczania sceny Gminie C.? Tu również prosimy o skany faktur na tę okoliczność, 3. Jakie podarunki na rzecz poprzedniej kadencji Rady Gminy C. otrzymali Radni tamtej kadencji? Czy były to zegarki? Jeżeli tak, to prosimy o faktury na ich zakup. 4. Jakie uposażenie otrzymują członkowie Gminnej Komisji Rozwiazywania Problemów Alkoholowych w Gminie C.? Prosimy o podanie danych za obecny rok z uwzględnieniem każdego członka tej komisji z osobna.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że adresat wniosku – Gmina C. - jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jako organ władzy publicznej – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o zasadach ich funkcjonowania.
Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.
Wobec powyższych wskazań Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyjął, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 29.08.2025 r., o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku, bowiem udzielił mu żądanej informacji publicznej wydając decyzję w tym przedmiocie po upływie terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p.tj. po 29.10.2025 r. tj. w dniu 5.11.2025 r. (data podpisania decyzji administracyjnej).
Z uwagi na okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd odpadła podstawa do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z 29.08.2025r. o udostępnienie informacji publicznej, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 1 wyroku).
Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740).
W związku z powyższym Sąd w punkcie 3 wyroku stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu.
O kosztach postępowania (100 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło