VIII SAB/Wa 149/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony danych Osobowych postanawia : umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1826/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. P. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2015 r. Pismem z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt I OZ 1020/16. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł po raz trzeci o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postepowania. Niewątpliwie prawo dostępu do sądu, będąc jednym z elementów konstytucyjnego prawa do sądu, stanowi podstawowe uprawnienie jednostki, którego respektowanie jest warunkiem sine qua non funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Regulację oraz procedury ochrony wolności i praw człowieka określa Konstytucja RP, która klasyfikuje prawo do sądu wśród praw osobistych, jednocześnie postrzegając je jako środek służący dochodzeniu określonych praw. Treść podmiotowego prawa do sądu obejmuje prawo dostępu do sądu, prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury i prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sprawy. Funkcją tego prawa jest zapewnienie każdemu prawnie skutecznej możliwości zwrócenia się do organu sądowego o rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia zgodnie z treścią prawa materialnego. Formą realizacji prawa do sądu jest instytucja prawa pomocy. Przykładem ograniczenia prawa dostępu do sądu są zbyt wysokie koszty opłat sądowych, nadmierny formalizm procesowy, trudności w dostępie do pomocy prawnej i dostępie niezamożnych obywateli do usług prawniczych. Prawo do sądu nie jest jednak prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 559/13). Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawa, w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasadę legalizmu bądź zaufanie do prawa. Dostęp do prawa pomocy w procedurze sądowo-administracyjnej wymaga więc szczególnie wnikliwej oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego. W sytuacji zatem gdy skarżący takiego prawa nadużywa, składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, w którym tylko "pro forma" przedstawia swoją sytuację majątkową, nie wyjaśniając jej również mimo kierowanych do niego wezwań, a następnie składa kolejny wniosek w tym przedmiocie ograniczając się w nim wyłącznie do powoływania tych samych, niepotwierdzonych w żaden sposób okoliczności, musi liczyć się z odmową jego uwzględnienia. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący wyjaśnił, że "z ostrożności prawnej składa wniosek o zwolnienie z kosztów opłaty wpisu sądowego od skargi wobec nieprawidłowości w ustalaniu i ustanawianiu decyzyjności w domniemaniu prawomocnego z dnia 1 lutego 2016 r. wobec trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej, materialnej, bytowej, finansowej i rodzinnej...". Takie zachowanie w ocenie referendarza nie zmierza do realizacji celu, dla którego instytucja prawa pomocy została ustanowiona. Składanie kolejnych, identycznych, wniosków o przyznanie prawa pomocy, mimo dokonanej ich oceny dwukrotnie przez Sądy obu instancji świadczy, że tego rodzaju czynność jest celem samym w sobie i nie zmierza ona do realizacji przysługujących skarżącemu uprawnień. Dodać w tym miejscu należy, że przedmiotowa sprawa zawisła przez Sądem w dniu [...] lipca 2015 r. i przez okres 1,5 roku skarżący składając wnioski o przyznanie prawa pomocy blokuje wydanie wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie, mimo iż przewlekłe prowadzenie postępowania zarzuca w niniejszej sprawie Generalnemu Inspektorowi Danych Osobowych. Z uwagi na powyższe, w ocenie referendarza postępowanie wszczęte kolejnym obecnie rozpoznawanym wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. o przyznanie prawa pomocy, w całości podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Stanowisko takie jest akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt II OZ 1141/16, z dnia 7 października 2015 r. I OZ 1151/15) Zatem na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 249a p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.