VIII SAB/Wa 151/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A L o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A L na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem załączonym do skargi A L zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, przy czym sytuacja finansowa firmy jest "tragiczna" w związku z niewypłacalnością kontrahentów za wykonane usługi. Wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z konkubiną i małoletnią córką, zaś w części wniosku obejmującej osiągane w rodzinie dochody wskazał "0". W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku złożył zeznanie podatkowe za 2014 r. z ujawnionym dochodem brutto –[...] zł. Ponadto podał, że otrzymuje od swojej matki, w której domu zamieszkuje oraz matki konkubiny pomoc finansową w wysokości [...] zł, którą wyczerpują koszty utrzymania. Oświadczył, że nie może przedstawić wyciągów z rachunku bankowego, gdyż system bankowości ING Bank Śląski nie przewiduje możliwości generowania wyciągów jeżeli w danym okresie nie nastąpiły operacje na rachunku. Do pisma załączył kserokopię postanowienia sądu powszechnego o zwolnieniu z opłaty od skargi na przewlekłość postępowania. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przy czym sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem natomiast do Sądu należy ocena wykazanych okoliczności. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić tych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek ten należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005 r., sygn. akt. FZ 794/04 ). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na pozostałych podatników. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. post. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i post. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Podkreślić również należy, że zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w szczególności w stosunku do osób bezrobotnych, bez majątku, czy też takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie możliwości zdobycia środków do życia. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04 ). Rozpoznając przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że skarżącego, który prowadzi własną działalność gospodarczą należy traktować jako przedsiębiorcę, a wygenerowany za 2014 r. dochód wyniósł według zeznania podatkowego [...] zł. Trudno zatem na tej podstawie przyjąć, że skarżący znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu poniesienie wydatku w wysokości 100 zł tytułem wpisu od skargi zwłaszcza, że nie wykazał, aby zaprzestał prowadzenia działalności. Nie wykazał również by toczyło się przeciwko niemu jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne. Nie złożył także żadnych dowodów potwierdzających wysokość kosztów utrzymania rodziny. Skarżący nie korzysta z żadnych świadczeń pomocy społecznej, co przy deklaracji o nieposiadaniu jakiegokolwiek dochodu przez trzyosobową rodziną wydaje się być oczywiste. W tej sytuacji wyjaśnienia skarżącego należy uznać za gołosłowne, nie poparte żadnymi przekonującymi dowodami. Mając na uwadze powyższe na art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.