VIII SAB/Wa 36/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. S. o wyłączenie sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: sędziego Sławomira Fularskiego, sędziego Leszka Kobylskiego, sędziego Cezarego Kosterny, sędziego Artura Kota, sędziego Justynę Mazur, sędziego Renatę Nawrot, sędziego Iwonę Owsińską–Gwiazdę, sędziego Iwonę Szymanowicz-Nowak, sędziego Marka Wroczyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi M. M. S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego postanawia: oddalić wniosek Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. M. M. S. wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Skarga z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana zgodnie z właściwością do Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W piśmie z dnia [...] września 2012 r. skarżący wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie wszystkich sędziów Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zakwestionował właściwość tego wydziału do orzekania w sprawie i zażądał bezzwłocznego przekazania sprawy do merytorycznego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu jest niewłaściwy w sprawie. Ponadto powołując się na art. 183 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że orzekanie w tej sprawie przez sędziów Wydziału Zamiejscowego narażałoby go na nieważność postępowania. Skarżący oświadczył, że w okresie od [...] marca 2012 r. do przełomu czerwca i lipca 2012 r. współwynajmował lokal mieszkalny we W., a adres r. został wskazany we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako adres do korespondencji i jest adresem jego matki, którą wskazał jako pełnomocnika do doręczeń. W piśmie z dnia [...] października 2012 r. skarżący doprecyzował, że jego wniosek z dnia [...] września 2012 r. dotyczy dziewięciu sędziów orzekających w VIII Wydziale Zamiejscowym w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie tj.: Sławomira Fularskiego, Leszka Kobylskiego, Cezarego Kosterny, Artura Kota, Justynę Mazur, Renatę Nawrot, Iwonę Owsińską–Gwiazdę, Iwonę Szymanowicz-Nowak, Marka Wroczyńskiego. Pismem z dnia [...] października 2012 r. na podstawie § 19 ust. 1 pkt 4 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych z dnia 18 września 2003 r., Zarządzenia nr 11 Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalania zasad biurowości w sądach administracyjnych oraz zgodnie z uchwałą Kolegium WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2011 r. sprawa została przekazana do Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sędziowie orzekający w VIII Wydziale Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Radomiu Wojewódzkiego tj.: Sławomir Fularski, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna, Artur Kot, Justyna Mazur, Renata Nawrot, Iwona Owsińska–Gwiazda, Iwona Szymanowicz-Nowak, Marek Wroczyński, złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia ich od rozpoznawania tej sprawy na mocy art. 18 "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje; Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez Sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki: swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron: w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skarg na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast, art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od przyczyn wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a., podobnie jak inne przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, stanowi gwarancję procesową bezstronności sędziego i nie powinien być wykorzystywany do innych celów. Dlatego też stosowanie wykładni rozszerzającej przepisów tylko dla usunięcia pozorów braku bezstronności powinno być ostrożne, wyważone i racjonalne. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Z kolei stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził przy tym Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 55). Z treści oświadczeń złożonych przez sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Sławomira Fularskiego, Leszka Kobylskiego, Cezarego Kosterny, Artura Kota, Justynę Mazur, Renatę Nawrot, Iwonę Owsińską-Gwiazdę, Iwonę Szymanowicz-Nowak, Marka Wroczyńskiego, wynika, iż nie zachodzą między nimi a skarżącym M. M. S., żadne okoliczności mogące dawać podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do ich bezstronności przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Ponadto zgodzić należy się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie NSA, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por., postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. II OZ 259/12). Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydziału Zamiejscowego w Radomiu, podnieść należy, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść skutku. Nie może bowiem stanowić przesłanki wyłączenia sędziego w sprawie powoływanie się skarżącego na niewłaściwość miejscową Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydziału Zamiejscowego w Radomiu do rozpoznania sprawy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. o właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych przesądza siedziba organu administracji publicznej, którego działalność lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 grudnia 2005 r. w sprawie utworzenia Wydziału Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Dz. U. z 2005 r., nr 256, poz. 2144 ze zm.) Wydział Zamiejscowy rozpoznaje sprawy należące do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skarg na akty i czynności w przypadku gdy strona skarżąca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę o których mowa w pkt 1, tj. w powiecie białobrzeskim, grójeckim, kozienickim, lipskim, przysuskim, radomskim, szydłowieckim, zwoleńskim oraz w mieście Radomiu (...). Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.