VIII SAB/Wa 40/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-04
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności, jeśli akta sprawy zostały przekazane do sądu administracyjnego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym i nie zostały jeszcze zwrócone organowi?Ratio decidendi
Naczelnik Urzędu Skarbowego nie pozostaje w bezczynności, jeśli nie mógł wydać merytorycznego rozstrzygnięcia podatkowego z uwagi na fakt, że akta sprawy zostały przekazane do sądu administracyjnego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym i nie zostały jeszcze zwrócone organowi. Termin załatwienia sprawy przez organ administracji nie rozpoczął się, ponieważ nie nastąpiło doręczenie akt organowi.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w sprawie określenia podatku od towarów i usług (VAT) za 1995 r. Skarżący twierdził, że organ uchyla się od doręczenia mu orzeczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że postępowanie jest skomplikowane i wielokrotnie było przedmiotem rozstrzygnięć organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, a akta sprawy zostały przekazane do sądu w związku z toczącym się postępowaniem kasacyjnym i nie zostały jeszcze zwrócone. Dyrektor Izby Skarbowej uznał ponaglenie skarżącego za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. L. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. oddala skargę.
Pismem z [...] września 2011 r. I. L. (dalej: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US") polegającą - jego zdaniem - na uchylaniu się od doręczenia mu orzeczenia w sprawie określenia podatku od towarów i usług (VAT) za miesiące styczeń – grudzień 1995 r. w związku z postępowaniem prowadzonym przez Naczelnika US, m.in. wobec skarżącego. Skarżący wniósł o "przymuszenie" Naczelnika US orzeczeniem Sądu do wydania rozstrzygnięcia oraz o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Naczelnik US (pomimo wyznaczenia terminu załatwienia spraw na dzień 31 grudnia 2008 r.) pozostaje wobec niego nadal w bezczynności, nie wydając orzeczenia w sprawie określenia zobowiązania w podatku VAT za 1995 r. Jednocześnie wskazał, iż [...] sierpnia 2011 r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IS") ponaglenie na Naczelnika US, które to ponaglenie postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor IS uznał za bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] października 2011 r.) Naczelnik US chronologicznie przedstawił przebieg postępowania w przedmiocie podatku VAT za 1995 r. Wskazał, iż K. i I. L. prowadzili w 1995 r. działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wytwórczo Handlowo Usługowe [...], która to firma objęta była statusem zakładu pracy chronionej. W dniu [...] listopada 2000 r. Naczelnik US wydał 12 decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za 1995 r. dla K. i I. L., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą PWHU [...] ZPChr, które Dyrektor IS, na skutek wniesionego odwołania, (12 decyzjami z [...] marca 2001 r.) uchylił w części dotyczącej odsetek za zwłokę i określił je w nowej wysokości, w pozostałym zaś zakresie utrzymał je w mocy. Następnie NSA w dniu 27 maja 2003 r. oddalił skargę, wniesioną od tego rozstrzygnięcia (III SA 1102/01), który to wyrok na skutek skargi kasacyjnej, orzeczeniem NSA z 24 października 2006 r., został uchylony i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie (FSK 575/04). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 lipca 2007 r. (VIII SA/Wa 197/07) uchylił 12 decyzji Dyrektora IS z [...] marca 2001 r. Następnie Dyrektor IS decyzją z [...] sierpnia 2008 r. uchylił w całości 12 decyzji z [...] listopada 2000 r., wydanych przez [...] Urząd Skarbowy w R. w sprawie podatku VAT za 1995 r. dla K. i I. L., prowadzących działalność gospodarczą i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. WSA w Warszawie wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r. (VIII SA/Wa 971/10) oddalił skargę w/w przedsiębiorców. Na to rozstrzygnięcie skarżący w dniu [...] lipca 2011 r. wnieśli skargę kasacyjną.
W związku z powyższym Naczelnik US wskazał, iż nie można zakończyć postępowania w sprawie skarżącego, ponieważ organ nie jest w posiadaniu akt administracyjnych, gdyż zostały one przekazane do Izby Skarbowej w W. wraz z odwołaniem K. i I. L. od decyzji z [...] listopada 2000 r. Jednocześnie zauważył, iż [...] stycznia 2009 r. organ wydał decyzję określającą K. L. zobowiązanie w podatku VAT za poszczególne miesiące 1995r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś § 2 powołanego artykułu stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 "a" tego przepisu. Z dyspozycji art. 52 § 3 p.p.s.a. wynika natomiast, iż jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 "a" można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 p.p.s.a).
Przedmiotem skargi jest bezczynność Naczelnika IS polegająca na uchylaniu się od doręczenia skarżącemu orzeczenia w sprawie określenia zobowiązania w podatku VAT za 1995 r. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowią m.in. przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "Op"). Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie przepisy Ordynacji podatkowej przewidują środek wymuszający, określany jako ponaglenie, który przysługuje do organu podatkowego wyższego stopnia (art. 141 §1 pkt 1 Op). Należy zaznaczyć, iż w niniejszej sprawie skarżący wyczerpał wskazany tryb, bowiem złożył do Dyrektora IS ponaglenie na Naczelnika US, które to ponaglenie postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. uznane zostało za bezzasadne. Wydanie takiego postanowienia uzasadniało następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (zob. R. Hauser [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 452). Podobne stanowisko w powyższej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 lutego 2006 r. (I FSK 588/05, Lex 193106), zgodnie z którym skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależniona jest od rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 141 § 1 Op. Powyższe otwiera zatem sądowi drogę do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność Naczelnika US.
W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy czym zasadnym jest wyjaśnić, iż w sprawach ze skarg na bezczynności organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dniu orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s. 329 ). Orzekając więc w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności czy też nie. Stwierdzenie bezczynności obliguje Sąd do zobowiązania organu do dokonania czynności, której zaniechał, jeżeli nie wykaże, że wykonanie nie było możliwe.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Naczelnik US nie pozostaje w bezczynności. Wskazać bowiem należy, że w trakcie trwającego od 1997 r. postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług (VAT) za poszczególne miesiące 1995 r. było wydawanych szereg rozstrzygnięć zarówno organów podatkowych orzekających w przedmiotowej sprawie, jak i orzeczeń sądowych. Decyzja Dyrektora IS z [...] sierpnia 2008 r. (nr [...]), którą orzeczono o uchyleniu w całości i przekazaniu do ponownego rozpatrzenia decyzji organu I instancji z [...] listopada 2000r. (nr [...]) została przez skarżącego i jego żonę (K. L.) zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym akta sprawy dotyczące wskazanego postępowania zostały przekazane przez Dyrektora IS wraz ze skargą do sądu administracyjnego przy piśmie z [...] grudnia 2008 r. Wyrokami z 2 czerwca 2009 r. (VIII SA/Wa 828/08) i z 20 kwietnia 2011r. (VIII SA/Wa 971/10) Sąd oddalił skargi na w/w decyzję Dyrektora IS z [...] sierpnia 2008 r. Następnie pismem z [...] lipca 2011 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku z 20 kwietnia 2011r., która nie została jeszcze rozpatrzona przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd stwierdza zatem, iż z uwagi na toczące się przed sądami administracyjnymi postępowania w przedmiotowej sprawie, na dzień rozpatrywania przedmiotowej skargi na bezczynność, akta administracyjne sprawy nie zostały zwrócone organom podatkowym. Tym samym termin załatwienia sprawy przez Naczelnika US określony w art. 139 § 1 Op jeszcze się nie rozpoczął. Zgodnie bowiem z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, iż Naczelnik US nie pozostaje w bezczynności, gdyż skutecznie wykazał, iż nie mógł wydać w stosunku do skarżącego merytorycznego rozstrzygnięcia podatkowego w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło