VIII SAB/Wa 47/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od Burmistrza Miasta P. na rzecz W. M. kwotę [...] (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. W. M., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058, ze zm., dalej "u.d.i.p."), wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Wniósł o: - zobowiązanie Burmistrza Miasta P. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; - orzeczenie, czy bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; - zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia [...] maja 2016 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym wniósł o przekazanie dokumentów (ich kserokopii) dotyczących budowy pawilonu sportowego na stadionie miejskim w P.. Wskazał, iż do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 u.d.i.p., czym naruszył 14 dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych wydane w powyższym zakresie, cytując fragmenty wyroków. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta P. wniósł o umorzenie postępowania w całości oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, iż wniosek skarżącego o udostępnienie informacji wpłynął do Urzędu Miasta P. w dniu [...] maja 2016 r., a zakres żądanych informacji dotyczył inwestycji realizowanej przez Gminę Miasta P. pn. "Dokończenie budowy trybun na stadionie miejskim". Jednocześnie podniósł, iż w przeddzień złożenia ww. wniosku W. M. jako Radny Rady Miasta P. złożył również interpelację do Burmistrza Miasta P. w zakresie realizacji inwestycji miejskiej, tj. budowy na stadionie miejskim. Tym samym, zakres żądanych informacji, zarówno wnioskowanych pismem dnia [...] maja br., jak również interpelacji, częściowo pokrywał się. Organ wskazał, iż z uwagi na fakt, iż odpowiedzi miały zostać udzielone w dwóch odrębnych trybach, tj. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz statutu Gminy Miasta P. w zakresie dotyczącym uregulowania instytucji interpelacji - doszło do niezamierzonego i nieświadomego przyjęcia, iż skarżący wraz z interpelacją otrzymał wszystkie dane. Nadto zauważył, iż niezwłocznie po wpłynięciu skargi, tj. w dniu [...] lipca 2016 r. udostępnił wnioskodawcy żądane dane i tym samym wykonał ciążący na nim ustawowy obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Konkludując organ podkreślił, iż jego działanie nie było w żaden sposób nakierowane na ograniczanie prawa wnioskodawcy do uzyskania informacji publicznej, o czym świadczy chociażby przekazanie informacji po otrzymaniu skargi, jak również nieznaczne przekroczenie 14 dniowego terminu, w którym organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., miał obowiązek je przekazać. Dodatkowo organ wobec niedopatrzenia przez pracowników i błędnego uznania, iż sprawa została załatwiona, przeprowadził rozmowę dyscyplinującą i polecił przestrzeganie w przyszłości obowiązujących przepisów prawa, w tym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). W sprawie niniejszej ocenie podlegało, czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, dopuścił się bezczynności. Niekwestionowane jest, że wnioskowana informacja stanowiła informację publiczną, a Burmistrz Miasta P. , jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia w myśl przepisów o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu [...] maja 2016 r. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że żądane przez skarżącego informacje udzielone zostały dopiero po wpłynięciu skargi na bezczynność, tj. w dniu [...] lipca 2016 r. Bezsprzecznie zatem organ przekroczył termin do udostępnienia wnioskowanej informacji. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność, Sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona wskutek wydania przez NSA dnia 26.11.2008 r. uchwały siedmiu sędziów w sprawie I OPS 6/08 linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jak stwierdził WSA w Krakowie w wyroku z 12.12.2014 r., II SAB/Kr 367/14, LEX nr 1602176, postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został po wniesieniu skargi, jednakże przed jej rozpoznaniem, co powoduje, że w toku zawisłej przed Sądem sprawy sądowoadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest, jak stwierdził NSA w wyroku z 17.11.2015 r., II OSK 652/15, kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Przekładając powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek strony skarżącej rozpoznany został po upływie 1, 5 miesiąca. Biorąc pod uwagę to, że u.d.i.p. przewiduje do dokonania tej czynności dwa tygodnie stwierdzić należy, że po stronie organu nie wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa. Nadto organ nie wykazał się lekceważeniem strony, ani brakiem zamiaru zakończenia postępowania, które zbiegło się z udzielaniem odpowiedzi na złożoną przez skarżącego (jako radnego Rady Miasta P.) interpelację dotycząca realizacji inwestycji miejskiej tj. budowy na stadionie miejskim. Biorąc pod uwagę powyższe, umarzając postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność w niniejszym przypadku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczenie przez Sąd (z urzędu lub na wniosek) o wymierzeniu organowi grzywny ma charakter fakultatywny. W ocenie Sądu, wymierzenie organowi grzywny nie było celowe, zwłaszcza przy niestwierdzeniu rażącego naruszenia prawa. O charakterze prewencyjnym dolegliwości finansowej grzywny można mówić wówczas, gdyby organ w sposób uporczywy i niejednokrotny dopuścił się przewlekłości, bądź bezczynności postępowań, a tego Sąd nie stwierdził. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącego wpisu w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193).