VIII SAB/Wa 55/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędzia WSA Justyna Mazur, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Burmistrza J.-[...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza J.-[...] do rozpoznania wniosku skarżącej M. K. z dnia 26 czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Burmistrza J.-[...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza J.-[...] na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SAB/Wa 55/25 Uzasadnienie Pismem procesowym z dnia 22 maja 2025 roku M.K. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza [...]. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że w dniu 26 czerwca 2024 roku złożyła wniosek o udostepnienie informacji publicznej prostej – umów zlecenia zawartych przez Gminę [...]na świadczenie usług prawnych w okresie od 1 grudnia 2023 roku do 26 czerwca 2024 roku. Pismem z dnia 10 lipca 2024 roku otrzymała odpowiedź, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną, której pozyskanie jest zasadne jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie zaś tylko dla prywatnego interesu wnioskodawcy. Skarżąca została wezwana do wykazania, że udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W dniu 31 lipca 2024 roku organ wydał decyzję nr [...] odmawiającej udostępnienia żądanej informacji z uwagi na niewykazanie szczególnego interesu społecznego. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 sierpnia 2025 roku w R. uchyliło decyzje Burmistrza [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz [...] decyzją z dnia 5 września 2024 roku, nr [...] ponownie odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu podnosił i twierdził że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i może być udostępniona po spełnieniu warunku wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego. W postępowaniu odwoławczym SKO w R. decyzją z dnia 2 października 2024 roku uchyliło zaskarżoną decyzję stojąc na stanowisku, że treść czterech umów z konkretnymi osobami nie pozwala uznać, że jest to informacja przetworzona. Skarżąca w dniu 24 października 2024 roku otrzymała informację, że wnioskowana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w zakładce umów – 2024 rok. Zdaniem skarżącej rejestr umów w BIP nie zawiera treści umów, a określa jedynie wykaz zawartych umów i wartość umowy. Jej żądanie obejmowało udostępnienie treści umów w formie kserokopii. Do chwili obecnej żądanej informacji nie otrzymała. W dalszej części uzasadnienia podnosiła, że w dniu 12 lipca 2024 roku skierowała do organu wniosek o udostępnienie jednej umowy zawartej przez obecnego Burmistrza o świadczenie usług prawnych. Tym razem znowu została poinformowana, że informacja ma charakter informacji przetworzonej i została wezwana do wykazania, że udostępnienie jest istotne dla interesu publicznego. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 roku organ odmówił udostępnienia żądanej informacji. Na skutek odwołania SKO w R. decyzją z dnia 4 października 20024 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji zakończyło się poinformowaniem skarżącej, że żądana informacja znajduje się na BIP Urzędu Miejskiego. W ocenie skarżącej zachowanie skarżącej wypełnia znamiona bezczynności, w której organ pozostaje od dnia 11 lipca 2024 roku. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podnosił, że organ początkowo wnioski o udostepnienie informacji publicznej złożone przez skarżącą potraktował jako informację przetworzoną. Stanowisko to nie zostało podzielone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.. W konsekwencji skarżąca w dniu 24 października 2024 roku została poinformowana, że wnioskowana informacja jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w [...]. Po uzupełnieniu przedmiotowego rejestru organ uznał, że odesłanie do niego wyczerpuje żądanie skarżącej, gdyż rejestr umów zawiera istotne postanowienia wszystkich zawartych umów, w szczególności dane stron kontraktu oraz jego skutki finansowe dla gminy. Zdaniem organu żądanie kserokopii umowy na obsługę prawną z imiennie wymienionym w toku realizacji wniosków o dostęp do informacji publicznej z radcą prawnym w warunkach niniejszej sprawy stanowi przejaw nadużycia prawa. Przedmiotowe żądanie służy do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji. Zdaniem organu skarżąca wobec odmowy nawiązania z nią współpracy jako radcy prawnego podejmuje wszelkie działania żeby wpłynąć na zmianę decyzji, stosując wpływu osobowe i prawne. Celem tych działań nie jest dobro publiczne czy finanse urzędu lecz realizowanie swoich partykularnych interesów. Organ podtrzymywał swoje stanowisko z pisma z dnia 12 listopada 2024 roku i kwalifikuje wnioski skarżącej jako działanie mieszczące się ramach nadużycia prawa do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej okazała się zasadna. Na wstępie należy jednak wskazać, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej( DZ.U z 2022 roku, poz. 902 ze zm, dalej jako u.d.i.p)stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, zaś skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tego rodzaju sprawach, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji czy postanowienia. Jednakże, jak stanowi art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl zaś art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Regulacja powołanego art. 14 ust. 1 u.d.i.p. nakłada na podmioty udostępniające informacje publiczne obowiązek zastosowania sposobu i formy jej udzielenia zgodnie z żądaniem podmiotu zainteresowanego zawartym we wniosku. W przepisach art. 14 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca dopuścił odstępstwo od zasady sformułowanej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., którego zastosowanie uzasadniać będzie brak po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej możliwości technicznych pozwalających na udostępnienie danej informacji w sposób określony we wniosku (por. wyrok NSA z 17 maja 2024 r., sygn. III OSK 563/23, publ. CBOSA). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy przy tym do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. II SAB/Wa 522/23, publ. CBOSA). Należy zauważyć, że wniosek skarżącej został złożony w dniu 26 czerwca 2024 roku. Organ, co prawda dwukrotnie wydawał w przedmiotowej sprawie decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej, błędnie przyjmując, iż jest ona informacją złożoną i wymaga wykazania, że potrzeba jej pozyskania leży w interesie publicznym. Pogląd prezentowany przez organ w tym przypadku nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, nie zyskał aprobaty Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które uchyliło zaskarżone decyzje, jednoznacznie podając, iż wniosek skarżącej dotyczy informacji publicznej prostej. Wykonanie i udostępnienie treści umowy o obsługę prawną nie można zakwalifikować jako informacje publiczną przetworzoną. Informacja przetworzona jest informacją, którą organ nie dysponuje, a w celu spełnienia żądania wnioskodawcy musiałby ja wytworzyć jako jakościową nową informacje o żądanej treści i formie, choć w oparciu o materiały źródłowe znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Również pismo organu z 24 października 2024 roku informujące, iż przedmiotowa informacja publiczna znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w [...] w ocenie sądu nie stanowi prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącej. Faktycznie na BIP UM w [...] są zawarte informacje w przedmiocie umów zawieranych przez gminę w zakresie obsługi prawnej lecz nie zawierają treści tych umów, o co wnioskowała skarżąca. Wniosek skarżącej odnosił się wydania jej kserokopii umów w zakresie obsługi prawnej, a nie tylko podmiotu świadczącego usługi i kwoty wynagrodzenia. Z tego względu w ocenie Sądu należy uznać, że żądana informacja nie została udzielona skarżącej i bezczynność organu trwa od 12 lipca 2024 roku. Bezczynność Burmistrza [...] w udostępnieniu informacji publicznej, zdaniem Sądu, nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Należy zauważyć, iż organ mimo uchylenia decyzji nr [....] z dnia 31 lipca 2024 roku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. z uwagi na brak wykazania, że żądana przez skarżącą informacja jest informacją przetworzoną, organ kolejny raz w dniu 5 września 2024 roku wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji uznając żądaną informację za przetworzoną. Przedmiotowa decyzja została uchylona przez SKO w R. gdzie kolejny raz organ odwoławczy zauważa, że żądana informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną. Następnie organ pismem procesowym z dnia 22 października 2024 roku poinformował skarżącą, że żądana informacja publiczna znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej w Urzędzie Miejskim w [...]. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko skarżącej M. K., iż organ pozostaje w bezczynności odnośnie wniosku z 26 czerwca 2024 roku i bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Co prawda organ w tym okresie dwukrotnie rozstrzygał sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej, które zostały uchylone przez SKO w R. ze wskazaniem, że nie ma podstaw do zajmowania stanowiska, iż żądania informacja publiczna jest informacją przetworzoną. W ocenie Sądu również stanowisko, iż żądana informacja jest umieszczona w BIP Urzędu Miejskiego w [...] tylko częściowo zaspokaja żądanie skarżącej. Skarżąca w swoim wniosku z 26 czerwca 2024 roku wnosiła o udostępnienie kserokopii umów zlecenia o obsługę prawną w okresie od 1 grudnia 2023 roku do 26 czerwca 2024 roku. W BIP nie umów zawartych w tym przedmiocie, a jest tylko informacja o podmiocie świadczącym obsługę prawną i wynagrodzenie miesięczne za usługę. Zakres informacji nie obejmuje treści umowy. Skarżąca w swoim wniosku jednoznacznie określiła zakres swojego żądania. Fakt, że organ podejmował próby załatwienia sprawy, a następnie odesłał do informacji w BIP nie można uznać za działanie zgodne z przepisami. Należy zauważyć, iż mimo upływu ponad roku Burmistrz [...] nie udostępnił żądanej informacji publicznej prostej, podejmując działania wskazujące na niechęć do udzielenia żądanej informacji uznając, że to skarżąca nadużywa prawa do informacji publicznej. Takie zachowanie organu wykracza poza spór prawny i wskazuje na ograniczanie skarżącej dostępu do informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej ma umocowanie w art. 61 Konstytucji RP, kreujące to prawo wśród unormowań dotyczących wolności i praw politycznych. W tych okolicznościach w ocenie Sądu bezczynność organu nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Organ biorąc za podstawę art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania orzeczono biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W skład kosztów postępowania wchodzi zwrot wpisu sądowego uiszczony przez skarżącą.