VIII SAB/Wa 60/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 14 maja 2025 r.; 2. stwierdza, że Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 14 maja 2025 r. Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Gminy J. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, Stowarzyszenie) złożyło za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek skierowany do Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.(dalej: PKS w G., Spółka, organ) o udostępnienie informacji publicznej przez wskazanie: "Jakie przychody wraz z dodatkami otrzymali za rok 2024 członkowie zarządu Państwa przedsiębiorstwa oraz członkowie rady nadzorczej i prokurenci? Proszę o podanie danych z rozbiciem na poszczególne osoby, gdyż osoby te i tak są ujawnione w KRS." Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał adres e-mail Stowarzyszenia. W dniu 19 maja 2025 r. organ pismem wysłanym pocztą elektroniczną wezwał stronę do wykazania, że udzielenie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w szczególności czy żądanie to mieści się w przedmiocie działalności Stowarzyszenia i jego celów statutowych (poproszono o przedstawienie skanu statutu). Na udzielenie informacji zakreślono skarżącemu termin 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wydania decyzji odmownej. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie udzielił żadnej odpowiedzi. Natomiast 4 czerwca 2025 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, w treści której zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, poza pismem z 19 maja 2025 r. W ocenie strony na to pismo Stowarzyszenie nie musiało w żaden sposób odpowiadać, ponieważ to na organie spoczywa obowiązek wykazania, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, a jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponadto organ nie może żądać od wnioskodawcy na etapie udzielania informacji publicznej żadnych dokumentów, w szczególności statutu. Tym samym organ nie rozpatrzył wniosku w terminie 14 dni, ani nie wydał w tym czasie decyzji odmownej. Zdaniem skarżącego żądana informacja jest zwykłą, prostą informacją publiczną, a nie przetworzoną, którą organ mógł udzielić bez zbędnej zwłoki. Dodatkowo skarżący podniósł, że wspólnikiem Spółki jest Powiat G., a więc żądana informacja jest niewątpliwie informacją publiczną. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Zarządu PKS w G.z 17 czerwca 2025 r., wydana na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 u.d.i.p., odmawiająca udostępnienia informacji publicznej wraz z pouczeniem strony o prawie i terminie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponieważ w jego ocenie zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie była ani zamierzona, ani celowa. Organ dłużej oczekiwał na udzielenie przez wnioskodawcę wyjaśnień dotyczących interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji. Organ ustalił, że nie posiada wprost informacji we wnioskowanym zakresie, ponieważ nie dokonuje wskazanych zestawień, rozbić, a udostępnienie tych informacji wymaga nakładów pracy i zaangażowania pracowników w stworzenie żądanego zestawienia, wyselekcjonowanie odpowiednich dokumentów, co skutkuje zakwalifikowaniem informacji jako przetworzonej, a nie prostej. Ponadto ciężar wykazania interesu publicznego obciąża wnioskodawcę, który w niniejszej sprawie tego nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do organu wniosku skarżącego z 14 maja 2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie przychodów otrzymanych w 2024 r. przez członków zarządu, rady nadzorczej i prokurentów PKS w G.. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie adresat wniosku – PKS w G. jest osobą prawną z większościowym udziałem Powiatu G. (vide: dane z KRS). Tym samym, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o przychodach uzyskiwanych przez osoby pełniące w spółce komunalnej funkcje publiczne jako członkowie zarządu, rady nadzorczej i prokurenci. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 14 maja 2025 r., o czym orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. PKS w G.w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji odmownej. Taka decyzja została wydana dopiero po wpływie skargi do Sądu i po upływie zakreślonego stronie terminu pismem z 19 maja 2025 r., ale jeszcze przed wydaniem w sprawie orzeczenia. Z uwagi na okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd odpadła podstawa do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z 14 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 1 wyroku). W niniejszej sprawie Sąd nie rozstrzyga merytorycznie wydanej 17 czerwca 2025 r. przez organ decyzji, bowiem stronie przysługuje od niej odrębny tok odwoławczy. Wydanie decyzji w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania tego wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740). W związku z powyższym Sąd w punkcie 3 wyroku stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. O kosztach postępowania (100 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).