VIII SAB/Wa 63/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania decyzji zobowiązującej do usunięcia przewiertu oraz kabla telekomunikacyjnego 1. zobowiązuje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku A. W. z dnia [...] maja 2015 r. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] września 2016 roku A.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia w sprawie wykonania przewiertu a następnie ułożenia telekomunikacyjnego kabla światłowodowego pod jego działką o nr ewidencyjnym [...] położoną w obrębie geodezyjnym B. – W. gmina [...]. Skarżący wskazywał, że w dniu [...] maja 2015 roku złożył w Starostwie Powiatowym w K. pismo z informacją, że bez jego wiedzy i zgody pod jego nieruchomością wykonano przewiert celem ułożenia telekomunikacyjnego kabla światłowodowego. Jednocześnie złożył wniosek o wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej do usunięcia tego przewiertu oraz kabla telekomunikacyjnego z terenu jego nieruchomości. Następnie otrzymał informację, iż jego sprawa została przekazana do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., a następnie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dniu [...]sierpnia 2015 roku zostały przeprowadzone czynności kontrolne w których uczestniczył, a protokołu z tej czynności nie otrzymał. W dniu [...] października 2015 roku skarżący otrzymał pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) z dnia [...] października 2015 roku, które według skarżącego nie jest ani decyzją, ani postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. Z jego treści wynika, że nie znaleziono podstaw do podejmowania czynności administracyjnych wynikających wprost z przepisów ustawy prawo budowlane i kodeks postępowania administracyjnego. Następnie skarżący wskazał, że w odpowiedzi na jego zapytania mailowe organ przysłał mu jeszcze dwa pisma z dnia [...] i [...] października 2015 roku, które nie noszą znamion rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu administracyjnym. W dniu [...] listopada 2015 roku stosownie do art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego skierował zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na bezczynność [...]WINB. W dniu [...] grudnia 2015 roku otrzymał postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż jego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie skarżącego dotychczasowy sposób traktowania sprawy światłowodu przez organy nadzoru budowlanego tj. uchylanie się od wydania decyzji lub postanowienia, rażące błędy w opisie stanu sprawy, zmiana istoty jego wniosku z [...] maja 2015 roku świadczy, iż organ nie chce zająć się tą sprawą. Skarżący podnosił również, że zachowanie organu – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który nakazał mu rozbiórkę ogrodzenia narusza jego prawo własności. Nadto organ niezgodnie z prawdą twierdzi, iż światłowód jest zlokalizowany w pasie drogowym. Jego zdaniem organ uchylając się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie uniemożliwia mu skorzystanie z prawa do dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i ogranicza jego konstytucyjne prawo do sądu. W odpowiedzi na skargę organ nie uznawał skargi za zasadną. Wskazywał, iż organ wyjaśnił skarżącemu stan sprawy i nie znalazł podstaw do podejmowania czynności administracyjnych wynikających z przepisów ustawy prawo budowlane i kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2016 roku, poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia o których mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Przed wniesieniem skargi na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący w dniu [...] listopada 2015 roku wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym w terminie miesiąca. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji są zobowiązane działać szybko i wnikliwie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również są zobowiązane do podejmowania niezbędnych kroków do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem regulacji skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 roku, sygn. akt I OSK 2114/13). Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Bezczynność organu administracji ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony bądź z urzędu. A.W. w dniu [...] maja 2015 roku złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, gdzie w uzasadnieniu faktycznym wskazywał, że na jego nieruchomości został ułożony światłowodowy kabel telefoniczny bez jego wiedzy i zgody. Z tych względów wnosił o nakazanie usunięcia tegoż kabla z jego nieruchomości. Ostatecznie przedmiotowy wniosek został przekazany do rozpoznania do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Niewątpliwie zostało w sprawie wszczęte postępowanie – organ przeprowadzał postępowanie wyjaśniające – dowód z oględzin wykonanych robót budowlanych, zostały przeprowadzone dowody z dokumentów (projekt zagospodarowania terenu, projekt wykonawczy, zgłoszenie robót budowlanych, szkic inwentaryzacji). Wszczęte postępowanie administracyjne winno być zakończone merytorycznie, bądź postępowanie winno zostać umorzone. Niniejsza sprawa w żaden z wymienionych sposobów nie została zakończona. W dniach [...] i [...] października 2015 roku organ wystosował do skarżącego pisma w których informował o wynikach postępowania wyjaśniającego i w konkluzji uznał, że nie ma podstaw do stosowania w sprawie przepisów prawa budowlanego i kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie sądu przedmiotowe postepowanie nie zostało zakończone w formie prawem przewidzianej. Nie można uznać, iż jest to merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie ponieważ nie zawiera ono elementów konstytutywnych decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 1 k.p.a. W tej sytuacji należy przyznać rację skarżącemu, iż jego wniosek z [...] maja 2015 roku nie został rozstrzygnięty. Mimo upływu terminu ustawowego sprawa nie została rozstrzygnięta, a wystosowane pisma nie mogą być uznane za rozstrzygnięcia kończące postępowanie w sprawie. Niezałatwienie wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2015 roku do czasu wniesienia skargi tj. [...] września 2016 roku jednoznacznie wskazuje, iż organ pozostaje w bezczynności. Należy uznać, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ prowadził postępowanie wyjaśniające lecz nie zakończył go merytorycznym bądź formalnym rozstrzygnięciem błędnie uznając, iż wystarczającym będzie przekazanie skarżącemu pisemnego wyjaśnienia w sprawie. Takie zachowanie organu nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa i nie wynika z braku chęci zakończenia sprawy, lecz błędnej interpretacji przepisów prawa. Niewątpliwie niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odnosi się to również do obowiązku przestrzegania terminów wyznaczonych celem załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.). Niewątpliwie też, obowiązek załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, czy też termin miesiąca na załatwienie odwołania, pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami procedury administracyjnej, w tym z zasadą praworządności – art. 7 k.p.a. oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów – art. 8 k.p.a. Sąd na podstawie art. 149 §1 i 1a) p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego stwierdzając, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.