VIII SAB/Wa 70/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. O. B. w D. P. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. O. B. w D. P. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 19 kwietnia 2025 r.; 2. stwierdza, że Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej im. O. B. w D. P. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. O. B. w D. P. na rzecz P. N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. N. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) pismem z 19 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. O. w D. P. (dalej: organ, Dyrektor Szkoły) o informację: "Czy nauczyciele katecheci zatrudnieni w szkole nauczają też innych przedmiotów niż tylko religia? Jeżeli tak, to proszę o podanie imienia i nazwiska każdego z katechetów wraz z podaniem nazwy nauczanego innego przedmiotu niż religia". We wniosku wskazano, aby żądaną informację przesłać na adres email skarżącego w formacie PDF. W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Szkoły przesłała 23 kwietnia 2025 r. na wskazany przez skarżącego adres mailowy informację, że w Szkole pracuje 1 katecheta i oprócz religii naucza przedmiotu – wychowanie fizyczne. Jednocześnie w tym piśmie organ nie wskazał danych osobowych, tj. imienia i nazwiska katechety z uwagi na ochronę danych osobowych tego pracownika. Dyrektor Szkoły powołała się na stanowisko Inspektora Ochrony Danych Osobowych, że podanie imienia i nazwiska w połączeniu z miejscem zatrudnienia spowodowałoby identyfikację danej osoby, a tym samym doszłoby do naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych. W piśmie z 2 lipca 2025 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W konsekwencji podniesienia powyższych zarzutów skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku strony o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Dyrektor Szkoły niezasadnie odmówiła udostępnienia pełnej informacji, ponieważ imiona i nazwiska nauczycieli katechetów oraz nauczane przez nich inne przedmioty mają charakter informacji publicznej i podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Informacje te nie korzystają z ochrony przewidzianej w RODO, ponieważ zostały wytworzone przez podmiot publiczny w związku z realizacją zadań publicznych i dotyczą pełnienia funkcji publicznych. Skarga do organu wpłynęła 14 lipca 2025 r., natomiast w piśmie z 22 lipca 2025 r. skierowanym na adres mailowy strony Dyrektor Szkoły uzupełniła swoją odpowiedź z 23 kwietnia 2025 r. przez udzielenie informacji, że nauczycielem religii w PSP w D. P. jest M. W., która jednocześnie uczy wychowania fizycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na udostępnienie skarżącemu pełnej informacji; cel skargi został więc osiągnięty. Jednocześnie organ wskazał, że w okolicznościach tej sprawy nie można uznać, aby bezczynność w udostępnieniu pełnej informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem przepisów prawa jest bowiem ich oczywiste niezastosowanie, długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Nie można też skutecznie postawić organowi zarzutu lekceważenia skarżącego czy braku podejmowania jakichkolwiek czynności przez czas trwania postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do organu wniosku z 19 kwietnia 2025 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wskazania z imienia i nazwiska nauczycieli zatrudnionych w PSP w D. P. uczących religii oraz podania, czy ci katecheci uczą tez innych przedmiotów. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), w tym zgodnie z punktem 4 tego przepisu – podmioty wykonujące zadania publiczne i reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie budzi więc wątpliwości, że Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto uprawniony jest do działania w formie władczej w stosunku do uczniów, np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12, publ. LEX nr 1264738). Oceniając aspekt przedmiotowy sprawy wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera zaś przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o: a) statusie prawnym lub formie prawnej, b) organizacji, c) przedmiocie działalności i kompetencjach, d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, f) majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). W doktrynie i orzecznictwie szeroko wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Niewątpliwie więc informacja o osobach uczących w publicznej szkole (imię i nazwisko nauczyciela uczącego religii oraz informacja, czy uczy jeszcze innego przedmiotu) jest informacją podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. jako informacja o osobach pełniących funkcje publiczne oraz organizacji i funkcjonowaniu jednostki publicznej (Szkoły). Nie narusza to przepisów o ochronie danych osobowych (RODO), bo taka ochrona jest wyłączona, jeśli informacje dotyczą osób pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Zatem bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Szkoły w terminie zakreślonym przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w piśmie z 23 kwietnia 2025 r. udostępniła tylko część wnioskowanej informacji. Natomiast po wpływie skargi do organu w piśmie z 22 lipca 2025 r. udostępniła żądaną informację w brakującym zakresie. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 19 kwietnia 2025 r., o czym orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dyrektor Szkoły w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku (do 4 maja 2025 r.) nie udostępniła pełnej żądanej informacji publicznej, ani też nie wydała w tym zakresie decyzji odmownej. Pełna wnioskowana informacja publiczna została udostępniona dopiero po wpływie skargi (22 lipca 2025 r.), ale jeszcze przed wydaniem w sprawie orzeczenia. Z uwagi na okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd odpadła podstawa do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z 19 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 1 wyroku). Udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd wprawdzie nie ma już podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania tego wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740). W związku z powyższym Sąd w punkcie 3 wyroku stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę co do oceny charakteru bezczynności w niniejszej sprawie. O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. O kosztach postępowania (100 zł wpisu, 480 zł koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa) orzeczono w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 t.j.).