VIII SAB/Wa 81/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-22
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akta postępowania dotyczące międzynarodowej pomocy prawnej w prokuraturze, stanowiące materiały uzyskane w ramach tego postępowania, są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Akta prokuratorskie dotyczące międzynarodowej pomocy prawnej w zakresie zebrania dowodów znajdujących się poza granicami Polski nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta nie jest instrumentem umożliwiającym swobodny dostęp do akt postępowania prokuratorskiego, które podlegają ścisłej reglamentacji, a dostęp do nich jest ograniczony przepisami kodeksu postępowania karnego.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek do Prokuratora Okręgowego o udostępnienie do wglądu akt dotyczących międzynarodowej pomocy prawnej, argumentując, że są one niezbędne dla jego prawa do obrony. Prokurator odmówił udostępnienia, uznając, że wnioskowane materiały nie stanowią informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, twierdząc, że prokuratura jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej, a wnioskowane dokumenty mieszczą się w tej kategorii. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w R. w sprawie dostępu do informacji publicznej.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] sierpnia 2014 r. (data wpływu do organu) do Prokuratora Okręgowego w R. (zwany dalej: "Prokurator", "organ") wpłynął wniosek M. K. (zwany dalej: "skarżący", "strona") działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, z dnia [...] sierpnia 2014 r. o udostępnienie mu do wglądu akt o sygn. [...] (sprawy powiązane: Prokuratura Rejonowa R. [...], sygn. akt: [...],[...]; Sąd Rejonowy w R., sygn. akt: [...]; Sąd Okręgowy w R., sygn. akt: [...]; Sąd Najwyższy, sygn. akt: [...]), zawierających materiały związane z uzyskaniem międzynarodowej pomocy prawnej, na podstawie przepisów Europejskiej konwencji o pomocy w sprawach karnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 76, poz. 854).
Uzasadniając ww. wniosek skarżący podał, iż wnioskowane akta (sygn. [...]) stanowią część materiału zgromadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R., w toku śledztwa, na potrzeby sporządzenia aktu oskarżenia z dnia [...] maja 2010 r. przeciwko skarżącemu. Zawarte w nich informacje są o tyle istotne, że dotyczą szczegółów przekazywania - w ramach uzyskania przez stronę polską międzynarodowej pomocy prawnej - materiałów z holenderskiej prokuratury. Postępowanie przygotowawcze dotyczyło bowiem wypadku samochodowego, do którego doszło w dniu [...] listopada 2002 r. w miejscowości [...]. Wskazał, iż udostępnienie ww. akt jest niezbędne dla zapewnienia skarżącemu pełnej gwarancji prawa do obrony, a także rozwiania wszelkich wątpliwości dotyczących rzetelności działania polskich organów sprawiedliwości w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z dnia [...] września 2014 r., znak [...] Prokurator poinformował skarżącego, że postępowanie w przedmiocie uzyskania międzynarodowej pomocy prawnej w zakresie zebrania dowodów znajdujących się poza granicami Polski wpisane do rejestru I Oz ma charakter incydentalny. Nie jest ono postępowaniem przygotowawczym w rozumieniu kodeksu postępowania karnego, a więc materiały uzyskane w wyniku przeprowadzenia takiego postępowania nie stanowią akt głównych ani podręcznych postępowania karnego w jakiejkolwiek jego fazie. Nie są one przy tym udostępniane stronom postępowania jak i osobom postronnym. Materiały takie nie są zatem informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, zwana dalej: "u.d.i.p."). Cały materiał dowodowy, w tym uzyskany w wyniku międzynarodowej pomocy prawnej w niniejszej sprawie, znajduje się w aktach sprawy [...] Sądu Rejonowego w R. Wskazał przy tym, że sformułowany zakres wniosku obejmujący żądanie udostępnienia całości materiałów oznaczonych sygnaturą [...] już choćby z tego powodu, nie mieści się w obszarze zdefiniowanym jako żądanie udostępnienia informacji publicznej.
W dniu [...] września 2014 r. skarżący wniósł o wydanie formalnego rozstrzygnięcia w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem o udostępnienie akt, wraz z pouczeniem o przysługujących mu środkach odwoławczych.
W reakcji na powyższe, pismem z dnia [...] września znak [...] organ wyjaśnił stronie, że zawarte we wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. żądanie udostępnienia akt [...] nie mieści się w obszarze zdefiniowanym jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w związku z czym brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W skardze na bezczynność organu złożonej do sądu administracyjnego skarżący wniósł o zobowiązanie Prokuratora do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy skarżący podał, że niniejsza skarga jest dopuszczalna bez dokonania innych czynności prawnych, w sytuacji bowiem skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.").
Skarżący za błędne uznał wywody Prokuratora, iż wnioskowane przez skarżącego informacje nie są informacją publiczną, podał w tym zakresie, że zadania prokuratury, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. w postaci "strzeżenia praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw" pozwalają na zaliczenie prokuratury do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, o których mowa art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Uznał, że zgodnie z wypracowaną linią orzecznictwa, informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do stanu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Jak wywiódł autor skargi, skoro Prokuratura Okręgowa w R., jako organ wykonujący zadania publiczne wytwarza dokumenty, treści, wystąpienia działając w ramach i na podstawie przewidzianych prawem przepisów, to treści te są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Nie ma przy tym znaczenia, czy postępowanie takie ma charakter "incydentalny", czy też nie. Dokumentów wytworzonych w toku postępowania w przedmiocie uzyskania międzynarodowej pomocy prawnej nie można uznać za prywatne notatki czy zapiski prokuratora.
Wskazał, że rodzaje i sposób prowadzenia urządzeń ewidencyjnych w jednostkach prokuratury określa zarządzenie nr [...] Prokuratora Generalnego z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów oraz innych działów administracji w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury. Zgodnie z § 58 ust. 1 pkt 2 tego zarządzenia, w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury dla wniosków o zagraniczną pomoc prawną oraz korespondencji z zakresu obrotu prawnego z zagranicą prowadzi się rejestr Oz. Przy tym zarządzenie nie określa komu i w jaki sposób przysługuje prawo do wglądu w przedmiotowe akta. Zarządzenie doprecyzowuje tylko, że do rejestru tego wpisuje się wnioski o zagraniczną pomoc prawną oraz korespondencję z zakresu obrotu prawnego z zagranicą. Szczegółowy tryb postępowania w tego typu przypadkach reguluje Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w dziale IV dotyczącym współpracy międzynarodowej w sprawach karnych, jednakże nawet ten akt prawny nie reguluje zagadnienia dostępu do przedmiotowego rejestru. W takim przypadku niewątpliwe w przedmiotowej kwestii należy kierować się przepisami zapisanymi w u.d.i.p.
Powyższe jest tym bardziej zasadne, że dokumenty wytwarzane przez funkcjonariuszy publicznych w toku ww. postępowania są dokumentami urzędowymi, które zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. mieszczą się w zakresie prawa do informacji publicznej. W konsekwencji skarżący stwierdził, iż jego wniosek o udostępnienie do wglądu akt o sygn. [...], zawierających materiały związane z uzyskaniem międzynarodowej pomocy prawnej na podstawie przepisów Europejskiej Konwencji o pomocy w sprawach karnych winien być rozpatrzony przez organ w ramach przepisów u.d.i.p.
Skarżący nie uznał także argumentu organu, iż zakres wniosku obejmujący żądanie udostępnienia całości materiałów oznaczonych sygnaturę [...] już choćby z tego powodu nie mieści się w obszarze zdefiniowanym jako żądanie udostępnienia informacji publicznej. Podał w tym zakresie, że jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Pogląd ten znajduje oparcie również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził, że organ odmawiając udostępnienia informacji musi konkretnie wskazać, jakie dokumenty podlegają wyłączeniu ze względu na ochronę wspomnianych dóbr.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, iż wnioskowane do udostępnienia akta nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie: 1. wydawania decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przepisy ustawy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postepowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie u.d.i.p., mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy podmiot ten – w sytuacji, gdy żądana informacja stanowi informację publiczną, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), bądź nie wydaje decyzji ze względu na ograniczenia w dostępie do informacji publicznej przewidziane w art. 5 u.d.i.p. (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W sprawach dotyczących bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej wniesienie skargi na bezczynność nie musi być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, albo złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.
Po złożeniu skargi na bezczynność w zakresie udostepnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest zbadanie i ocena, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Ustalenie zatem, czy podmiot do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na stwierdzenie, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić organowi bezczynność.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia, w oparciu o przepisy u.d.i.p., akt prokuratorskich dotyczących postępowania dotyczącego zebrania dowodów znajdujących się poza granicami Polski, a więc akt postępowania incydentalnego, zarejestrowanego pod sygn. [...].
Przyjmując, że skarga jest dopuszczalna, stwierdzić należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest ocena, czy wnioskowane do udostępnienia przez skarżącego akta postępowania dotyczące uzyskania zagranicznej pomocy prawnej stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.
Wskazać należy, że u.d.i.p. reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje mogą zostać udostępnione. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostepnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. "Sprawą publiczną" w rozumieniu ww. przepisu jest więc działalność organów władzy publicznej (w tym samorządów, osób i jednostek organizacyjnych) w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, a więc mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa (patrz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2012, str.16-18).
Odnosząc się do zakresu podmiotowego tej ustawy stwierdzić należy, iż prokuratura jest zobowiązana do udzielania "informacji publicznej", czyli zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy – "informacji o sprawach publicznych". Badając natomiast, czy żądanie skarżącego spełnia zakres przedmiotowy u.d.i.p., trzeba wskazać, że próba wyliczania informacji publicznych, zawarta w katalogu przykładowym, w art. 6 u.d.i.p., wywołuje wiele sporów i niejasności, z uwagi na posługiwanie się przez ustawodawcę niedookreślonymi pojęciami. Dotyczy to również kategorii dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a), przy czym nie można zaakceptować stwierdzenia, iż wszystkie dokumenty urzędowe są jednocześnie informacją publiczną, gdyż nie wszystkie dokumenty urzędowe są dokumentami dotyczącymi "spraw publicznych". Kategoria "sprawy publicznej" ma co prawda również charakter ocenny, tym niemniej odwołanie się do niej jest zawsze konieczne, gdyż pozwala oddzielić dokumenty dotyczące spraw publicznych od dokumentów dotyczących spraw prywatnych.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie akta prokuratorskie oznaczone sygnaturą Oz, dotyczące międzynarodowej pomocy prawnej w zakresie zebrania dowodów znajdujących się poza granicami Polski, których żądał skarżący, nie mieszczą się w kategorii "sprawy publicznej". Nie można ich zakwalifikować, jako informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 i art. 6 u.d.i.p.
Zauważyć należy, iż akta sprawy składają się z poszczególnych dokumentów o różnej wadze i znaczeniu, należących do rozmaitych kategorii (urzędowych, prywatnych, tajnych, poufnych, jawnych itp.). Ponadto w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury prowadzonych jest szereg urządzeń ewidencyjnych, w tym poza sprawami rejestrowanymi w repertoriach dla postępowań i czynności w sprawach karnych, karnych skarbowych i w sprawach o wykroczenia prowadzonych przez prokuratora, Policję i inne organy uprawnione do prowadzenia postępowań. Prowadzone są repertoria dla spraw cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnych i opiekuńczych, a także spraw gospodarczych oraz spraw o przyznanie lub zwrot kompensaty pieniężnej i innych spraw wynikających z podejmowanej działalności pozakarnej. W prokuraturze prowadzone są także inne repertoria i rejestry, jak na przykład rejestr Ko (dla korespondencji ogólnej w sprawach karnych, cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnych, opiekuńczych i o czyny karalne rozpoznawane przez sąd rodzinny oraz korespondencji w sprawach profilaktycznych i innych, nierejestrowanej w pozostałych urządzeniach ewidencyjnych), czy repertorium Oz dotyczące międzynarodowej pomocy prawnej w zakresie zebrania dowodów znajdujących się poza granicami Polski.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stanowi "instrumentu", który w dodatkowy sposób reguluje swobodny dostęp do poszczególnych akt postępowania prokuratorskiego (sądowego, administracyjnego). Zauważyć też należy, iż akta prokuratorskie, w większym stopniu niż akta sądowe, podlegają ochronie przed ujawnieniem, gdyż w przeciwieństwie do rozprawy sądowej, która z zasady ma charakter jawny, publiczny, w trwającym postępowaniu przygotowawczym obowiązuje zasada tajności. Dostęp do akt prokuratorskich podlega ścisłej reglamentacji – dla osób nie będących expressis verbis wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.k., jest dopuszczalny wyłącznie za zgodą prokuratora i to tylko w wyjątkowych, a zatem uzasadnionych, wypadkach (art. 156 § 5 k.p.k.).
Oceniając, czy organ prawidłowo udzielił skarżącemu informacji w związku ze złożonym wnioskiem, stwierdzić należy, że forma decyzji została przewidziana przez ustawodawcę wyłącznie dla rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji, względnie o umorzeniu postępowania, zaś w przypadku gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanych informacji lub stanowi ona korespondencje wewnętrzną, to nie może odmówić ich udzielenia, albowiem pojęcie odmowy zakłada istnienie po stronie odmawiającego elementu wolicjonalnego, sprowadzającego się do tego, iż ma on możliwość zadośćuczynienia prośbie, acz tego nie czyni.
Przekazanie informacji o nieposiadaniu żądanych dokumentów, niemożliwości przekazania danego dokumentu, stanowi w świetle orzecznictwa i doktryny, formę "udzielenia informacji" odnośnie zasobu danych jakim dysponuje podmiot zobowiązany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. II SAB 289/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 384/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 25 maja 2004 r., sygn. II SAB/Wa 83/04 – publ.: cbois).
Odnosząc się natomiast do argumentu skarżącego dotyczącego udostępnienia całych akt, w ślad za uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2889/12, podnieść należy, iż akta jako całość, w tym akta podręczne prokuratora, nie stanowią informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że akta podręczne są zbiorem dokumentów wykorzystywanych przy wykonywaniu obowiązków służbowych przez prokuratora i stanowią techniczny instrument, mający ułatwić prowadzenie postępowania, sprawowanie nadzoru i kontroli. Dokumenty zgromadzone w aktach podręcznych to w większości odpisy dokumentów, które znajdują się w tzw. aktach głównych prowadzonego postępowania, a także różnego rodzaju dokumenty o charakterze wewnętrznym (wytyczne, zalecenia, pisma służbowe zawierające wskazania operacyjne, notatki i streszczenia z rozpraw itp.). Akta podręczne wykorzystywane są przez prokuratora także na etapie postępowania sądowego, tj. po wniesieniu aktu oskarżenia. Skoro dostęp do akt głównych śledztwa lub dochodzenia i akt sądowych postępowania karnego reguluje kodeks postępowania karnego (art. 156 k.p.k.), to dostęp do akt podręcznych, związanych z tymi postępowaniami, nie może opierać się na regulacji pozostającej poza dziedziną prawa karnego. Gdyby ustawodawca zamierzał zagwarantować uprawnienie dostępu do akt podręcznych prokuratora, to mając na uwadze, że w aktach tych znajduje się materiał częściowo pokrywający się z materiałem zawartym w aktach głównych postępowania przygotowawczego i w aktach sądowych, powinien to uczynić jedną regulacją w ramach procedury karnej (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 647/11).
Pogląd, że akta, jako całość, nie stanowią informacji publicznej, został już wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. w wyrokach z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt I OSK 714/09, z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 83/10 i z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt l OSK 2662/12, dostępnych na stronie https://cbois.gov.pl. Jest on również aprobowany w najnowszych komentarzach do ustawy (por. Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz, Irena Kamińska i Mirosława Rozbicka-Ostrowska, LexisNexis, Warszawa 2012, str. 39-42).
W ślad za poglądem NSA stwierdzić należy, iż przyjęcie odmiennego poglądu powodowałoby w praktyce niemożność prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie akt w sposób wymagany przez ustawę. Różnorodność informacji zawartych w aktach wymagałyby bowiem od podmiotu dysponującego aktami każdorazowo ich szczegółowej analizy, a następnie, "wyodrębnienia" tych informacji, które mają charakter publiczny od tych, które takiego charakteru nie mają. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że chodzi o "wyodrębnienie" informacji, a nie ich nośników, czyli dokumentów. Następnie należałoby odmówić udostępnienia, w formie pisma, tych informacji, które nie są informacjami publicznymi, jako nieobjętych u.d.i.p. Te natomiast, które stanowią informację publiczną, w zależności od ich rodzaju, trzeba byłoby udostępnić, w formie czynności materialnotechnicznej (w formie kopii lub pisma), bądź odmówić ich udostepnienia, w formie decyzji administracyjnej, w przypadkach określonych w art. 5 ustawy, a najczęściej obu tych form działania.
Uznanie, że w oparciu o u.d.i.p. wnioskować można o dostęp do całości akt, czy o sporządzenie kopii wszystkich dokumentów zawartych w aktach, czy tylko kopii dokumentów z akt, "zawierających" informację publiczną, bez sprecyzowania o jaką informację w istocie chodzi (poza wskazaniem że publiczną), każdorazowo nakładałoby na organ konieczność nie tylko analizy całości akt, ale również konieczność jednoczesnego podjęcia wielu różnych rozstrzygnięć, dostosowanych odpowiednio do poszczególnych, zawartych w aktach, informacji.
Powyższe oznacza, iż organ władzy publicznej nie pozostawał na moment wniesienia skargi w bezczynności odnośnie wniosku skarżącego, bowiem wnioskowana do udostępnienia informacja nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., nadto prawidłowo jako formę załatwienia sprawy - udzielił mu odpowiedzi pismem, bowiem forma decyzji zastrzeżona jest dla odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło