VIII SAB/Wa 9/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić od Skarbu Państwa, ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej Z. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Z. K. (skarżąca) wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (zwany dalej: "PINB", "organ") w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w R. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podnosząc, że organ ten decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych, o czym skarżąca została powiadomiona pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w punktach od 1 do 5 tego paragrafu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga wniesiona przez skarżącą dotyczy przewlekłości postępowania organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji w sprawie dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w R. W tym miejscu wyjaśnić należy, że o podjęcie czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego może wystąpić każdy, kto dostrzega potrzebę zbadania stanu faktycznego pod kątem obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: "p.b."). Natomiast to w zakresie działań kontrolnych organu nadzoru budowlanego leży, co do zasady, ocena legalności wykonywanych robót budowlanych, czy też użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Skarżąca, jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skorzystała z takiej możliwości i skierowała do organu pisma wskazujące na nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w R. Zauważyć należy, że z faktu podjęcia przez organ nadzoru budowlanego czynności kontrolnych, nie można wywodzić stwierdzenia, że podjęcie tych czynności winno być oceniane jako prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które każdorazowo zmierza do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego. W takiej sytuacji, prowadziłoby to do konkluzji, iż jakakolwiek interwencja osoby, bądź osób upatrujących niezgodności z prawem prowadzonych lub wykonanych już robót budowlanych, po podjęciu przez organ nadzoru budowlanego odpowiednich czynności kontrolnych, musiałoby się kończyć wydaniem decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna, co podkreślić należy, wydawana jest natomiast jedynie w przypadku, gdy przepis prawa materialnego przewiduje taką formę rozstrzygnięcia, a więc dla wywołania skutku w sferze praw i obowiązków adresata decyzji musi istnieć norma prawna, która pozwala uczynić tegoż adresata podmiotem tychże praw i obowiązków. W doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że postępowanie kontrolne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego, nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego (E. Janiszewska-Kuropatwa w: Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 701; wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., II OSK 1108/09; wyrok WSA w Łodzi 16 stycznia 2015 r., II SA/Łd 1032/14). Oznacza to, że tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa organ nadzoru budowlanego, który prowadził czynności kontrolne, zobowiązany jest wszcząć postępowanie administracyjne, prowadzące do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego. Dopiero wówczas dokumentacja z postępowania kontrolnego winna współtworzyć materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym i być podstawą rozstrzygnięcia (art. 81 ust. 4 p.b.). Zatem nie można z przepisów normujących problematykę działań kontrolnych organu nadzoru budowlanego wyprowadzać wniosku o istnieniu podstawy prawnej do podjęcia decyzji tylko dlatego, że do organu zwrócono się z pismem interwencyjnym (skargą), po wpłynięciu którego organ podjął czynności kontrolne. Wracając do przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że stroną postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. W kwestii samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną, będącą współwłasnością Spółdzielni wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów podjętej z dnia 13 listopada 2012 r., w sprawie II OPS 2/12. stwierdzając, iż wykonywany przez Spółdzielnię Mieszkaniową na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej, a także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 marca 2014r. podjętej w sprawie III CZP 122/13, stwierdzając iż Spółdzielnia Mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną (art. 27 ust 2 ustawy z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych). Z powyższego wynika, że stroną postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w R., należącego do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. Z. w R. jest tylko ten podmiot. Organ prowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej jako strony postępowania. W dniu [...] września 2014 r. PINB z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w R. W ocenie Sądu błędem organu PINB było niezawiadomienie Z. K. o wszczęciu postępowania z urzędu, a w szczególności o tym, że nie przysługuje jej status strony w tym postępowaniu. Nie mniej okoliczność powyższa nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy, jest poza sporem, że skarżąca nie była stroną postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości, że wniesiona przez nią skarga jest niedopuszczalna, skoro prowadzone postępowanie przed organem toczyło się bez jej udziału. Na marginesie Sąd zauważa, iż zainicjowane "skargą" skarżącej postępowanie zostało zakończone decyzją o umorzeniu postępowania podjętą w dniu [...] grudnia 2014 r., o czym skarżąca została poinformowana w dniu [...] grudnia 2014 r., a więc przed złożeniem przez nią skargi. W odniesieniu do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że w postępowaniu sądowym, Sąd nie ma możliwości władczej ukarania dyscyplinarnego pracownika organu. Skoro skarżąca nie legitymowała się statusem strony postępowania prowadzonego przez organ, jej skarga wniesiona do sądu podlegała odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.