VIII SO/Wa 1/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-03

Skład orzekający: Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżąca jest rencistką pozostającą w związku małżeńskim z rozdzielnością majątkową, a jej mąż posiada dochody i majątek?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sytuacji materialnej skarżącej należy uwzględnić również dochody i majątek małżonka, nawet jeśli istnieje rozdzielność majątkowa, ponieważ małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca B.Ś., będąca rencistką, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Wskazała, że jej renta jest przeznaczona na leczenie, podała wysokość podatku od nieruchomości oraz informacje o majątku i dochodach męża, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, mimo rozdzielności majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Ś. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia : odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy B.Ś. (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest rencistką. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że renta skarżącej w wysokości [...] zł wydatkowana jest na jej leczenie. Podniosła również, ze płaci duże podatki, na dowód czego dołączyła decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2010r. ustalającą podatek w wysokości [...] zł. Ponadto podała, ze poza nią we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają mąż oraz córka. Jako majątek skarżąca wymieniła dom o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz grunty o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Z formularza PPF wynika również, że mąż skarżącej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: u.p.p.s.a.), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie podkreśla się, że prawo pomocy powinno być przede wszystkim udzielane osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącą uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego. Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na dzień wydania niniejszego postanowienia do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy od skargi (100 złotych). Oceniając zasadność zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy, Sąd nie może pominąć faktu, że pozostaje ona w związku małżeńskim, nawet jeśli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.; dalej: "k.r.o.") małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2005 r., II FZ 572/05, niepubl.) Oznacza to, że także dochody i stan majątkowy męża skarżącej należy uwzględnić przy ocenie jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło