VIII SO/Wa 15/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J P L o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J P L na działanie Państwowej Inspekcji Pracy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2015 r. (data wpływu do Sądu) J P L wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na działanie Państwowej Inspekcji Pracy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie osiąga stałego dochodu, podejmuje jedynie prace dorywcze, cały czas poszukując pracy stałej, na utrzymaniu ma żonę i małoletniego syna. Poza tym jest współwłaścicielem części nieruchomości o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (nieużytku oddanego w bezpłatną dzierżawę). Oświadczył, że zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, natomiast poszukuje pracy i oczekuje na wyniki rekrutacji. Wyjaśnił, że nie posiada zeznania podatkowego za 2014 r., a dochód z prac dorywczych jest różny od [...] do [...] zł. Podniósł, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji życiowej spowodowanej złym stanem psychofizycznym oraz ciągłą walką o uniknięcie bankructwa i upadłości jednoosobowej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku wyjaśnił, że aktualnie jego matka nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Podał, że nie posiada zeznania podatkowego za 2014 r. ponieważ nie jest w stanie "na dzień dzisiejszy określić w dokumentach księgowych co zostało zrobione przez poprzednie biuro księgowe". Ponadto rozważa wyjazd za granicę za pracą "w przypadku negatywnych rekrutacji". Do wniosku załączył karty informacyjne leczenia szpitalnego z lat 2006 – 2007 oraz kserokopie faktur za energię. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 3 września 2015 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od tego postanowienia. W uzasadnieniu powtórzył, że nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bowiem zawiesił działalność gospodarczą, co spowodowało, że nie posiada nawet ubezpieczenia zdrowotnego. Oświadczył, że posiada kredyty prywatne i firmowe z czego dwa ostatnie są "windykowane komorniczo, prawdopodobnie zostaną umorzone z uwagi na brak możliwości ściągnięcia". Odnosząc się do zarzutu nieprzedłożenia zeznania podatkowego oświadczył, że szczegółowe wyjaśnienia w tej kwestii zawarł w piśmie do urzędu skarbowego z dnia 22 czerwca 2015 r., którego kopię dołączył do wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej powoływana jako p.p.s.a) – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu na nowo. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i może być przyznane tylko w określonych sytuacjach. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, przyznanie prawa pomocy winno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (zob. postanowienie NSA z 24 października 2007 r., II FZ 426/07, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący poza dokumentami z lat 2006 – 2007 dotyczącymi problemów ze stawem kolanowym oraz kilku faktur za energię i wodę nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających trudną sytuacją materialną jego trzyosobowej rodziny. Jakkolwiek twierdzi, że nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej w związku z czym nie posiada nawet ubezpieczenia zdrowotnego, to nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nie korzysta również ze świadczeń pomocy społecznej, choć według informacji zawartych we wniosku nikt w rodzinie nie posiada stałego dochodu. Nie przedłożył do dnia rozpoznania wniosku zeznania podatkowego za 2014 r., ani też odpowiedzi urzędu skarbowego, na jego pismo z dnia 22 czerwca 2015 r., która mogłaby ewentualnie wyjaśniać powody, dla których skarżący, jak twierdzi takim zeznaniem nie dysponuje. Nie wykazał, aby toczyło się przeciwko niemu jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne, bądź windykowane komorniczo byłyby niespłacane kredyty (osobiste i firmowe). W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, by istotnie nie był w stanie partycypować w kosztach sądowych wywołanych wniesieniem skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r.) postanowił jak w sentencji