VIII SO/Wa 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S B o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie uzupełniającym z dnia 27 kwietnia 2015 r. S B podał, że jest w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości [...] zł netto, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu teściów, gdzie ponosi ¼ części kosztów utrzymania lokalu, a na rzecz żony płaci alimenty w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że jego sytuacja materialna uzasadnia zastosowanie tej instytucji. Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym wskazał, że "wynajęcie adwokata to koszt [...] zł", na co go nie stać, biorąc pod uwagę wysokość alimentów, które płaci żonie. Dodatkowo wyjaśnił, że lokal w którym zamieszkuje stanowi wyłączną własność jego teściowej, która dokonuje wszelkich opłat z nim związanych, dlatego też nie może on wykazać jaka jest wysokość kosztów utrzymania lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i może być przyznane tylko w określonych sytuacjach. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, przyznanie prawa pomocy winno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (zob. postanowienie NSA z 24 października 2007 r., II FZ 426/07, niepubl.). Wskazuje się, że prawo pomocy zwłaszcza w zakresie całkowitym powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego bowiem z mocy ustawy jest od nich zwolniony (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Ewentualne natomiast ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru nie powinno stanowić dla skarżącego problemu zważywszy, że posiada on stały dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie, ponosi według oświadczenia jedynie ¼ kosztów utrzymania lokalu, w którym zamieszkuje oraz nie ma nikogo na utrzymaniu. Wskazywana bowiem okoliczność opłacania alimentów na rzecz żony nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Ponadto zauważyć należy, że skarżący uchylił się od obowiązku uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nałożonego w piśmie z dnia 14 kwietnia 2014 r. w zakresie złożenia wyciągów z rachunku bankowego oraz zeznania podatkowego za 2014 r., przez co uniemożliwił pełną i obiektywną ocenę własnej sytuacji finansowej. Z wymienionych wyżej względów na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.