I SA/Wr 10/05

Wojewόdzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie : Sędzia WSA – Marta Semiczek Asesor WSA – Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: Robert Hubacz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi: Centrum Rekreacyjno-Szkoleniowego HOTEL "A Spółka Akcyjna w P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę. Uzasadnienie: Przedmiotem skargi wniesionej przez Centrum Rekreacyjno-Szkoleniowe Hotel "A" S.A. w P. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].,[...]utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. Nr [...]odmawiającego wszczęcia postępowania podatkowego wobec Spółki Hotel "A Centrum Rekreacyjno-Szkoleniowe z siedzibą w P. Z.. Centrum Rekreacyjno-Szkoleniowe Hotel "A" S.A. zwróciła się do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. o wszczęcie postępowania podatkowego. Wniosek spółki uzasadniony był faktem otrzymania informacji, której w trybie art. 14 a § 1 Ordynacji podatkowej udzielił Naczelnik D. Urzędu Skarbowego. Spółka wskazała, iż nie zgadza się z udzieloną interpretacją i nie może stosować wykładni przyjętej w jej treści. W odpowiedzi na wniosek Strony Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W., postanowieniem z dnia [...]r.Nr [...]odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż przepisy Ordynacji podatkowej ściśle normują, w jakich sytuacjach postępowanie podatkowe może być wszczęte na wniosek strony. Taka przesłankę stanowi wniosek podatnika, gdy zmierza on skorzystać z ulgi podatkowej uwarunkowanej brakiem zaległości podatkowych. Żądanie strony natomiast – zdaniem Naczelnika D. Urzędu Skarbowego – nie mieściło się w kategorii spraw, wobec których postępowanie może być wszczęte na wniosek strony. Na powyższe postanowienie Spółka Centrum Rekreacyjno-Szkoleniowe Hotel "A" S.A. złożyła zażalenie. Podatniczka zarzuciła, iż rozstrzygnięcie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. narusza art. 120, 121 i 124 Ordynacji podatkowej. Według spółki żaden z przepisów dotyczących wszczęcia postępowania, unormowanych w art. 165 Ordynacji podatkowej nie przewiduje ściśle określonych sytuacji wszczęcia postępowania. Tym samym organ podatkowy naruszył zasadę praworządności z art. 120 Ordynacji podatkowej, gdyż zasada ta wymaga, aby organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa i w jego granicach. Ponadto – według spółki – przyjęte przez organ podatkowy stanowisko narusza też zasadę zaufania z art. 121 i art. 124. Spółka podniosła, ze organ podatkowy nie przekonał jej, iż przesłanki, na jakie powołuje się w uzasadnieniu są właściwe i wystarczające – strona uważa, że miała prawo na podstawie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej żądać wszczęcia postępowania i jej żądanie jako zasadne powinno zostać uwzględnione. Po rozpatrzeniu zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał je za bezzasadne i utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego wobec spółki Centrum Rekreacyjno-Szkoleniowe Hotel "A S.A. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się z urzędu, bądź na wniosek strony, co jednak nie jest równoznaczne z obowiązkiem wszczęcia postępowania podatkowego w każdym przypadku, gdy żąda tego podatnik. Logikę przyjętego rozumowania potwierdza fakt, że ten sam ustawodawca wskazał i wymienił w Ordynacji podatkowej różne sytuacje, w których postępowanie wszczyna się na wniosek strony (np. art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej), a takie działanie byłoby zbędne, gdyby przyjąć stanowisko spółki, iż każdy wniosek podatnika, niejako automatycznie, daje podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie. Organ podkreśla przy tym, że prezentowane stanowisko znajduje także odniesienie w poglądach doktryny. Strona w swoim wniosku z dnia [...]r. o wszczęcie postępowania podatkowego wskazała, że nie zgadza się z informacją o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego udzieloną przez Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w trybie art. 14 Ordynacji podatkowej i nie może zastosować wykładni przyjętej przez Urząd Skarbowy, a wszczęcie postępowania podatkowego i wydanie decyzji w tym przedmiocie umożliwi jej drogę odwoławczą. W ocenie organu odwoławczego natomiast, dla wyjaśnienia całości sprawy istotne jest podkreślenie, że odpowiedź na pytanie w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego, w indywidualnej sprawie podatnika udzielona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w trybie art. 14 a § 1 Ordynacji podatkowej w żaden sposób nie wiąże pytającego, nie stanowi bowiem wykładni prawa. Powyższe oznacza więc, ze spółka nie ma żadnego obowiązku stosowania w praktyce informacji uzyskanej od Naczelnika Urzędu Skarbowego skoro z treścią tej informacji się nie zgadza. Odmienne zdanie podatnika w tej sprawie jest jego prawem – prawo to nie może jednak sytuować dla organu podatkowego obowiązku wszczęcia całego postępowania podatkowego (a co za tym idzie także kontroli podatkowej). Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, spółka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].,[...], zarzucając, iż narusza ono przepisy Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną interpretację oraz odmowę wszczęcia postępowanie. Spółka wskazała, że przepisy Ordynacji podatkowej nie określają ściśle sytuacji, w których postępowanie może być wszczęte na żądanie strony. Według skarżącej podatnikowi nie udzielono wyczerpującej informacji, na jakie przepisy powołuje się Urząd Skarbowy lub jakie są faktyczne przyczyny odmowy wszczęcia postępowania. Skarżąca podniosła, iż skoro złożyła wniosek o wszczęcie postępowania to powinno ono – w świetle art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej – zostać wszczęte. Zdaniem spółki, sytuacja na którą powołuje się organ zwarta w art. 21a powyższej ustawy, jest tylko jedną z przesłanek wszczęcia postępowania. Żaden z przepisów dotyczących wszczęcia postępowania unormowanych w art. 165 Ordynacji podatkowej nie przewiduje ściśle określonych sytuacji wszczęcia postępowania. Tym samym taką wykładnią przepisów organy skarbowe naruszyły zasady określone w przepisach 120, 121 i 124 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej we W. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, co następuje : W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z uregulowaniami art.14a Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy podatkowe naczelnik urzędu skarbowego na pisemne zapytanie podatnika obowiązany był udzielić pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie podatnika. Takiej odpowiedzi udzielił Spółce A Naczelnik D. Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...]r. Nr [...]. Spółka nie podzielając stanowiska zaprezentowanego w otrzymanej informacji złożyła w dniu [...]r. wniosek o wszczęcie postępowania podatkowego w zakresie możliwości zaliczania do kosztów podatkowych wynagrodzeń dla członków rady nadzorczej. Należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż regulacje art.14a i następnych Ordynacji podatkowej w 2004 r. nie przewidywały możliwości zakwestionowania poprawności informacji udzielonej przez naczelnika urzędu skarbowego i żądania wszczęcia w tym zakresie postępowania podatkowego. Nie mógł stanowić takiej podstawy również art.165 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art.165§2 Ordynacji podatkowej wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Obowiązujące przepisy nie określają formy wszczęcia postępowania na wniosek ale należy przyjąć, że samo wniesienie żądania z określona datą powoduje wszczęcie postępowania podatkowego. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczyło sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji winien on na podstawie art.165a Ordynacji podatkowej wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Tak też organy postąpiły w przedmiotowej sprawie. Z uregulowań art.27 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 54, poz.654 ze zm.) wynika jednoznacznie, że podatek dochodowy jest podatkiem samoobliczalnym przez podatnika. Jedynie, gdy obliczenie podatku zawarte w złożonym zeznaniu jest nieprawidłowe może nastąpić ich korekta w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2004 r., sygn. akt FSK 583/04).Wszczęcie postępowania na żądanie strony może nastąpić jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania się od organu administracji (np. powoływany przez organy podatkowe art.21a czy też art.75 Ordynacji podatkowej).Jeśli jednak określone zachowanie organów podatkowych, przewidziane w art.27 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art.21 §3 Ordynacji podatkowej) wynika z obowiązków ciążących na podatniku, wówczas wszczęcie postępowania może nastąpić tylko z urzędu. Należy przy tym zauważyć, że dopiero począwszy od 1 stycznia 2005r. nowelizacja art. 14 b Ordynacji podatkowej wprowadziła możliwość złożenia zażalenia przez podatnika (i inne legitymowane podmioty) na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego w przedmiocie pisemnej interpretacji prawa podatkowego a następnie skargi do sądu administracyjnego od rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa należało w oparciu o art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.