I SA/Wr 100/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-04-29
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Barbara Ciołek, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Województwo D. jest zobowiązane do zapłaty podatku od nieruchomości od budowli (kanalizacji kablowej) wchodzących w skład Dolnośląskiej Sieci Szerokopasmowej, wybudowanej w ramach projektu "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej", jeśli budowla ta jest przekazana w dzierżawę Operatorowi Infrastruktury, a Województwo nie jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym?Ratio decidendi
Budowla w postaci kanalizacji kablowej, stanowiąca element sieci telekomunikacyjnej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego taką działalność. Województwo D., wykonując działalność w zakresie telekomunikacji niebędącą działalnością gospodarczą na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów podatkowych. Przekazanie kanalizacji kablowej w dzierżawę Operatorowi Infrastruktury nie oznacza, że budowla ta znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, jeśli Operator dzierżawi jedynie kable, a nie samą budowlę. W związku z tym Województwo D. nie jest zobowiązane do zapłaty podatku od nieruchomości od tej budowli.Stan faktyczny
Województwo D. zrealizowało projekt budowy Dolnośląskiej Sieci Szerokopasmowej (DSS), finansowany ze środków unijnych. Sieć ta, w tym budowle w postaci kanalizacji kablowej, miała służyć likwidacji wykluczenia informacyjnego i zapewnieniu dostępu do usług teleinformatycznych. Województwo zamierzało przekazać kanalizację kablową w dzierżawę Operatorowi Infrastruktury, a kable światłowodowe w dzierżawę. Burmistrz Miasta i Gminy W. wydał indywidualną interpretację podatkową, uznając, że Województwo D. jest zobowiązane do zapłaty podatku od nieruchomości od budowli wchodzących w skład DSS, ponieważ uznał, że Województwo prowadzi działalność gospodarczą. Województwo D. zaskarżyło tę interpretację do WSA we Wrocławiu, podnosząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej i że budowle te nie powinny podlegać opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Burmistrza Gminy W. na rzecz Województwa D. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant: Starszy referent Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Województwa D. na indywidualną interpretację Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Burmistrza Gminy W. na rzecz Województwa D. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia [...] nr [...] Burmistrza Gminy W. (dalej: organ podatkowy) stwierdził, że stanowisko Województwa D. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) w sprawie opodatkowania budowli wchodzących w skład D. Sieci Szerokopasmowej (DSS) – jest nieprawidłowe.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej strona przedstawiła, że zostały zakończone prace przy budowie projektu pod nazwą "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej", który był objęty dofinansowaniem w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013. Efektem realizacji projektu jest wybudowana na terenie województwa d. szerokopasmowa sieć informatyczna, której celem jest likwidacja wykluczenia informacyjnego, a w szczególności umożliwienie mieszkańcom, podmiotom publicznym oraz gospodarczym z terenu województwa, korzystanie z konkurencyjnych usług teleinformatycznych oraz multimedialnych zasobów informacji i usług świadczonych elektronicznie. Wybudowana D. Sieć Szkieletowa (DSS) ma w założeniu przyspieszenie społecznego i ekonomicznego rozwoju województwa d., w tym Gminy W.
Dalej wnioskodawca przedstawił, że dostęp do usług szerokopasmowych z sieci DSS zostanie uruchomiony za pośrednictwem lokalnych operatorów telekomunikacyjnych. Za zawieranie umów z tymi operatorami, na warunkach zatwierdzonych przez Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE), odpowiedzialny będzie Operator Infrastruktury wybrany przez Województwo D. Województwo D. pozostanie właścicielem DSS przez cały okres jej eksploatacji i za pośrednictwem Operatora Infrastruktury będzie dostarczać sieć telekomunikacyjną i zapewniać dostęp do infrastruktury telekomunikacyjnej.
Z kolei zaznaczono, że działalność Województwa w zakresie telekomunikacji będzie wykonywana zgodnie z ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (DZ.U. Nr 106, poz. 675 z późn. zm., dalej – "u.w.r.u.s.t.") i na podstawie stosownej uchwały Sejmiku Województwa D. z dnia 17.05.2012 r. Województwo uzyskało wpis do rejestru jednostek samorządu terytorialnego wykonujących działalność w zakresie telekomunikacji niebędącą działalnością gospodarczą (potwierdzone zaświadczeniem).
Ponadto, w uzupełnieniu wniosku Województwo wyjaśniło, że gdy chodzi o sposób dostarczania sieci telekomunikacyjnej i zapewnienie dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej lokalnym operatorom telekomunikacyjnym, to w Istotnych Postanowieniach Umownych z Operatorem Infrastruktury przewidziano w szczególności, że Województwo przekaże Operatorowi Infrastruktury w administrowanie i utrzymanie (dzierżenie w rozumieniu art. 338 K.c.) elementy infrastruktury telekomunikacyjnej - budowle. Z kolei pozostałe elementy infrastruktury nie będący budowlą, czyli kable światłowodowe, przełącznice, będą przekazane w dzierżawę, przy czym przekazanie Operatorowi w dzierżawę elementów infrastruktury niebędących budowlami, stanowi zakres niezbędny i wystarczający do świadczenia przez niego usług telekomunikacyjnych (świadczy usługi w oparciu o eksploatację elementów sieci powierzonych w dzierżawę).
Dalej wnioskodawca podkreślił, że budowle wchodzące w skład DSS pozostają we władaniu Województwa (Urzędu Marszałkowskiego Województwa D.), które wykorzystuje je w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, o którym mowa w art. 3 u.w.r.u.s.t.
Ponadto, przekazanie infrastruktury Operatorowi celem jej eksploatacji, stanowi pomoc publiczną, zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej z dnia 14.12.2012 r. Zgodnie z tą decyzją, Operator Infrastruktury zobowiązany będzie do zwrotu części tej pomocy w ratach rocznych, których wysokość określona zostanie w postępowaniu przetargowym. Raty te odprowadzane będą przez Operatora Infrastruktury na rzecz Województwa jako czynsz dzierżawny z tytułu udostępnienia mu infrastruktury DSS do eksploatacji. Województwo nie będzie odpłatnie świadczyć innych usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm., dalej – "u.p.t.u.").
Na tle powyższego opisu wnioskodawca sformułował pytanie: Czy Województwo D. zobowiązane jest opłacać podatek od nieruchomości od budowli wchodzących w skład DSS, wybudowanych przez Województwo w związku z realizacją projektu "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa d. sieci szkieletowej"?
W ocenie wnioskodawcy, nie ma on obowiązku opłacania podatku od nieruchomości z tytułu posiadania budowli wchodzących w skład DSS.
Wyjaśniając swoje stanowisko Województwo stwierdziło, że w obecnym stanie prawnym, z uwzględnieniem przepisu art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm., dalej "u.p.b."), do którego odsyła ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2014 r., poz. 849 z późn. zm., w skrócie "u.p.o.l."), rurociągi teletechniczne DSS, jako obiekt liniowy, zaliczają się do budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., natomiast kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Jednakże aby budowla podlegała opodatkowaniu, musi być - w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - w posiadaniu przedsiębiorcy. W tym zakresie należy uwzględnić fakt, że w przepisach u.w.r.u.s.t. wyróżnia się przedsiębiorców telekomunikacyjnych (prowadzących działalność gospodarczą) oraz jednostki samorządu terytorialnego wykonujące działalność w zakresie telekomunikacji, które nie są przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi. Jednostka samorządu terytorialnego wykonuje taką działalność na podstawie uchwały organu stanowiącego (art. 3 ust. 5 u.w.r.u.s.t., zaś działalność ta należy do zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego o charakterze użyteczności publicznej (art. 3 ust. 4 u.w.r.u.s.t.). Odzwierciedleniem takiego stanu rzeczy jest utworzenie i prowadzenie przez Prezesa UKE rejestru jednostek samorządu terytorialnego wykonujących działalność w zakresie telekomunikacji niebędącą działalnością gospodarczą, odrębnego od rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych (art. 5 u.w.r.u.s.t.).
W interpretacji indywidualnej organ uznał stanowisko strony za nieprawidłowe.
Podzielił organ podatkowy stanowisko strony w zakresie definicji budowli w odniesieniu do DSS jako obiektu liniowego.
Stwierdził organ podatkowy, że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., budowle podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, o ile związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazał organ, że Operatorowi nie będzie przysługiwał status podatnika odnośnie budowli będących elementami DSS. Taki status będzie przysługiwał stronie.
Następnie organ podatkowy powołał przepisy u.w.r.u.s.t. - art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 i zwrócił uwagę, że zgodnie z ww. ustawą działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1 nie jest działalnością gospodarczą jeśli jest wykonywana przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Dalej powołał organ podatkowy na art. 8 u.w.r.u.s.t. i wskazał, że w sprawie występuje powierzenie o jakim mowa w tym przepisie. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym strona powierzy świadczenie usług, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy Operatorowi . Operator będzie korzystał z potrzebnej infrastruktury m.in. na podstawie umowy dzierżawy.
Zauważył organ podatkowy, że aby działalność z art. 3 ust. 1 u.w.r.u.s.t. nie była uważana za działalność gospodarczą musi być wykonywana przez jednostkę samorządu terytorialnego. Natomiast w sprawie de facto działalność będzie wykonywał Operator. Zdaniem organu zawarcie umowy dzierżawy z Operatorem nie mieści się w zakresie działalności z art. 3 ust. 1. W związku z tym działalność strony należy uznać za działalność gospodarczą i budowle będące w jej posiadaniu powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Dzierżawa jest według organu niewątpliwie działalnością mającą na celu osiągnięcie zysku oraz wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.
Zastrzegł organ podatkowy, że gdyby strona przekazała Operatorowi w dzierżawę wszystkie elementy infrastruktury telekomunikacyjnej (również niebędące budowlami) wówczas podatnikiem podatku od nieruchomości byłby Operator jako posiadacz budowli. Działalność Operatora na pewno jest działalnością gospodarczą.
Zdaniem organu podatkowego budowle pomimo, że formalnie nie zostaną przekazane w posiadanie Operatorowi lecz tylko w dzierżenie, będą znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i będą związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przyjęcie innego stanowiska według organu prowadziłoby do luki interpretacyjnej powodującej, że budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie podlegałyby opodatkowaniu.
Organ zrekapitulował, że strona jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości z tytułu posiadania infrastruktury szerokopasmowej (po wyłączeniu z podstawy opodatkowania wartości kabli), wybudowanej w ramach realizacji wymienionego projektu.
Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Województwo D. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stawiając zarzut naruszenia art. 4, 5 i 6, art. 14c § 1 oraz art. 120, art. 14b § 3 w zw. z art. 14h i art. 14j § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm., w skrócie - "O.p.") strona podniosła, że za podstawę swojego stanowiska organ przyjął okoliczności, których wnioskodawca nie przedstawił lub przedstawił odmiennie. Odnosi się to do kwestii prowadzenia przez stronę skarżącą działalności gospodarczej, co organ skonkludował wbrew wyraźnym stwierdzeniom wniosku (przeciwnym).
Ponadto organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3a, 4, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię w kontekście art. 3 ust. 1 i 4, art. 5 i art. 8 u.w.r.u.s.t. poprzez uznanie, że działania jednostki samorządu terytorialnego określone w u.w.r.u.s.t. i powierzone innemu podmiotowi w drodze dzierżawy oznacza prowadzenie działalności gospodarczej.
Dalej zarzuciła strona naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 i 3a Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przekazanie budowli w dzierżenie, a kabli w dzierżawę jest sztucznym podziałem i służy obejściu prawa, podczas gdy należało przyjąć, że ustawodawca celowo dokonał rozdziału kanalizacji technicznej jako obiektu liniowego od okablowania w kontekście u.p.o.l.
Powyższa wadliwa wykładnia i błędne zastosowanie prawa doprowadziły do podważenia zasadności dokonanego przez stronę skarżącą podziału infrastruktury na tę oddaną w dzierżawę i dzierżenie (budowlę).
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga była uzasadniona.
Powstałe w sprawie zagadnienie dotyczyło opodatkowania Województwa D. podatkiem od nieruchomości z tytułu posiadania telekomunikacyjnej sieci szerokopasmowej wybudowanej w ramach projektu "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej".
Z punktu widzenia przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowanie sieci szerokopasmowej rozpatrywane mogło być jedynie w stosunku do budowli (pkt 3), z wykluczeniem pozostałych przedmiotów, to jest gruntów (pkt 1) i budynków (pkt 2). Podkreślić jednak trzeba, że budowla stanowi przedmiot opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (wskazany pkt 3 ust.1 art. 2 u.p.o.l.). Z kolei ustawa podatkowa precyzuje w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., że za budowlę związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej należy uznać budowlę będącą w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, czyli – zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., działalność o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (po uwzględnieniu art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej – Dz.U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.).
Jak to wynika z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.w.r.u.s.t., sieć szerokopasmowa jest siecią telekomunikacyjną służącą do zapewnienia szerokopasmowego dostępu do Internetu. Dostęp określa się jako szerokopasmowy, jeżeli wydajność łącza nie jest czynnikiem ograniczającym możliwość uruchomienia aplikacji dostępnych w sieci.
Pojęcie sieci telekomunikacyjnych, obowiązujące także – stosownie do art. 2 ust. 2 u.w.r.u.s.t. – na gruncie tej ustawy, zdefiniowane zostało w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (w jej art. 2 pkt 35), jako systemy transmisyjne oraz urządzenia komutacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, w tym nieaktywne elementy sieci, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą przewodów, fal radiowych, optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną, niezależnie od ich rodzaju.
Na gruncie przepisów u.p.o.l. pojęcie budowli odpowiada definicji budowli w rozumieniu u.p.b., która – stosownie do art. 3 pkt 3 (według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidulanej) przez budowlę nakazuje rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Wskazany na początku przywołanego wcześniej wymienienia rodzajów budowli - obiekt liniowy, jest – według art. 3 pkt 3a u.p.b. – obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość, jak na przykład ("w szczególności") droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Wynika z przywołanego obok przepisu (art. 3 pkt 3a), że kable zainstalowane w kanalizacji kablowej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Przytoczone wyłączenie należy rozumieć – zgodnie z jego brzmieniem – w najszerszym znaczeniu, to znaczy, że kable zainstalowane w kanalizacji kablowej nie tylko, że nie stanowią "budowli liniowej", ale w ogóle nie stanowią obiektu budowlanego, ani jego części ani też urządzenia budowlanego (nie są budowlą w ogólności). Zwrócenie uwagi na tę okoliczność ma znaczenie zwłaszcza w odniesieniu do tej części sporu pomiędzy stronami, czy szerokopasmową sieć telekomunikacyjną należy postrzegać w kategorii obiektu liniowego (tak strona skarżąca), czy sieci uzbrojenia terenu (według organu). Określenie budowli poprzez wymiennie w jednym szeregu takich obiektów jak: obiekt liniowy, sieć techniczna czy sieć uzbrojenia terenu, może rodzić wątpliwości co do właściwego przyporządkowania do tych pojęć – sieci telekomunikacyjnej, to jednak z perspektywy odpowiedniego zakwalifikowania kabli umiejscowionych w kanalizacji kablowej, jest pozbawione jakiegokolwiek znaczenia (nie są w ogóle obiektem budowlanym, jego częścią oraz nie stanowią urządzenia budowlanego).
Wyłączenie kabli znajdujących się w kanalizacji kablowej z zakresu pojęcia budowli według u.p.b. powoduje takie same skutki w zakresie określenia terminu "budowla" w przepisach u.p.o.l. Tak wiec na gruncie ustawy podatkowej kable umiejscowione w kanalizacji kablowej nie konstytuują pojęcia budowli i nie mogą podlegać opodatkowaniu. Tezę tę potwierdza stanowisko, jakie zajął Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt SK 25/12 (publ. OTK-A z. 5/2013 r., poz. 68). Umarzając postępowanie ze skargi konstytucyjnej i wyjaśniając powody umorzenia, Trybunał jednocześnie przypomniał, że od 17 lipca 2010 r. znowelizowano Prawo budowlane i zmieniono definicję budowli oraz dodano pojęcie "obiektu liniowego". Jak zauważył Trybunał, "konsekwencją powyższej zmiany jest wyłączenie przez ustawodawcę z zakresu pojęcia "budowla" kabli, w tym również przewodów telekomunikacyjnych, zainstalowanych w kanalizacji kablowej, a tym samym – możliwości ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości" (pkt II.3. uzasadnienia postanowienia).
Dalej trzeba zauważyć, że przepis art. 3 pkt 3a u.p.b. w istocie przesądza, że budowlą jest kanalizacja kablowa, co należy odnieść także do kanalizacji kablowej stanowiącej element sieci telekomunikacyjnej. Kanalizacja ta jest więc budowlą również w rozumieniu u.p.o.l. Jednakże jak to wcześniej zaznaczono, budowla podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, o ile jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). W niniejszej sprawie należało zatem rozstrzygnąć, czy będąca budowlą kanalizacja kablowa jest w posiadaniu przedsiębiorcy bądź innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Należy przypomnieć, że w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Województwo D. przedstawiło, że w ramach zapewniania dostępu do sieci szerokopasmowej kanalizacja kablowa zostanie przekazana tak zwanemu Operatorowi Infrastruktury w dzierżenie, w przeciwieństwie do samych kabli światłowodowych oraz elementów je łączących, które oddane zostaną temu podmiotowi w dzierżawę.
Jak się przyjmuje na gruncie prawa cywilnego, dzierżenia nie można utożsamiać z posiadaniem. Wprawdzie zarówno w przypadku posiadania jak i dzierżenia występuje władztwo faktyczne nad rzeczą (corpus), to różnica zachodzi w elemencie psychicznym (animus). Posiadacz w zakresie swojego władztwa działa zawsze dla siebie (rem sibi habendi), natomiast dzierżyciel działa dla kogo innego (animus detendi pro alieno) (J. Gołaczyński [w:] System Prawa Prywatnego. Tom 4. Prawo rzeczowe, C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 14).
Skoro zatem kanalizacja kablowa (budowla), jak to wynikało z okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę, nie została przekazana w posiadanie innemu podmiotowi, to objęcie jej podatkiem od nieruchomości zależało bezpośrednio od uznania Województwa D. za podmiot prowadzący działalność gospodarczą (jedynego posiadacza). Kwestię prowadzenia działalności gospodarczej przez jednostkę samorządu terytorialnego w zakresie określonym w art. 3 ust. 1 u.w.r.u.s.t. przesądza przepis art. 5 tej ustawy przyjmując w istocie, że działalność o której mowa w art. 3 ust. 1 u.w.r.u.s.t., wykonywana przez jednostkę samorządu terytorialnego, nie jest działalnością gospodarczą ("działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, niebędącą działalnością gospodarczą, wykonuje się zgodnie z przepisami..."). Dla przedstawionej oceny nie miało znaczenia to, że zapewnienie przez Województwo dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej miało się odbywać za pośrednictwem Operatora Infrastruktury (dzierżawcę kabli światłowodowych), albowiem jak to wynika z art. 5 u.w.r.u.s.t., jednostka samorządu terytorialnego przedmiotową działalność prowadzić może również pośrednio. Mowa jest tam bowiem o działalności zarówno w formie niewyodrębnionej w ramach jej (jednostki samorządu terytorialnego) osobowości prawnej, jak również w formie porozumienia, związku lub stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, fundacji, której fundatorem jest jednostka samorządu terytorialnego, porozumienia komunalnego, spółki kapitałowej lub spółdzielni z udziałem jednostki samorządu terytorialnego.
Nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie organu podatkowego, że art. 8 u.w.r.u.s.t. wprowadza odmienne od art. 5 tej ustawy uregulowanie sytuacji jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej działalność o jakiej mowa w art. 3 ust. 1. Wbrew twierdzeniu organu art. 8 u.w.r.u.s.t. nie reguluje sytuacji, kiedy jednostka samorządu terytorialnego prowadząca działalność z art. 3 ust. 1 czyni to w ramach działalności gospodarczej. Art. 8 u.w.r.u.s.t określa wyjątki od zasady, że jednostka samorządu nie udostępnia infrastruktury lub sieci w zamian za opłaty poniżej kosztu wytworzenia, ani nie finansuje działalności polegającej na świadczeniu usług użytkownikom końcowym. Wyjątki uzależnione są od stwierdzenia określonych w przepisie warunków ekonomicznych.
Z uwagi na powyższą ocenę należało stwierdzić, że organ podatkowy nieprawidłowo przyjął w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że w zakresie zapewnienia dostępu do sieci szerokopasmowej i innych działań wskazanych w art. 3 ust. 1 u.w.r.u.s.t., Województwo D. prowadzi działalność gospodarczą. Uznanie, że działania jednostki samorządu terytorialnego wskazane w powołanym art. 3 ust. 1 nie stanowią działalności gospodarczej, przesądzone zostało w ustawie (u.w.r.u.s.t.). Bezprzedmiotowe jest tym samym poszukiwanie cech tej działalności i odnoszenie do ogólnej definicji działalności gospodarczej przewidzianej w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (wcześniej powołanej). Z kolei ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) zawiera na użytek opodatkowania tym podatkiem odrębne pojęcie działalności gospodarczej, które w połączeniu z określonymi zasadami opodatkowania, nie pozwala na automatyczne przenoszenie przesłanek opodatkowania podatkiem od towarów i usług do innych obszarów prawa daniowego (w tym dotyczącego opodatkowania podatkiem od nieruchomości). Ustalanie więc przez Województwo D. należnego podatku od towarów i usług, nie mogło mieć automatycznego przełożenia na wnioski w zakresie opodatkowania podatkiem lokalnym.
Gdy chodzi o zarzut skargi naruszenia przez organ przepisów postępowania, to nie był uzasadniony, albowiem organ – wbrew twierdzeniom skargi – nie dokonał modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę. Kwestii prowadzenia (bądź nieprowadzenia) działalności gospodarczej przez wnioskodawcę, nie można było uznać za element stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), jakim organ był związany, gdyż chodziło tu w istocie o wykładnię przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 i ust. 2 u.p.o.l. w powiązaniu z art. 5 u.w.r.u.s.t.
Wobec przedstawionej przez Sąd oceny, zaskarżona interpretacja indywidualna podlegała uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o zwrocie kosztów postępowania postanowiono w oparciu o art. 200 tej ustawy. Przy ponownym wydaniu interpretacji indywidualnej organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną argumentację prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło