I SA/Wr 1000/12

Wrocław, dnia 15 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 20 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W rozpatrywanej sprawie, W.F. (dalej jako: skarżący) wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał, że jest osobą bezrobotną z zasiłkiem w wysokości 470 zł. Dorywczo podejmowane prace za granicą, przynoszą mu dochód w kwotach około 200-400 zł miesięcznie. Większość posiadanych środków przeznacza na dwójkę swoich małoletnich dzieci. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Zamieszkuje w użyczonym przez znajomych pokoju, nie ponosząc jednak z tego tytułu żadnych kosztów. Dotychczas posiadane środki wydatkował na udział w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Obecnie nie ma już jednak możliwości gromadzenia jakichkolwiek środków na opłacenie kolejnych skarg na decyzje Zgodnie z przedłożonymi na wezwanie referendarza sądowego dokumentami i oświadczeniami, dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej, skarżący w 2011 r. uzyskał przychód ze stosunku pracy oraz z innych źródeł w wysokości 24.842,71 zł. Ponadto w okresie od lutego do sierpnia 2012 r. uiszczał co miesiąc 500 zł tytułem świadczeń alimentacyjnych (w czerwcu 2012 r. z rachunku osoby trzeciej). Skarżący oświadczył przy tym, że po zapłaceniu alimentów pozostaje mu do dyspozycji kwota średnio 350 zł, z której kupuje wyżywienie i środki higieny oraz w miarę możliwości przyczynia się do utrzymania pokoju, w którym mieszka. Ujawniony przez niego rachunek bankowy został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym i z tego względu alimenty są wypłacane z rachunku członka rodziny. Skarżący wskazał również, że reprezentujący go w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik działa na zasadzie pro publico bono. Postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia skarżący podtrzymał to, że jest osobą bezrobotną, nie posiadającą majątku. Podkreślił, że w powiecie k., gdzie zamieszkuje, stopa bezrobocia ponad dwukrotnie przewyższa średnią krajową. Dlatego z uwagi na złą sytuację na rynku pracy, zmuszony jest wyjeżdżać za granicę w poszukiwaniu pracy. Nie jest jednak w stanie podać ani wysokości swoich dodatkowych dochodów, ani miesięcznych kosztów swojego utrzymania, z uwagi na niestałość tych źródeł utrzymania oraz fakt, że posiadane środki pieniężne wydaje na najbardziej pilne potrzeby. Te zaś różnią się każdego miesiąca. Dalej wskazał, że łożenie na utrzymanie dzieci jest obowiązkiem ustawowym i nie musi wynikać z orzeczenia sądu. Końcowo zaś podniósł, że w sprawie I SA/Wr 824/12 przedłożył postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia 15 czerwca 2012 r. o nadaniu jednej z decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, z której wynika, że skarżący posiada 360.541 zł zaległości podatkowych, a prowadzona wobec niego egzekucja jest bezskuteczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r. Dz. U. poz. 270 - dalej: p.p.s.a.) po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc, a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Przechodząc do oceny samego wniosku, wymaga wskazania, że podstawą do żądania przez skarżącego prawa pomocy jest art. 245 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo to może przyznane w zakresie częściowym i całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, w takim bowiem zakresie występuje o nie skarżący, obejmuje między innymi zwolnienie od kosztów sądowych lub ich części (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego osoba fizyczna może je otrzymać, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia złej sytuacji finansowej spoczywa na osobie fizycznej, ubiegającej się o prawo pomocy, a nie sądu orzekającego w sprawie. Tym samym brak dowodów na poparcie wniosku tej osoby będzie równoznaczny z odmową przyznania tego prawa. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, należy wskazać, że nie wykazał on, by w sprawie rzeczywiście zachodziły przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący konsekwentnie przedstawia Sądowi, w miejsce dokumentów, jedynie oświadczenia, uznając je za dostateczne w tym zakresie, z uwagi na rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 233 § 1 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Jakkolwiek, w ocenie Sądu, oświadczenia te w realiach niniejszej sprawy można by uznać za częściowo wystarczające (przynajmniej odnośnie statusu bezrobotnego), to istotne zastrzeżenia musi budzić fakt, że skarżący nie przedstawił w toku sprawy, mimo wezwania, jakiegokolwiek zestawienia swoich wydatków czy zarobków, nawet dla jednego, konkretnego miesiąca. Natomiast jego oświadczenia w tym zakresie są zbyt ogólnikowe, by można było uznać je za wystarczające dla celów prawa pomocy. Nie jest bowiem znany charakter podejmowanych przez niego prac, czy wysokość otrzymywanego. Również nieznana pozostaje struktura wydatków skarżącego. Tym samym nie jest możliwe dokładne określenie jego możliwości majątkowych. Co jest szczególnie istotne w kontekście wysokości uiszczanych przez niego na rzecz swoich małoletnich dzieci świadczeń alimentacyjnych w kwocie 500 zł miesięcznie. Zwłaszcza, gdy podnosi on swoją szczególnie złą sytuację finansową. Należy w tym miejscu skarżącemu przypomnieć, że w prawie polskim obowiązek alimentacyjny rodzica nie ma charakteru absolutnego, w tym sensie, że zgodnie z art. 135 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 788) zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od możliwości majątkowych zobowiązanego. Skoro zaś, jak twierdzi skarżący, ponosi on dobrowolnie ciężar tych świadczeń, to jedyną logiczną konkluzją takiego stanu rzeczy może być uznanie, że posiada on jednak środki zarówno na płacenie świadczeń alimentacyjnych jak i własne utrzymanie. Wszystkie wskazane wątpliwości oznaczają, że w sprawie nie ma podstaw by przyznać skarżącemu prawo pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.