I SA/Wr 1004/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2000 r. na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia W. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2007 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego postanawia odmówić przywrócenia terminu. W rozpoznawanej sprawie w dniu 25 lipca 2007 r. reprezentującemu W. L. doradcy podatkowemu doręczono odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2007 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 11 grudnia 2006 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. W treści pisma przewodniego dla tego odpisu zawarte zostało pouczenie o prawie i terminie wniesienia zażalenia na to zarządzenie. W dniu 5 września 2007 r. pełnomocnikowi strony skarżącej doręczono postanowienie Sądu z dnia 20 sierpnia 2007 r. odrzucające skargę kasacyjną z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie należnego wpisu. Listem poleconym, nadanym na adres Sądu w dniu 12 września 2007 r., skarżący przesłał zażalenie od zarządzenia z dnia 18 lipca 2007 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku poinformowano, iż kwota uzupełniająca wpis od skargi kasacyjnej została uiszczona pod błędną sygnaturą akt. Wywiedziono, że w treści zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I o wezwaniu do uzupełnienia opłaty sądowej nie została wskazana ani wartość przedmiotu zaskarżenia ani też wysokość pełnego wpisu od skargi kasacyjnej, przez co pełnomocnik skarżącego w chwili doręczenia odpisu tego zarządzenia nie znał przyczyny, dla której wcześniejsza opłata została uznana za niewłaściwą. Przyczyny te stały się znane pełnomocnikowi strony dopiero po zapoznaniu się z treścią postanowienia Sądu z dnia 20 sierpnia 2007r. Jednocześnie argumentowano, że Sąd nie przeprowadził postępowania w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Strona skarżąca wniosła również zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 20 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Sąd w pierwszej kolejności bada, czy istniał powód jego złożenia, tzn., czy czynność w postępowaniu sądowym, której dotyczy, została dokonana z uchybieniem przewidzianego dla niej w ustawie terminu. W drugiej kolejności weryfikacji podlega wystąpienie podstaw do uwzględnienia żądania strony. Stosownie do art. 194 § 2 w związku z art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. Z akt sprawy wynika, iż stanowiące przedmiot zażalenia zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 lipca 2007 r. zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 lipca 2007 r. Zgodnie dyspozycją normy prawnej wynikającej z art. 83 § 1 ustawy procesowej terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, to jest regulacji zawartej w art. 110 - 115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Po myśli przepisu art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Zatem termin do wniesienia zażalenia rozpoczynał bieg w dniu 26 lipca 2007 r. r. i kończył się z upływem 1 sierpnia 2007 r. Tymczasem przedmiotowy środek odwoławczy został wniesiony do Sądu w dniu 12 września 2007 r., tj. 42 dni po zakreślonym terminie, a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Przepisy art. 86 i 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jego zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Akcentuje się też, iż przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I, str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 1676/99 POP 2002/6/148) stwierdził, iż nie tylko wina podatnika, lecz również innych osób - w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, czy pracownika - wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r. sygn. akt I PKN 76/99. Na uwzględnienie zasługuje również stanowisko, wedle którego to skarżącego obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zlecił pomoc prawną (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Sz 1571/95), a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań - tak pozytywne, jak i negatywne - obciążają reprezentowanego (zob. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1144/97 i wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r., sygn. akt SA/Sz 1345/95). To bowiem strona skarżąca winna dochować przy doborze pełnomocnika staranności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 110/04 i FZ 133/04). W świetle powyższych wywodów Sąd stwierdza, iż żaden z argumentów przedstawionych w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie dotyczy uprawdopodobnienia braku winy strony (jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu przewidzianego przez ustawodawcę dla tej czynności procesowej. Wywody w zakresie kwestionowanej przez skarżącego prawidłowości trybu określania wpisu sądowego należy bowiem uznać za zarzuty wobec postępowania Przewodniczącego Wydziału prowadzącego do wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Natomiast twierdzenie strony o uzupełnieniu należnego w sprawie wpisu sądowego może być na obecnym etapie postępowania brane pod uwagę, gdy dojdzie do rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia 20 sierpnia 2007 r. Dotyczy ono bowiem prawidłowości przyjęcia przez sąd administracyjny pierwszej instancji jako podstawy odrzucenia skargi kasacyjnej braku jej prawidłowego opłacenia. Mając na uwadze powyższe wywody należało stwierdzić, iż na podstawie przedstawionych we wniosku okoliczności, nie sposób przyjąć uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu zakreślonego dla wniesienia zażalenia. Okoliczności te należy bowiem uznać za przesłanki mające - w opinii strony - uzasadnić uchylenie zarządzenia z dnia 18 lipca 2007 r. oraz postanowienia z dnia 20 sierpnia 2007 r. Treść akt sprawy nie pozwala natomiast stwierdzić, iż strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W konsekwencji Sąd zobligowany był uznać, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie została zrealizowana przesłanka określona w art. 87 § 2 ustawy procesowej, od której zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 zd. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.