I SA/Wr 1013/14

Wrocław dnia 21 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: umorzyć postępowanie. A. S. (dalej jako skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], wydane w drugiej instancji a utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. Podstawą zawieszenia postępowania podatkowego było wystąpienie Marszałka Sejmu do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem z dnia 9 grudnia 2013 r. o dokonanie wykładni zagadnień związanych ze stosowaniem wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, stanowiącego podstawę wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił między innymi naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako O.p.) poprzez wadliwe uznanie, że wystąpienie przez Marszałka Sejmu z wnioskiem o dokonanie wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie postanowień Dyrektora Izby Skarbowej we W. wydanych zarówno w drugiej jak i w pierwszej instancji. Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o umorzenie postępowania sądowo-administracyjnego, jako bezprzedmiotowego, w oparciu o art. 161 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Swój wniosek motywował tym, że w dniu [...] wydał postanowienie, nr [...], podejmujące zawieszone postępowanie podatkowe. Z kolei pismem z dnia 14 maja 2014 r. skarżący opowiedział się przeciwko wnioskowi organu podatkowego, stwierdzając, że podjęcie zawieszonego postępowania nie unicestwia możliwości przeprowadzenia kontroli legalności tego zawieszenia. Kolejnym pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. podniósł, że w dniu [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił swoją decyzję z dnia [...], nr [...], określającą skarżącemu zryczałtowane zobowiązanie w podatku dochodowym, jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] oraz umorzył postępowanie podatkowe w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie sądowo-administracyjne podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku takich zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne bądź nawet niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi między innymi wówczas, gdy przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia a więc, gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie zostają pozbawione bytu prawnego. W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła na gruncie niniejszej sprawy. Jak zostało to już wskazane, przedmiotem postępowania jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie zawieszenia, wznowionego na wniosek skarżącego, postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002 r. Jednakże organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie podatkowe, uznając, że kwestia, stanowiąca według niego zagadnienie wstępne, została rozstrzygnięta postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2014 r., na mocy którego Trybunał odmówił wyjaśnienia wątpliwości przedstawionych we wniosku Marszałka Sejmu z dnia 9 grudnia 2013 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie było podnoszone, że wraz z podjęciem postępowania ustają skutki prawne wynikające z postanowienia o zawieszeniu postępowania i to bez konieczności wydawania formalnego rozstrzygnięcia o uchyleniu tego ostatniego (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3034/05, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 800/09 czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 782/07. Tym samym podjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. zawieszonego postępowania, pozbawiło postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wydane w pierwszej jak i w drugiej instancji zdolności do wywoływania skutków prawnych. Na marginesie należy zauważyć, że w pewnych sytuacjach postanowienie o zawieszeniu postępowania może wywoływać skutki sięgające poza kwestię biegu postępowania, na przykład w zakresie naliczania odsetek (art. 54 § 1 pkt 4 O.p.). W tej jednak kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r. wskazał, że pojęcie "postępowanie", o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 4 O.p. oznacza postępowanie zwykłe. Wobec tego, przyjęcie, że art. 54 § 1 pkt 4 O.p. obliguje do nienaliczania odsetek za zwłokę w przypadku zawieszenia wznowionego postępowania jest nieuprawnione (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2152/10). Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego stanowi przyczynę bezprzedmiotowości postępowania sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie zawieszające to postępowanie administracyjne. Za prawidłowością takiego stanowiska przemawia także analiza omawianego problemu z punktu widzenia oceny skutków wyroku ewentualnie uwzględniającego skargę w niniejszej sprawie. W przypadku uchylenia przez Sąd zaskarżonego orzeczenia, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jedyną konsekwencją takiego rozstrzygnięcia byłby obowiązek po stronie organu odwoławczego podjęcia postępowania, który to organ nie tylko zrealizował ale i następnie zakończył na skutek merytorycznego rozpoznania sprawy. Tym samym i z tej perspektywy przedmiot niniejszej sprawy przestał istnieć. Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnośnie zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania należy wskazać, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co do zasady nie przewidują możliwości zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania w przypadku umorzenia postępowania. Zwrot taki przysługuje jedynie w razie umorzenia postępowania w następstwie uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi w całości.