I SA/Wr 1035/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-08
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Daria Gawlak-Nowakowska, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji trudnej sytuacji finansowej spółki, która nie jest wynikiem nadzwyczajnych, losowych zdarzeń, ale wpisuje się w ryzyko gospodarcze, istnieją podstawy do umorzenia zaległości podatkowych na podstawie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja finansowa spółki, wynikająca z czynników wpisanych w ryzyko gospodarcze (spadek koniunktury, opóźnienia w płatnościach od kontrahentów, sezonowe zniżki), nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowych na podstawie przesłanki ważnego interesu podatnika. Podobnie, brak jest podstaw do umorzenia ze względu na interes publiczny, gdyż nie wykazano, aby taka ulga służyła wartościom ogólnospołecznym, a jedynie indywidualnemu interesowi spółki. Sąd podkreślił, że instytucja umorzenia jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i wymaga wykazania wyjątkowych okoliczności.Stan faktyczny
Spółka A Sp. j. złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku VAT wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z niekorzystnych umów, pożaru gazociągu w 2010 r. oraz działań organów podatkowych. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, a problemy spółki wpisują się w ryzyko gospodarcze. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant: specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. j. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za II-IV kwartał 2012 r., I-IV kwartał 2013 r., I-IV kwartał 2014 r., I-III kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi A Sp. j. we W. (dalej: spółka, strona skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji) z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za II-IV kwartał 2012 r., I-IV kwartał 2013 r., I-IV kwartał 2014 r., I-III kwartał 2015r. wynoszących łącznie 104.908 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 21.312 zł.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. skarżąca spółka jawna wystąpiła do organu pierwszej instancji z podaniem o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku opisano szereg niekorzystnych dla spółki zdarzeń gospodarczych (m.in. niekorzystne umowy, mający miejsce w 2010 r. pożar montowanego przez spółkę gazociągu) oraz działań organów podatkowych (wszczęcie egzekucji zaległości podatkowych, pomimo złożenia wniosku o rozłożenie zaległości na raty), które miały doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki. Opisano także konsekwencje ww. problemów spółki dla jej wspólników. Wskazano, że wspólnicy spółki są małżonkami. W konsekwencji problemów ich przedsiębiorstwa, małżonkowie mieli utracić mieszkanie, oszczędności, samochody, maszyny i urządzenia. Byli także zmuszeni znosić egzekucję komorniczą oraz nielegalne szykanowanie przez wierzycieli.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. organ pierwszej instancji odmówił spółce umorzenia zaległości. W uzasadnieniu wskazał, iż w sprawie, w jego ocenie, nie wystąpiły wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że podstawą prawną rozpoznania wniosku strony stanowią przepisy art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Powołując adekwatne przepisy unijne ocenił, iż nie zakazują one w ocenianej sprawie udzielenia wnioskowanej ulgi. Zdaniem organu, nie zaistniały natomiast w sprawie przesłanki umorzenia zobowiązania podatkowego przewidziane w przepisach krajowych, tj. ww. art. 67a O.p. - w postaci ważnego interesu społecznego lub ważnego interesu podatnika.
Wyjaśnił organ, iż określone w art. 67a § 1 O.p. przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" są tzw. niedookreślonymi dyrektywami wyboru i winny być analizowane w kontekście okoliczności konkretnej, indywidualnej sprawy, zaś sposób ich oceny winien uwzględniać takie czynniki, jak stan materialno-finansowy wnioskodawcy, przyczyny powstania długu podatkowego i braku realizacji zadłużenia oraz wpływ zachowania strony na taki stan rzeczy.
Organ wskazał, że skarżąca spółka prowadzi działalność w branży budowlanej, wykonując roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych, spółkę tworzą małżonkowie, przedsiębiorstwo w latach 2013-2015 wygenerowało dochody w kwotach kolejno: 101.046,43 zł, 123.810,56 zł, 56.248,68 zł. Jej sprzedaż na podstawie deklaracji VAT w latach 2010-2015 wyniosła kolejno: 1.061.461,00 zł, 986.419,00 zł, 891.809,00 zł, 105.064,00 zł, 125.800,00 zł, 43.060,00 zł. Przedsiębiorstwo zgodnie z oświadczeniami nie spełnia przesłanek do objęcia postępowaniem upadłościowym lub też naprawczym i nie odnotowuje rosnących strat. Odnotowuje jednak wzrost zadłużenia i zwiększające się zapasy. Jego obroty maleją, podobnie jak przepływ środków finansowych i wartość usług. Spółka nie jest obciążona zobowiązaniami krótkoterminowymi ani kredytowymi, nie posiada należności ze strony kontrahentów, majątku ruchomego i nieruchomego (środków trwałych), a jej zobowiązania cywilnoprawne wynoszą w granicach 150.000,00 zł – 200.000,00 zł.
Wspólnicy (małżonkowie) mają na utrzymaniu dwójkę dzieci w wieku 10 i 7 lat, nie spłacony kredyt mieszkaniowy w wysokości ok. 300.000,00 zł, a z powodu licznych zaległości wobec wierzycieli zmuszeni są znosić z ich strony różnego rodzaju szykany.
Organ odwoławczy podniósł, że mimo problemów ze spłatą rosnących zobowiązań, skarżąca spółka nie znajduje się w stanie zapaści finansowej i kontynuuje działalność. Z tego względu brak jest podstaw dla rezygnacji z należności podatkowych. Brak jest też podstaw, aby uprzywilejowywać, w stosunku do Skarbu Państwa, prywatnych wierzycieli spółki. Natomiast prywatne zobowiązania wspólników (takie jak kredyt mieszkaniowy) oraz sytuacja majątkowa wspólników, jest bez znaczenia dla oceny, czy przesłanki przyznania ulgi podatkowej spełnia spółka.
Organ odwoławczy ocenił, że powoływane przez skarżącą spółkę problemy związane z realizacją zlecenia w 2010 r. (pożar montowanego przez spółkę gazociągu) oraz wykluczenie z tego powodu strony na okres 3 lat z części przetargów przez dużego kontrahenta, nie były główną przyczyną pogorszenia się kondycji finansowej spółki.
Zdaniem organu - na podstawie m.in. oświadczeń samej strony – należy przyjąć, że głównym i bezpośrednim czynnikiem zaległości z lat 2012-2015 (których umorzenia domaga się spółka) były zdarzenia z natury rzeczy wkalkulowane w każdy rodzaj działalności gospodarczej, jakimi są niewątpliwie: spadek koniunktury w danej branży, opóźnienia w płatnościach ze strony kontrahentów, czy też sezonowe zniżki i zastoje budowlane. Trudno, zdaniem organu, aby tego typu czynniki - objęte tzw. ryzykiem gospodarczym - przesądzać miały o rezygnacji przez Skarb Państwa z należnych mu kwot w imię ratowania kondycji finansowej indywidualnego przedsiębiorstwa.
Z tego powodu, organ odwoławczy nie dopatrzył się w sprawie przesłanki "ważnego interesu podatnika".
W ocenie organu drugiej instancji, w rozpatrywanej sprawie trudno doszukać się także drugiej z przesłanek - w postaci "interesu publicznego". Organ wyjaśnił, że przesłanka ta nawiązuje do wartości ogólnospołecznych, takich jak bezpieczeństwo, sprawiedliwość i zaufanie obywateli do działania organów władzy. Chodzi więc tu o dobro ogółu. Zdaniem organu, respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa nie przemawia za uprzywilejowywaniem podmiotu, którego zobowiązania nie są bezpośrednim wynikiem zdarzeń wyjątkowych - losowych, lecz wkalkulowanych w ryzyko każdej działalności gospodarczej. Strona sama wskazała, iż firma nie generuje strat, zaś z dokumentów wynika, że spółka co prawda obniżyła w stosunku do lat poprzednich swoje dochody, jednak nadal uzyskuje je na przyzwoitym poziomie. Trudno zatem twierdzić, iż odmowa udzielenia ulgi zachwieje podstawami egzystencji podmiotu, a niewątpliwym natomiast jest, że umorzenie długu pozbawi Skarb Państwa dość znacznej wierzytelności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka wnosząc o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i zasądzenie kosztów, zarzuciła naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p.
W uzasadnieniu, podobnie jak we wniosku o udzielenie ulgi oraz odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, wskazano na problemy w realizacji zlecenia w 2010 r. (pożar instalowanego gazociągu), zerwanie umowy przez kluczowego zleceniodawcę oraz wykluczenie przez tego zleceniodawcę skarżącej spółki z przetargów. Wskazała także na wielokrotne odmowy organu rozłożenia na raty zaległości podatkowych.
Zdaniem skarżącej, jej zaległości podatkowe za lata 2012 - 2015 powstały na skutek zdarzeń niezależnych, losowych i niezawinionych. Nadto, w ocenie skarżącej, okoliczność, czy zaległość powstała na skutek okoliczności nadzwyczajnych, czy też nie, nie powinien mieć znaczenia dla oceny przesłanek umorzenia zaległości w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "ważnego interesu publicznego".
Zdaniem spółki egzekucja zaległości podatkowych spowoduje bankructwo firmy i jej likwidację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisk zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
W sprawie nie jest sporne, że wnioskowane przez spółkę umorzenie zobowiązania podatkowego stanowi tzw. pomoc de minimis dla przedsiębiorcy, tj. wsparcie o niewielkich rozmiarach udzielane przedsiębiorcom przez państwo, nie powodujące naruszenia konkurencji na rynku, które z tego powodu nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Nie jest też sporne, że przepisy unijne w przedmiotowej sprawie nie sprzeciwiają się udzielenia stronie takiej pomocy.
W sprawie zasadniczo ocenić więc należy, czy w ustalonym stanie faktycznym zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, umożliwiająca uwzględnienie wniosku skarżącej spółki. Organy podatkowe obu instancji zaistnienia tych przesłanek w sprawie się nie dopatrzyły.
Instytucja umorzenia zaległości podatkowej z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, pozwalającą organowi na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Zatem organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Próbę zdefiniowania owych dyrektyw wyboru podjęła zarówno doktryna, jak i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Otóż pojęcie "ważny interes podatnika" powinno być oceniane w świetle okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika. Oceny takiej należy bowiem dokonywać w oparciu o kryteria zobiektywizowane. Umorzenie takie uzasadnione będzie jedynie w takich przypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników - zdarzeń losowych, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2000 r. sygn. akt I SA/Kr 983/98, LEX 40722). W przypadku, gdy trudności finansowe podatnika nie są rezultatem zaistnienia niezależnych od niego okoliczności, to nie ma podstaw do odstąpienia przez wierzyciela podatkowego od dochodzenia świadczenia podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 375/99, LEX 47514). Podstawy do umorzenia nie może stanowić także nieznajomość przepisów prawa czy niewystarczająca efektywność prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. Pojęcie "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. (zob. K. Dworniak "Komentarz do Ordynacji podatkowej", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003). Należy podkreślić jednak, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu podatnika, pod warunkiem należytego uzasadnienia decyzji. Zatem w przypadkach, o których mowa w art. 67a § 1pkt 3 O.p., tj. uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi, umorzyć zaległości podatkowe oraz odsetki za zwłokę. Wybór określonego rozstrzygnięcia zawsze należy do właściwego organu podatkowego i w tym zakresie decyzje o charakterze uznaniowym uchylają się spod kontroli Sądu, jeżeli w postępowaniu, które zmierza do rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia, nie było naruszenia przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto niewątpliwym jest, że podstawową zasadą polskiego prawa podatkowego jest powszechność i równość opodatkowania. Przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. jest przepisem o charakterze wyjątkowym, dlatego też umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych wypadkach. Ponadto po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1999r. sygn. akt III SA 7580/98, LEX 40537).
W takich sprawach kontrola Sądu Administracyjnego jest ograniczona do zbadania, czy organ należycie rozważył kwestię ewentualnego występowania ustawowych przesłanek umorzenia zaległości, o których mowa w art. 67 § 1 O.p., a także czy wnioski wyciągnięte przez organy z zebranego materiału dowodowego zostały ocenione zgodnie z zasadami logiki. Jeżeli Sąd stwierdzi, że okoliczności te zostały rozważone, a także organ wyczerpująco swoje stanowisko uzasadnił - nie ma podstawy prawnej do ingerowania w treść rozstrzygnięcia, a tym samym w wypracowane przez organy reguły udzielania tego rodzaju ulg.
W rozstrzyganej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki był wymagany w tej sprawie, jak również, aby zaskarżona decyzja nienależycie uzasadniała stanowisko organu. W ocenie Sądu organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały jego poprawnej oceny.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż działalność gospodarcza wnioskującej o ulgę spółki jawnej opiera się o świadczoną osobiście pracę będących małżonkami wspólników. Spółka w dacie złożenia wniosku nie zatrudniała żadnych pracowników i nie posiadała żadnego majątku, jej zobowiązania cywilnoprawne wynosiły 150.000 zł – 200.000 zł i publicznoprawne (których umorzenia spółka się domaga) 126.000 zł, prowadziła działalność gospodarczą sprzedając w 2015 r. usługi o wartości 43.000 zł i osiągając w tym roku dochód 56.000 zł, przy czym jeszcze kilka lat wcześniej spółka osiągała sprzedaż o wartości 1.000.000 zł. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że spadek sprzedaży ma genezę w zdarzeniach z 2010 r., kiedy to kluczowy kontrahent wypowiedział spółce umowę o znacznej wartości, w związku z pożarem gazociągu, montowanego przez spółkę na jego zlecenie.
W ocenie Sądu, organy poprawnie przyjęły, iż w okolicznościach sprawy nie sposób dopatrzyć się ważnego interesu podatnika – w rozumieniu art. 67a O.p. - w umorzeniu długu podatkowego. Ocena organów, iż sytuacja gospodarcza spółki, jakkolwiek trudna, nie może być oceniona jako nadzwyczajna w działalności gospodarczej – jest uprawniona. Jak prawidłowo wyjaśniły organy podatkowe, umorzenie długu podatkowego może nastąpić wyjątkowo. W innym przypadku Skarb Państwa miałby obowiązek rezygnacji z wierzytelności wobec każdego podmiotu gospodarczego, borykającego się z poważnymi trudnościami finansowymi. Obowiązek taki z art. 67a O.p. nie wynika. Spółka we wniosku przedstawiła swoją sytuację gospodarczą. Nie wykazała natomiast, że jej sytuacja jest wyjątkowa i nie wyjaśniła, dlaczego to właśnie wobec niej należało wyjątkowo umorzyć należność podatkową. Za umorzeniem należności publicznoprawnej nie przemawia też argument zawarty w skardze, iż "egzekucja zaległości podatkowych spowoduje bankructwo firmy i jej likwidację". Po pierwsze, nawet w razie hipotetycznego umorzenia zaległości podatkowych, swoich należności w kwocie 150.000 – 200.000 zł dochodziliby w dalszym ciągu od spółki jej wierzyciele cywilni. Spółka nie uzasadniła, dlaczego to właśnie egzekucja zobowiązań publicznoprawnych (dwukrotnie mniejszych niż cywilne) miałaby doprowadzić do zaprzestania działalności spółki. Po wtóre, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, spółka nie posiada obecnie żadnego majątku ani też środków finansowych, służących działalności gospodarczej, których zajęcie w postępowaniu egzekucyjnym uniemożliwiłoby prowadzenie działalności spółki. Obecna działalność spółki opiera się wyłącznie o pracę osobistą wspólników. Tylko od ich woli zależy, czy spółka w dalszym ciągu będzie prowadziła działalność.
Trafnie także wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, iż powoływane przez stronę w pismach procesowych okoliczności dotyczące wspólników jako osób fizycznych, a nie samej spółki (prywatny kredyt mieszkaniowy, sytuacja rodzinna, przestępcze działania wierzycieli), z natury rzeczy nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie sytuacji finansowej spółki oraz przesłanek z art. 67a O.p. Okoliczności te nie dotyczą bowiem bezpośrednio spółki, która formalnie jest jednostką organizacyjna odrębną od wspólników, posiadającą własne prawa i obowiązki. Okoliczności dotyczące samych wspólników, mogłyby mieć znaczenia w sprawie z ich własnego wniosku, dotyczącego ich osobistych długów.
W ocenie Sądu, organy podatkowe trafnie uznały także, iż w sprawie nie zaistniał – w rozumieniu art. 67a O.p. – interes publiczny. W decyzji organu drugiej instancji prawidłowo wyjaśniono, że przesłanka ta nawiązuje do wartości ogólnospołecznych, takich jak bezpieczeństwo, sprawiedliwość i zaufanie obywateli do działania organów władzy. Przykładowo, takim interesem publicznym mogłoby być utrzymanie na rynku znaczącego lokalnego pracodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy, innego interesu, niż interes samej strony (przy czym nie jest to ważny interes w rozumieniu art. 67a O.p.), dopatrzyć się nie sposób.
Interesu publicznego nie wskazuje także sama skarżąca spółka. W skardze, po przytoczeniu obszernych fragmentów decyzji organu drugiej instancji, dotyczących interesu publicznego, strona stwierdza jedynie, iż: "Nie zgadza się z powyższymi stwierdzeniami Dyrektora Izby Skarbowej we W., gdyż podobnie jak Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie uwzględnił podstawowych zasad postępowania określonych w art. 121 § 1 i w art. 122 O.p., które zobowiązują do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz do podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", po czym, podobnie jak we wniosku o ulgę oraz odwołaniu, opisuje szereg niekorzystnych zdarzeń gospodarczych oraz działań organów podatkowych (odmowy rozłożenia na raty zaległości), które doprowadziły do pogorszenia sytuacji ekonomicznej spółki oraz sytuacji ekonomicznej i osobistej samych wspólników. Strona nie precyzuje natomiast, na czym miałby polegać w sprawie "interes publiczny" w umorzeniu stronie należności. Stwierdzenia organu podatkowego, iż w realiach niniejszej sprawy umorzenie spółce zobowiązań oznaczałoby uprzywilejowanie strony względem innych podmiotów gospodarczych w podobnej sytuacji, w ocenie Sądu są uprawnione i nie wykraczają poza ramy uznania w ocenie interesu publicznego, przyznanego organom przez przepisy.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę zgadza się z przytoczoną w skardze tezą Naczelnego sądu Administracyjnego zawartą w wyroku z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13, opubl. w CBSA, iż "za nieuzasadniony należy uznać pogląd, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony o umorzenie zaległości podatkowej, ma fakt istnienia nadzwyczajnych okoliczności powstania tego zadłużenia". W niniejszej sprawie organy podatkowe nie kładły jednak szczególnego nacisku na przyczynę powstania zaległości, lecz przede wszystkim oceniły sytuację ekonomiczną spółki, porównały ją z sytuacją innych podmiotów w obrocie gospodarczym, oceniły skutki ewentualnego umorzenia zaległości. W zakresie przyczyn powstania zaległości uznały zaś, iż sytuacja skarżącej spółki pogarszała się już od roku 2010 i nie była wynikiem nadzwyczajnych okoliczności. Zdaniem Sądu, ocena organów w tej mierze jest uprawniona. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że mechanizm powstania zaległości podatkowej był tylko jednym z szeregu okoliczności, które organy obu instancji rozważyły, rozpatrując wniosek strony.
Z tych też względów, w ocenie Sądu, działania organów podatkowych, wbrew zarzutom skargi, uwzględniały podstawowe zasad postępowania określone w art. 121 § 1 O.p. i w art. 122 O.p., które zobowiązują do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz do podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie naruszyły też art. 187 § 1 O.p. zobowiązującego organy podatkowe do zebrania całego materiału dowodowego i rozpatrzenia go w sposób wyczerpujący, ani zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy. Także strona nie wskazuje, jakie jeszcze dowody należałoby w sprawie przeprowadzić, celem ustalenia sytuacji strony. Wskazać należy, że w sprawie stan faktyczny był niesporny i sprowadzał się do ustalenia trudnej sytuacji ekonomicznej spółki. Sporna była jedynie ocena, czy w poprawnie ustalonym stanie faktycznym, zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi w postaci umorzenia podatkowego. Jak już zaś wielokrotnie wskazywano, zdaniem Sądu, ocena organów jest poprawna i nie przekracza granic uznania administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd skargę oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło