I SA/Wr 1041/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-15

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Aneta Chołuj, Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego pod kątem zasadności decyzji, której dotyczyło to odwołanie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, kontrolując legalność postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nie jest uprawniony do merytorycznej oceny zasadności decyzji objętej tym odwołaniem. Kontrola ta ogranicza się do badania poprawności zastosowania przez organ przepisów postępowania dotyczących terminowości wniesienia odwołania. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi, organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające ten fakt, a nie merytorycznie rozpatrywać odwołanie.
Stan faktyczny
Skarżący B.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności innej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, twierdząc, że organ powinien był uchylić decyzję, a nie stwierdzić uchybienie terminowi. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA - Anetta Chołuj, Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi: B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania: oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: O.p.), stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z [...] r., nr [...] odmawiającej B.K. stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z [...] r. odmawiająca stronie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r., nr [...] została prawidłowo doręczona stronie w 13 maja 2016 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 27 maja 2016 r. Odwołanie zostało zaś nadane w urzędzie pocztowym 30 maja 2016 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc zarzut naruszenia: art. 120 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3, art. 115 § 4 i 5, art. 108 § 2 pkt 2 i art. 228 § 1 O.p., przez samo wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy organ zobowiązany był uchylić decyzję z [...] r., nr [...]. Argumentował, że fakt prowadzenia postępowania wobec wspólników zlikwidowanej spółki wobec wcześniejszego określenia decyzją z [...] r., nr UKS [...] zobowiązania podatkowego w podatku VAT wobec spółki cywilnej "A", która jest nieprawomocna z uwagi na zawisłość sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rażąco narusza przepisy prawa. Skarżący wywodził, że w takim przypadku organ rozpatrujący odwołanie od decyzji, wobec której stawia się zarzut nieważności decyzji winien z urzędu weryfikować zasadność pozostawania jej w obrocie prawnym. Ponadto zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 187 O. p. wskazując, że decyzja wymiarowa organu I została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z art. art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. winno być oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy na to, że odwołujący przekroczył termin określony w art. 223 § 1 pkt 2 O.p. Stwierdzenie uchybienia terminowi jest rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, albowiem zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Skuteczne doręczenie decyzji stronie jest więc istotnym aspektem postępowania, gdyż wobec braku takiego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania. A zatem zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma ustalenie daty jej doręczenia.. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r., nr [...] odmawiająca skarżącemu stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r., nr [...] została doręczona skutecznie stronie 13 maja 2016 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania na ww. decyzję, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., upływał z 27 maja 2016 r Odwołanie zostało wniesione przez stronę 30 maja 2016 r ( data stempla pocztowego ), a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody ustalając stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co czyni wniesiony środek odwoławczy bezskutecznym. Organ właściwie ustalił datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia odwołania. Skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., to obowiązkiem organu było wydanie postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Należy także podkreślić, że przedmiotem skargi, a zatem i oceny dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie, jest tylko i wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nie może zaś podlegać ocenie zasadność decyzji objętej tymże odwołaniem. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym i ocena zgodności z prawem tego postanowienia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisów postępowania co do terminowości wniesienia odwołania. Kontrola przez sąd administracyjny legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie daje podstaw do zastosowania art. 135 p.p.s.a. w stosunku do decyzji objętej tym odwołaniem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 października 2004r., II SA/Ka 2352/02, OSP 2007/3/25; z glosą aprobującą Z. Kmieciaka, OSP 2007/3/25; przywołany także [w:] B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008. s. 273). Sąd nie był zatem uprawniony do merytorycznej oceny decyzji dotyczącej zasadności odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r., nr [...], skoro skarga w tej sprawie dotyczyła postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stąd podnoszone w skardze zarzuty, w zakresie decyzji objętej odwołaniem, nie mogły być brane pod uwagę, gdyż nie mieszczą się w graniach sprawy określonych w art. 135 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło