I SA/Wr 1056/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odprawa wypłacona żołnierzowi w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, do której prawo nabył na podstawie decyzji stwierdzającej naruszenie prawa przy wydawaniu rozkazu personalnego, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odprawa wypłacona żołnierzowi w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, do której prawo nabył na podstawie decyzji stwierdzającej naruszenie prawa przy wydawaniu rozkazu personalnego, nie stanowi nadpłaty podatku. Świadczenie to nie było uposażeniem należnym za okres do określonej daty, lecz odprawą uzyskaną w późniejszym terminie, podlegającą opodatkowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych od odprawy związanej ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Podniósł, że odprawa powinna być wolna od podatku, gdyż prawo do niej nabył na podstawie decyzji stwierdzającej naruszenie prawa przy wydawaniu rozkazu personalnego, a uposażenie było wolne od podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili stwierdzenia nadpłaty, uznając odprawę za podlegającą opodatkowaniu. J. K. zaskarżył decyzje do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant Aleksandra Madej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok oddala skargę.
W dniu [...]. J. K. złożył w Urzędzie Skarbowym W. – S. M. wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. w kwocie [...]zł, pobranego przez płatnika, [...] Batalion Dowodzenia Okręgu Wojskowego we W.. Podniósł, że podatek w tej kwocie pobrany został od kwoty [...]zł wypłaconej w [...]. przez płatnika tytułem odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w dniu [...]. Nastąpiło to rozkazem personalnym Ministra Obrony Narodowej, odnośnie którego minister ten decyzją nr [...] z dnia [...]. stwierdził, iż w części dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wydany został z naruszeniem prawa. Nie można było jednak stwierdzić jego nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne polegające na tym, że ze względu na wiek J.Kl., który ukończył [...]lat, nie można było przywrócić do zawodowej służby wojskowej. Zachował on jednak w związku ze zwolnieniem z dniem [...]. wszelkie uprawnienia przysługujące oficerowi, zwolnionemu ze służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. We wniosku o stwierdzenie nadpłaty wnioskodawca podkreślił, że gdyby jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło bez naruszenia prawa, to otrzymana wówczas odprawa nie podlegałaby podatkowi, gdyż w tym czasie uposażenie wypłacane w wojsku mu nie podlegały.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-S. M. decyzją z dnia [...]. nr [...] powołując się na art. 207 i art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił stwierdzenia nadpłaty, gdyż nie występuje ona w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji. Prawo do odprawy podatnik nabył dopiero na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]w związku z przywróceniem mu uprawnień, których wcześniej nie posiadał. Do obliczenia wysokości odprawy płatnik zastosował stawki obowiązujące w lipcu 2003r. z uwagi na to, że w ciągu [...] lat od dnia zwolnienia J. K. z zawodowej służby wojskowej kilkakrotnie zmieniały się zasady zaszeregowania poszczególnych stanowisk służbowych do grupy uposażenia. Odprawy nie są zwolnione z opodatkowania w świetle przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.).
Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...], który nie uwzględnił odwołania podatnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, podtrzymując zarzuty podniesione w
odwołaniu. Stwierdził, iż błędnie oceniono zebrane w sprawie materiały dowodowe w zakresie przyznanego mu zaległego uposażenia wojskowego i powołał się na art. 52 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym zwolnione były od podatku wypłacone po dniu 31 grudnia 1991r. przychody ze stosunku służbowego, należne za okres do dnia 31 grudnia 1991r., jeżeli te przychody były zwolnione w 1991r. od podatku od wynagrodzeń na podstawie przepisów płacowych. Powołał się też na decyzję dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego z dnia [...]. nr [...], którą ustalono mu uposażenie w kwocie [...]zł miesięcznie. Było ono jego zdaniem wolne od podatku zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. nr 47, poz. 282), a z kolei to uposażenie wolne od podatku było podstawą do wyliczania odprawy, przysługującej żołnierzom zwalnianym ze służby na podstawie art. 17 ust. 1 tej ustawy.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko z uzasadnienia swojej decyzji. W dniu [...].[...]Batalion Dowodzenia Okręgu Wojskowego we W. naliczył J.K. w związku z odejściem do rezerwy odprawę w wysokości [...]zł, od której pobrał podatek dochodowy w kwocie [...]zł. Charakter tego świadczenia jako odprawy jednoznacznie potwierdza zarówno zaświadczenie płatnika, przedłożone przez podatnika w dniu [...], pismo wyjaśniające płatnika z dnia [...],. jak i sam wniosek z dnia [...]. o zwrot nadpłaty podatku pobranego od odprawy. Otrzymane przez J.K. świadczenie nie było przychodem należnym za okres do [...]. Prawo do odprawy uzyskał on dopiero na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] i wcześniej go nie miał. Nadto do obliczenia wysokości odprawy zastosowano stawki obowiązujące w lipcu 2003r., które uwzględniały fakt, że od [...]. uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie z dnia 17 grudnia 1974r., wypłacane żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową, nie są zwolnione od podatku. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. zwalniający od podatku od wynagrodzeń opisane świadczenia został skreślony na mocy art. 5 pkt 5 ustawy z dnia 25 października 1991r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 491), gdyż od dnia 1 stycznia 1992r. obowiązuje ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy tej ustawy nie zwalniają odpraw wypłacanych żołnierzom od podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną.
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się w szczególności kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w
wysokości większej od należnej. Skarżący po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu z dniem [...]. do rezerwy na skutek orzeczenia Sądu Honorowego dla Oficerów Starszych z dnia [...]. nie miał prawa do dalszego pobierania uposażenia i do odprawy. Prawo do odprawy uzyskał dopiero z chwilą stwierdzenia decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]. na podstawie art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 k.p.a., że rozkaz personalny z dnia [...]. w części dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wydany został z naruszeniem prawa. W związku z tym dowódca
Ś. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...]. powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002r. nr 76, poz. 693 ze zm.), § 14 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. nr 62, poz. 729 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) i § 31rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. nr 90, poz. 1005 ze zm.) ustalił dla m. J. K. uposażenie z dodatkami w łącznej wysokości [...]zł miesięcznie, przyjmując stawki dla stanowiska etatowego podpułkownika. Decyzja ta stała się ostateczna, w związku z czym na jej podstawie obliczono odprawę w wysokości 500% równą [...]zł. Od odprawy tej płatnik pobrał podatek według najniższej stawki 19%, przewidzianej w ustawie z dnia [...]. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w kwocie [...]zł i w dniu [...]. wypłacono J. Kl. odprawę z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wysokości [...]zł.
Argumenty podniesione w skardze, mające uzasadnić, że kwota [...]zł potrącona przez płatnika z wypłaconej w dniu [...]. odprawy stanowiła nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, podlegającą zwrotowi, nie mogły zostać uznane za uzasadnione. Skarżącemu nie wypłacono uposażenia, należnego za okres do dnia [...]., o którym mowa w art. 52 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale odprawę w związku ze zwolnieniem ze służby, do której uzyskał prawo w lipcu 2003r. Nie była to więc również odprawa, do której nabyłby prawo w 1992r. według stawek obowiązujących do dnia 31 grudnia 1991r., w rozumieniu art. 52 pkt 3 tej ustawy. Nie obowiązywał już od 1 stycznia 1992r. przepis zwalniający uposażenia żołnierzy od obowiązującego wcześniej podatku od wynagrodzeń, a samo uposażenie, wyliczone w 2003r. według aktualnych w tym czasie stawek, będące podstawą ustalenia 500%-owej odprawy, ustalone zostało w wysokości, uwzględniającej konieczność jego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Z tych przyczyn brak było podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym oddalona ona została na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło