I SA/Wr 1108/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 2013 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 749 zł, wniósł o zwolnienie go z tego obowiązku, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje miesięczne dochód w kwocie 1.200 zł. Większość dochodów przeznaczana jest na alimenty na rzecz małoletniego syna, a pozostała kwota – na utrzymanie. Wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek oszczędności, które pozwoliłyby na wygospodarowanie kwoty celem opłacenia przedmiotowego wpisu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że brak jest osób we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada dwie nieruchomości – jedną objętą zadłużeniem hipotecznym na kwotę 1.347.135 zł oraz odsetkami w wysokości ponad 400.000 zł i drugą o powierzchni 5,5 ha, której dotyczy skarga w niniejszej sprawie. Jedynym źródłem dochodu są prace dorywcze, a jako zobowiązania i stałe wydatki podane zostały alimenty w kwocie 700 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego złożone zostały oświadczenia, iż wnioskodawca nie posiada aktywnych rachunków bankowych, na których byłyby jakiekolwiek pieniądze, nie posiada też lokat bankowych. Jest zameldowany na stałe w miejscowości K., a dom, w którym mieszka, jest własnością rodziców. Za lata 2015 i 2016 zeznania podatkowe nie były składane z powodu braku dochodów. Obecnie również nie posiada dochodów ze stałej pracy, a w utrzymaniu pomagają mu rodzice. Miesięcznie ponosi wydatki na wyżywienie 400 zł i na środki higieny 100 zł. Nie ponosi wydatków na opłaty, odzież czy lekarstwa. Nie spłaca kredytów. Nie posiada żadnych środków transportu – nie jest właścicielem ani posiadaczem pojazdów. Wnioskodawca oświadczył, że profesjonalnego pełnomocnika finansują w całości jego rodzice. Wyjaśnił nadto, iż aktualna sytuacja majątkowa i finansowa jest konsekwencją wcześniejszych działań związanych z planowaną inwestycją na nieruchomości położonej w J.. Po zainwestowaniu środków w jej zakup okazało się, że inwestor wycofał się z przedsięwzięcia. W związku z tym co roku, zamiast planowanych przychodów, wnioskodawca ponosi stratę związaną m.in. z naliczanym podatkiem od nieruchomości. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie stroną w czterech sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1107-1110/17, w których łączna kwota wyznaczonych wpisów od skarg wynosi 2.667 zł. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Okoliczności uzasadniające swoje żądanie wnioskodawca winien wykazać w sposób logiczny i wiarygodny, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. Tymczasem, zdaniem referendarza, skarżący przedstawił swoją sytuację w sposób wręcz minimalistyczny, unikając szerszych wyjaśnień. W pierwszej kolejności, pomimo wezwania, wnioskodawca nie podał jakichkolwiek okoliczności co do swojego stanu rodzinnego. Nie złożył oświadczenia o osobach wspólnie z nim mieszkających oraz o źródłach i wysokości ich dochodów. Nie wiadomo, czy rodzice, będący właścicielami domu, w którym wnioskodawca mieszka, również mieszkają pod tym samym adresem, a jeżeli tak, to jakie mają dochody. Tym bardziej, że z oświadczeń wnioskodawcy wynika, iż praktycznie pozostaje na ich utrzymaniu – pokrywają opłaty związane z utrzymaniem domu i opłacili wynagrodzenie dla pełnomocnika działającego w imieniu wnioskodawcy. Zaznaczyć w tym miejscu wypada, że adwokat będący pełnomocnikiem, zastępuje skarżącego nie tylko w czterech sprawach przed tutejszym Sądem, ale działał już na etapie postępowania podatkowego, wstępując do niego w grudniu 2016 r. ( co wynika z akt administracyjnych sprawy). Wnioskodawca ponadto – pomimo wezwania – nie przedłożył jakichkolwiek wyjaśnień co do prac dorywczych będących jego jedynym źródłem utrzymania. Nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanych dochodów ani wyjaśnień, jakiego rodzaju prace dorywcze zapewniają stały miesięczny dochód na poziomie 1.200 zł miesięcznie. Nie bez znaczenia jest również fakt obciążenia wnioskodawcy alimentami w wysokości 700 zł miesięcznie. Podstawą prawną ustalenia wysokości obowiązku alimentacyjnego jest art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Skoro zaś wnioskodawca ma ustalone alimenty nie niskie, bo na kwotę 700 zł, to oznacza to, iż istniały ku temu podstawy. Zauważyć jednocześnie wypada, że – jak twierdzi – od 2015 r., czyli od 3 lat, nie uzyskuje stałych dochodów (w związku z czym nie składał zeznań podatkowych), a jedynym jego źródłem utrzymania są prace dorywcze. Kwota alimentów natomiast stanowi ponad połowę oświadczonych zarobków, mimo to nie została obniżona do poziomu aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Oznaczać to może, że jego faktyczne możliwości zarobkowe są całkowicie inne. Powyższe uwagi jednak opierają się wyłącznie na lakonicznych oświadczeniach wnioskodawcy, które w procedurze przyznania prawa pomocy nie mogą stanowić podstawy dokonania oceny jego możliwości płatniczych. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że przesłanki przyznania prawa pomocy wnioskodawca winien wykazać, co oznacza udowodnienie, a nie jedynie uprawdopodobnienie okoliczności, na których oparte jest żądanie wniosku. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.