I SA/Wr 1148/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-10-20
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Dagmara Dominik, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji jako tereny kolejowe, ale faktycznie wykorzystywane na cele gospodarki leśnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako tereny związane z działalnością gospodarczą, czy też korzystają ze zwolnienia jako lasy lub budowle kolejowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje wyłącznie klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków. Skoro grunty były sklasyfikowane jako tereny kolejowe, a nie lasy, nie mogły korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla lasów. Działalność prowadzona przez skarżącego, mimo związku z drewnem, nie była działalnością leśną w rozumieniu ustawy, ponieważ skarżący nie był posiadaczem lasu. Zwolnienie dotyczące budowli kolejowych dotyczyło jedynie dwóch słupów trakcji kolejowej i zajmowanego przez nie gruntu, a nie pozostałej części dzierżawionych terenów.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą związaną z transportem i spedycją drewna, zawarł umowy najmu i dzierżawy gruntów oraz budynków, które w ewidencji gruntów zostały sklasyfikowane jako tereny kolejowe. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 rok, uznając skarżącego za posiadacza zależnego tych terenów i opodatkowując je według stawek dla działalności gospodarczej. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że grunty faktycznie stanowią las i powinny być zwolnione z podatku, a prowadzona przez niego działalność jest działalnością leśną. Dodatkowo podnosił argument o zwolnieniu dla budowli kolejowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2009 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi W.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2008 r. oddala skargę
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] r., Wójt Gminy R. wszczął z urzędu w stosunku do W.L. (dalej: podatnik, skarżący, strona) postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok.
W toku postępowania ustalono, że pomiędzy podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A. a B. L., zostały zawarte następujące umowy: umowa najmu budynków gospodarczych i gruntu z dnia [...] r. oraz umowa dzierżawy gruntu z dnia [...] r. Pierwsza z umów została zawarta na czas nieokreślony, druga zaś do dnia [...] r. W skład przedmiotu najmu, co wynikało z § 1 umowy z dnia [...] r., weszły:
- budynek garażowo-gospodarczy o powierzchni [...] m2,
- budynek kantorek murowany o powierzchni [...] m2,
- grunt o powierzchni [...] ha.
Przedmiotem dzierżawy był natomiast grunt o powierzchni [...] m2.
Na terenie najmowanej i dzierżawionej nieruchomości podatnik prowadził działalność gospodarczą związaną ze świadczeniem usług załadunku, przewozu, składowania i spedycji drewna. W dniu [...] r. podatnik na wezwanie organu podatkowego, złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazał tylko grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, wynikające z umowy dzierżawy z dnia [...] r. Organ ustalił, że objęte umową z dnia [...] r. i [...] r. nieruchomości stanowią część działki nr [...] w R. – G., należącej do Skarbu Państwa, pozostającej w zarządzie B. L. Grunt ten sklasyfikowano w rejestrze gruntów jako teren kolejowy o symbolu "Tk".
Dokonane przez organ podatkowy ustalenia zakończyły się wydaniem decyzji datowanej na dzień [...] r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok w kwocie [...] zł, która w wyniku wniesionego przez podatnika odwołania, została uchylona w całości a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji. Powodem wydania decyzji kasacyjnej było nieuwzględnienie przez organ podatkowy aneksu nr [...] z dnia [...] r. do umowy zawartej w dniu [...] r., w wyniku którego powierzchnia najmowanego gruntu zmniejszyła się do [...] ha.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego, organ podatkowy I instancji ustalił, że podatnik do dnia [...] r. był najemcą części działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Po zmianie umowy najmu, dokonanej aneksem nr [...], powierzchnia najmowanych gruntów wynosiła [...] ha. Podatnik dzierżawił również grunty o powierzchni [...] m2. Grunty te były sklasyfikowane jako tereny kolejowe "Tk". Podatnik najmował także budynki wymienione w umowie najmu.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Wójt Gminy R. ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 rok w kwocie [...] zł. Jako podstawę opodatkowania przyjął następujące wartości: [...] m2 i [...] m2 dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, [...] m2 (przez 2 miesiące), [...] m2 (przez 10 miesięcy) i [...] m2 (przez 10 miesięcy) dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powierzchnie budynków zostały przyjęte zgodnie z pomiarami dokonanymi w dniu [...] r., natomiast powierzchnia gruntu została pomniejszona o powierzchnię zajętą przez dwa słupy elektrycznej trakcji kolejowej, bowiem zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. w Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – w skrócie: "upol", budowle kolejowe podlegały zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Stawkę podatku organ podatkowy zastosował według Uchwały Rady Gminy R. Nr X/79/07 z dnia 23 października 2007 r. (Dz. Urz. Województwa Dolnośląskiego Nr 265, poz. 3100). W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że podatnik, zawierając umowy najmu i dzierżawy części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4a upol stał się podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz zależny nieruchomości. Ponadto, jak wskazał organ, stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, o zaliczeniu gruntów i budynków do kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, decyduje fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą. Dalej organ wskazał, iż nie jest uzasadnione twierdzenie pełnomocnika podatnika, jakoby prowadził on działalność leśną, która nie jest objęta zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości. W ocenie organu, prowadzonej przez podatnika działalności w zakresie transportu i spedycji drewna należącego do B., nie można uznać za działalność leśną. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w upol, działalność leśna to działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzenia, ochrony zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania (z wyjątkiem skupu) drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Zdaniem organu, wskazanych przesłanek podatnik nie spełnia. Ponadto organ podatkowy stwierdził, iż podnoszona przez pełnomocnika podatnika okoliczność, że skoro dzierżawiony grunt i położone na gruncie budynki, stanowią tereny kolejowe, to w myśl art. 7 ust. 1 upol podlegają one zwolnieniu od podatku od nieruchomości, jest nietrafna. W ocenie organu podatkowego, pozostała część działki najmowana i dzierżawiona przez podatnika, mimo że jest sklasyfikowana jako tereny kolejowe, nie spełnia przesłanek do zastosowania przedmiotowego zwolnienia. Podczas oględzin nieruchomości organ stwierdził bowiem, że poza dwoma słupami elektrycznej trakcji kolejowej, brak jest innych budowli kolejowych.
W odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji, pełnomocnik podatnika zarzucił naruszenie:
1) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w następstwie błędne przyjęcie, iż dzierżawiony przez podatnika grunt nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie jest zajęty pod wykorzystanie dla potrzeb gospodarki leśnej, nie jest związany z gospodarką leśną, a skarżący nie jest posiadaczem lasu,
2) art. 2 ust. 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 7 i art. 1a ust. 2a upol poprzez błędne przyjęcie, iż prowadzona przez podatnika działalność nie jest działalnością leśną i dzierżawiony grunt podlega opodatkowaniu według stawek właściwych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
3) art. 7 ust. 1 upol poprzez nieuwzględnienie, iż część działki o powierzchni [...] m2 stanowią tereny kolejowe, które podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu odwołania, pełnomocnik podatnika kwestionował przede wszystkim zakwalifikowanie przez organ podatkowy I instancji dzierżawionych gruntów jako tereny kolejowe. Pomimo bowiem oznaczenia ich jako tereny kolejowe, stanowią las, gdyż od kilkudziesięciu lat pozostawały w zarządzie B. L. i były wykorzystywane na cele gospodarki leśnej tożsamej z działalnością prowadzoną przez podatnika. W związku z tym nie powinny one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie pełnomocnika, organ winien był powołać biegłego geodetę w celu wydania opinii konfrontującej wiadomości specjalistyczne z danymi z rejestru gruntów i ze stanem faktycznym nieruchomości. Powołał się przy tym na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 marca 2007 r. o sygn. akt I SA/Go. Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że prowadzona przez podatnika działalność nie jest działalnością leśną. Zdaniem pełnomocnika, działalność ta mieści się w dyspozycji art. 1a pkt 7 upol, a więc jest działalnością leśną, bowiem jej zakres obejmuje utrzymanie zasobów leśnych i poprawę zagospodarowania lasu. Podniósł również, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów, najmowany przez podatnika grunt posiada kwalifikację geodezyjną jako tereny kolejowe i wobec tego, na podstawie art. 7 ust. 1 upol podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W jego uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że posiadane przez podatnika grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ w ewidencji gruntów zostały one sklasyfikowane jako tereny kolejowe (Tk) a nie jako lasy (Ls). Dane z ewidencji stanowią podstawę do określenia zobowiązania podatkowego i organ podatkowy nie może odmiennie, niż to wynika z jej zapisów, dokonywać kwalifikacji gruntów. Nie wnikając w zakres prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, Kolegium stwierdziło, że nie jest to działalność leśna z tego powodu, że nie jest ona prowadzona przez posiadacza lasów. Podatnik jest bowiem dzierżawcą terenów kolejowych, a nie lasów. Zwolnieniu z opodatkowania podlega natomiast jedynie część gruntu zajęta pod budowle kolejowe - słupy elektrycznej trakcji kolejowej.
Skarżąc powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, pełnomocnik strony podniósł te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że oznaczenie w ewidencji gruntów nie zawsze musi przesądzać o tym, że faktycznie grunt posiada taki charakter. W sytuacji skarżącego wynajmowane przez niego grunty pomimo oznaczenia jako tereny kolejowe faktycznie są lasem. W związku z tym, organ podatkowy powinien w tej sytuacji powołać biegłego geodetę celem wydania opinii konfrontującej wiadomości specjalistyczne z danymi z rejestru gruntów i ze stanem faktycznym. Klasyfikacja gruntów nie wyklucza też przeprowadzenia przeciwdowodu, który podważyłby poprawność danych z ewidencji, np. przy braku jej dostosowania do stanu faktycznego, co dopuszcza wprost art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik przywołała wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r. oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Go. Dalej argumentowała, iż prowadzona przez podatnika działalność gospodarcza polegająca na załadunku ściętego drzewa na samochody, jego przewozie na teren składnicy, składowanie oraz załadunek na podstawione wagony kolejowe, jest działalnością mającą na celu utrzymanie zasobów leśnych a także poprawę zagospodarowania lasu, co przesądza o tym, iż jest to działalność leśna. W ocenie pełnomocnika fakt, że działalność ta jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej nie pozbawia jej przymiotu działalności leśnej, gdyż zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, jest ona wykonywana w ramach tej działalności. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, iż część dzierżawionej przez skarżącego działki posiada kwalifikację geodezyjną jako tereny kolejowe i podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości określonemu w art. 7 ust. 1 upol jako budowle kolejowe.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zajętą w sprawie. W odniesieniu do powołanego przez pełnomocnika wyroku WSA w Gorzowie Wlkp., Kolegium oznajmiło, iż wyrokiem z dnia 23 stycznia 2009 r. został on uchylony przez NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Działając w ramach tak przyznanych kompetencji, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Istotą sporu w sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu oraz jego części składowych (budynków gospodarczych), pozostających w posiadaniu zależnym skarżącego, będącego przedsiębiorcą.
Pełnomocnik skarżącego stoi na stanowisku, że w wyniku podpisania umów skarżący stał się posiadaczem zależnym lasu, na terenie którego prowadził działalność leśną, co jest podstawą uzasadniającą zwolnienie od tego podatku. Organy podatkowe twierdzą zaś, że według ustalonego stanu faktycznego, skarżący objął w posiadanie zależne tereny oznaczone w ewidencji gruntów jako "Tk" (tereny kolejowe), które według upol podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zgłoszone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty są całkowicie chybione. Ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny nie nasuwa bowiem żadnych wątpliwości.
Na wstępie rozważań zauważyć należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 upol, w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 1); posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2); użytkownikami wieczystymi gruntów (pkt 3); posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości; jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt 4 lit. a i b). Dla powstania obowiązku podatkowego istotnym jest zatem tylko fakt pozostawania podmiotem prawa własności lub innej formy prawnego władztwa nad rzeczą. Podatek od nieruchomości ma tym samym charakter majątkowy, w takim znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie, niewątpliwym jest, że na skutek zawarcia w dniu 10 lutego 2005 r. i w dniu 2 października 2006 r. przez skarżącego i B. L. umów najmu i dzierżawy gruntów oraz budynku garażowo-gospodarczego i budynku stanowiącego kantorek murowany, skarżący stał się posiadaczem zależnym tych nieruchomości, a tym samym stał się podatnikiem, a więc podmiotem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a upol.
Przedmiotowy zakres opodatkowania określa natomiast art. 2 ust. 1 upol. Stosownie do jego treści opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże w myśl ust. 2 tego przepisu, opodatkowaniu nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Powołana regulacja określa zatem, oprócz przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (ust. 1), również przypadki wyłączeń przedmiotowych z opodatkowania takim podatkiem (ust. 2). W tym miejscu Sąd wskazuje, że organ odwoławczy powołał treść przepisu art. 2 ust. 2 upol, która w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy (w 2008 r.), nie miała zastosowania. Organ bowiem nie zauważył, że przepis ten od dnia 1 stycznia 2007 r., na skutek ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2006 r. Nr 249, poz. 1828), zaczął obowiązywać w zmienionej treści. Zmiana polegała na usunięciu frazy: "sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków". Frazę tę jednak ustawodawca umieścił w dodanym do art. 1a - ust. 3. Stosownie zatem do art. 1a ust. 3 upol, przez użyte w tej ustawie określenia użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz lasy, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Użyte pojęcie "ewidencja gruntów i budynków" należy rozumieć jako ewidencję gruntów i budynków zdefiniowaną w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. w Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - w skrócie: "upgk". Według tego przepisu jest to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 upgk) i mają walor dokumentu urzędowego.
Dokonując wykładni art. 2 ust. 2 upol w związku z art. 1a ust. 3 upol, nie można zapominać, że w prawie podatkowym obowiązuje ogólna zasada interpretacji ścisłej wszystkich przepisów prawnych, a szczególności zakaz stosowania wykładni rozszerzającej na niekorzyść podatnika. Przepisy prawa podatkowego należy wykładać ściśle oraz zgodnie z ich literalnym brzmieniem. Nie jest w szczególności dopuszczalne tworzenie w drodze wykładni, czy analogii nowych stanów podatkowych. Z założeń językowej racjonalności prawodawcy należy wyprowadzić regułę, że jeżeli przepis jednoznacznie w danym języku formułuje normę postępowania, to tak właśnie należy przepis rozumieć (por. L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz", Toruń 2002 r.).
Stosując zatem zasady prawidłowej wykładni norm prawa podatkowego stwierdzić należy, że z treści art. 2 ust. 2 upol w związku z art. 1a ust. 3 upol jednoznacznie wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje treść wpisu do ewidencji gruntów, świadcząca o klasyfikacji danego gruntu jako użytku rolnego, gruntu zadrzewionego i zakrzewionego na użytkach rolnych lub lasu.
Przepis art. 2 upol zawiera również pojęcie "działalność gospodarcza". W celu odkodowania tego pojęcia, koniecznym jest odwołanie się do art. 1a ust. 1 pkt 4 upol, stosownie do którego za taką działalność uważa się działalność, o jakiej mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. W zastrzeżeniu tym normodawca określił, iż za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej (pkt 1) oraz wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza 5 (pkt 2).
Rozważenia w sprawie więc wymaga, co podnosi skarżący, czy organy podatkowe wywiodły w sposób prawidłowy, że prowadzona przez niego działalność na najmowanym/dzierżawionym od Nadleśnictwa gruncie, nie miała charakteru działalności leśnej (art. 1 a ust. 2 pkt 1).
W ocenie Sądu, dokonane w tym zakresie ustalenia organów podatkowych, zasługują na aprobatę. Organy podatkowe prawidłowo wywiodły, że skarżący nie prowadził działalności leśnej. Odwołały się w tym zakresie do przepisu art. 1a ust.1 pkt 7 upol, zgodnie z którym za działalność leśną uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Słusznie zatem stwierdzono, że nie prowadzi działalności leśnej podmiot, który nie jest posiadaczem lasu. Z ewidencji gruntów wynika bowiem, że najmowany i dzierżawiony przez skarżącego grunt sklasyfikowany jest w całości jako tereny kolejowe "Tk", nie zaś jako las "Ls". Skarżący stał się więc posiadaczem terenów kolejowych. Nie ma tu znaczenia, że przedmiotem działalności gospodarczej skarżącego, co wynika zarówno z zapisów w ewidencji działalności gospodarczej, jak i umowy realizacji usług w zakresie transportu drewna przeznaczonego do spedycji kolejowej zawartej z B. L. w dniu [...] r., jest m.in. działalność usługowa związana z leśnictwem. Tak więc, by skarżący mógł być traktowany jako podmiot prowadzący działalność leśną, musiałby posiadać tereny sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako las. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego takiego wniosku wysnuć się nie da.
Jak już wyżej wspomniano kluczowym dla wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, że najmowany i dzierżawiony przez skarżącego grunt, sklasyfikowany w ewidencji jako tereny kolejowe, stanowi część działki gruntu nr [...], położonej w obrębie G. Wynika to zarówno z wypisu z rejestru gruntów, jak korespondencji prowadzonej przez organ I instancji z wynajmującym/wydzierżawiającym, czyli z B. L. Mianowicie B. poinformowało w piśmie z dnia [...] r., że przedmiotem zawartych ze skarżącym umów są wyłącznie grunty oznaczone jako tereny kolejowe "Tk". Organy podatkowe słusznie zatem przyjęły jako podstawę wymiaru przedmiotowego podatku dane z ewidencji gruntów.
Jeszcze raz należy podkreślić, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Op. Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić te dane w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący zapisy w ewidencji powinien zaś wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym rejestr (starosta) (Komentarz do art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005). Zatem w myśl art. 21 upgk ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach prowadzonych przez organy administracji publicznej, w tym w postępowaniach podatkowych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanej linii orzeczniczej (por. np. wyroki: NSA z dnia 7 lutego 2006 r., II FSK 1332/05, WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r., III SA 3016/03, WSA w Szczecinie z dnia 6 stycznia 2009 r., I SA/Sz 374/08, NSA z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 1506/05). Zakładanie i prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, jak wynika z upgk oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), należy do kompetencji innego organu administracji publicznej, jakim jest właściwy miejscowo starosta. W przypadku zatem, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, gdy podatnik uważa, że sporne grunty są w ewidencji błędnie zakwalifikowane, to do podatnika należy inicjatywa doprowadzenia zapisów w ewidencji do zgodności z rzeczywistym stanem, nie zaś do organu, który jest związany danymi zawartymi w tej ewidencji. Pogląd ten potwierdza również powołany w skardze przez pełnomocnika skarżącego wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r., III SA/Wa 966/07.
Dlatego, w świetle powyższych rozważań, nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że to na organie ciąży obowiązek przedstawiania przeciwdowodu w trybie art. 194 § 3 Op.
W ocenie Sądu, w postępowaniu przeprowadzonym w niniejszej sprawie, brak było również podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety w celu skonfrontowania danych z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym. Zgodnie z art. 197 § 1 Op w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponująca takim wiadomościami, w celu wydania opinii. Powołanie biegłego może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Następuje to tylko w sytuacji, gdy przedmiotem opinii ma być okoliczność mająca znaczenie prawne dla sprawy, chyba że, co należy podkreślić, okoliczność ta zostanie stwierdzona wystarczająco innym dowodem. W rozpoznawanej sprawie, wiadomości specjalne, którymi dysponuje biegły geodeta, w sytuacji, gdy organy podatkowe dysponowały w tym zakresie kompletnym materiałem dowodowym, nie były potrzebne.
Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 upol, który w ocenie pełnomocnika skarżącego obejmuje zwolnieniem przedmiotowym najmowane przez niego tereny kolejowe, Sąd stwierdza, iż zarzut ten nie jest zasadny. Stosownie do jego treści, zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Analiza wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że ze zwolnienia korzystają dwa rodzaje przedmiotów opodatkowania: budowle i grunty. Przy czym budowle kolejowe podlegają zwolnieniu od podatku jedynie wtedy, gdy są funkcjonalnie związane z ruchem pojazdów kolejowych, organizacją i sterowaniem ruchem na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Aby obiekty te służyły do ruchu, bez wątpienia ruch pojazdów kolejowych musi mieć miejsce. Zatem do skorzystania ze zwolnienia należy wykazać, że dana budowla jest faktycznie wykorzystywana do ruchu kolejowego. Z kolei grunty pod budowlami kolejowymi korzystają ze zwolnienia od podatku jedynie wtedy, gdy posadowione na nich budowle są objęte zwolnieniem. Oznacza to, że grunt nigdy nie będzie zwolniony od podatku, gdy nie będzie się na nim znajdowała budowla kolejowa, która korzysta ze zwolnienia (Komentarz do art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005).
W stanie faktycznym i prawnym sprawy przepis ten, w świetle dokonanych przez organ I instancji w dniu [...] r. oględzin najmowanej/dzierżawionej przez skarżącego nieruchomości, ma zastosowanie wyłącznie do posadowionych na działce budowli kolejowych, stanowiących dwa słupy elektrycznej trakcji kolejowej oraz zajmowanego przez nie gruntu o łącznej powierzchni [...] m2. Pozostała część gruntu, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie spełnia przesłanek opisanych w ww. normie prawnej. Poza słupami elektrycznej trakcji kolejowej nie stwierdzono bowiem istnienia żadnych innych budowli, związanych z infrastrukturą kolejową. Brak jest zatem podstaw do objęcia przedmiotowym zwolnieniem pozostałej części gruntu, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów jako tereny kolejowe.
Reasumując, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, co wykazało przeprowadzone postępowanie, że przedmioty najmu i dzierżawy (grunt i budynki gospodarcze), z wyłączeniem części gruntu i budowli korzystających ze zwolnienia przedmiotowego, jako związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, która nie jest działalnością leśną, podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych. Zgodnie bowiem z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wyjątki, o których mowa w ww. przepisie, to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, a więc niemające zastosowania w niniejszej sprawie. Należy stwierdzić, iż z przytoczonej definicji wynika, jak to słusznie zauważyły organy podatkowe, sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym nie ma zatem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. (por. uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., FPK 3/00).
Za podstawę opodatkowania gruntów organy podatkowe przyjęły dane wynikające z ewidencji gruntów i umowy najmu zawartej w dniu [...] r. oraz umowy dzierżawy gruntu z dnia [...] r., natomiast w przypadku budynków, przyjęły powierzchnię ustaloną w trakcie oględzin w dniu [...] r., a więc powierzchnię mniejszą niż określoną w umowie najmu. Ustalenia w tym zakresie Sąd również uznał za prawidłowe.
Końcowo, Sąd stwierdza, że organy podatkowe nie naruszyły zasad prowadzenia postępowania podatkowego. W postępowaniu tym zgromadzono niezbędny materiał dowodowy, który został poddany wnikliwej i kompletnej analizie. Ocena dowodów dokonana przez organy nie była dowolna i znalazła należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych przez nie decyzjach. Powołanie zaś przez organ odwoławczy niewłaściwej treści przepisu art. 2 ust. 2 i pominięcie art. 1a ust. 3 upol, nie stanowi zdaniem Sądu, naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wskazał bowiem regulację prawną, której treść była zbieżna z ww. przepisami.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło