I SA/Wr 1153/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-19
Skład orzekający: Andrzej Szczerbiński, Maria Tkacz-Rutkowska, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, określająca zasady udzielania dotacji na prace konserwatorskie przy zabytkach, może ograniczać krąg podmiotów uprawnionych do jej otrzymania do tych niezaliczonych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku?Ratio decidendi
Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, określająca zasady udzielania dotacji na prace konserwatorskie przy zabytkach, nie może ograniczać kręgu podmiotów uprawnionych do jej otrzymania do tych niezaliczonych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi, że prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, a odesłanie w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do odrębnych przepisów nie pozwala na "autoodesłanie" ani na zawężanie kręgu potencjalnych beneficjentów.Stan faktyczny
Rada Miejska Jeleniej Góry podjęła uchwałę w sprawie zasad i trybu udzielania dotacji na prace konserwatorskie przy zabytkach. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu stwierdziło nieważność części tej uchwały, która zawężała krąg beneficjentów do podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Rada Miejska Jeleniej Góry zaskarżyła uchwałę Kolegium, zarzucając wadliwą wykładnię przepisów dotyczących finansów publicznych i ochrony zabytków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej Jeleniej Góry.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz- Rutkowska Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Protokolant Dorota Zawiślińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. we Wrocławiu przy udziale na rozprawie sprawy ze skargi Rady Miejskiej Jeleniej Góry na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2006 r., nr 53 / 2006 w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały nr 506 / XLII / 2006 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie zasad i trybu udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, sposobu jej rozliczania i kontroli oddala skargę.
Rada Miejska Jeleniej Góry w dniu 31 stycznia 2006 r. podjęła uchwałę nr 506 / XLII / 2006, w sprawie zasad i trybu udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, sposobu jej rozliczenia i kontroli.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu w dniu 14 czerwca 2006 r. podjęło uchwałę nr 53 / 2006 stwierdzającą nieważność części powyższej uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry, tj. zawartych w § 2 ust. 1 tejże uchwały wyrazów "niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku", z powodu istotnego naruszenia art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, gdyż uznało, iż sprzecznie z prawem zawężono zakres podmiotów, którym może być udzielona dotacja.
W skardze Rada Miejska Jeleniej Góry, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie prawa przez wadliwą wykładnię i zastosowanie przepisów art. 71 ust. 1 i art. 81 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 33 ust. 1 i art. 176 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Zdaniem strony skarżącej z treści przepisu art. 71 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie można w żaden sposób wyprowadzić wniosku, że gmina jest zobowiązana do przyznawania wszystkim podmiotom dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku. Swoje stanowisko strona skarżąca argumentowała tym, iż przepis art. 81 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, będący podstawą rozstrzygnięcia, odsyła w kwestii określenia zasad przyznawania dotacji na powyższe cele do przepisów odrębnych, którymi są, w odniesieniu do gmin, przepisy art. 176 ust. 1 i ust. 3 ustawy o finansach publicznych stanowiące o tym, że dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być przyznawane tylko podmiotom niezaliczonym do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie podnosząc, iż zawarte w art. 81 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami odesłanie do odrębnych przepisów w zakresie trybu udzielania dotacji oznacza możliwość stosowania postanowień uchwały Rady, podjętej na podstawie art. 176 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, również do udzielania dotacji w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W ocenie organu nadzorczego nie oznacza to jednak ograniczenia kręgu podmiotów ubiegających się o finansowanie z budżetu jednostki samorządu terytorialnego do podmiotów spoza sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku, gdyż odesłanie odnosić się może jedynie do trybu postępowania o udzielenie dotacji. W przekonaniu Kolegium uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, winny określać jedynie zasady udzielania dotacji przez organ stanowiący, na cele określone powołanym przepisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tejże kontroli wojewódzki sąd administracyjny orzeka również w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała nadzorcza Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. z dnia [...] nie narusza prawa.
Na początku rozważań warto przypomnieć, iż organ nadzorczy stwierdził nieważność części zapisu § 2 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej Jeleniej Góry, który przewidywał, iż dotacje z budżetu Miasta Jeleniej Góry mogą być udzielane podmiotom niezaliczanym do sektora finansów publicznych i niedziałającym w celu osiągnięcia zysku, posiadającym tytuł prawny do zabytku:
a) usytuowanego na terenie miasta Jeleniej Góry,
b) wpisanego do rejestru zabytków,
c) posiadającego istotne znaczenie historyczne, artystyczne lub naukowe dla miasta Jeleniej Góry,
d) ogólnodostępnego dla mieszkańców i turystów.
Zgodnie z brzmieniem art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) w trybie określonym odrębnymi przepisami dotacja na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru może być udzielona przez organ stanowiący gminy lub powiatu, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale.
Powyżej zacytowany przepis pozwala przyznać rację organowi nadzorczemu co do stwierdzenia, iż uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, zaliczanych stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) do sektora finansów publicznych, winny określać jedynie przedmiotowe kryteria udzielania dotacji na cele wskazane w art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bez prawa do podmiotowego kształtowania kręgu podmiotów mogących ubiegać się o udzielenie dotacji. Z konstatacją tą koresponduje bezpośrednio przepis art. 33 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o finansach publicznych, który bezpośrednio stanowi, iż prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.
Sąd w niniejszym składzie uważa, iż pojęcie "odrębnej ustawy" z definicji wyklucza możliwość "autoodesłania", czyli powtórnego odesłania z ustawy do tej samej ustawy, również w drodze podwójnego odesłania (poprzez drugą ustawę), dlatego już z tego powodu wadliwym jest interpretacja strony skarżącej o istnieniu odstępstwa od powszechnej dostępności dotacji wyrażająca się rzekomo w zapisie art. 176 ust. 1 ustawy o finansach publicznych odnoszącym się do podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Po drugie zresztą, sam układ i podział redakcyjny przywołanej ustawy o finansach publicznych kategorycznie wyklucza możliwość przyjęcia, iż wykładnia "a contrario" treści art. 176 ust. 1 tej ustawy upoważnia do twierdzenia, iż tylko podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, czyli innym słowem organizacje pożytku publicznego, mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki, do których zalicza się również, w myśl art. 7 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), m. in. ochronę zabytków i opieki nad zabytkami.
Na zakończenie zasadnym jest podkreślenie, iż oceny trafności zarzutów skargi nie zmienia powoływany przez stronę skarżącą przepis art. 71 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mówiący o obowiązku finansowania prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy tym zabytku przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną posiadającą tytuł prawny do zabytku, gdyż podmioty te, o ile spełnione zostaną kryteria przedmiotowe, nie są pozbawione prawa ubiegania się o udzielenie dotacji celowej na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, do którego posiadają tytuł prawny.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło