I SA/Wr 1162/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia wykonania tego zobowiązania na majątku podatnika postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Przedmiotem skargi B. K. (dalej: skarżący, strona), wniesionej w dniu [...] sierpnia 2012 r., jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia stronie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. w kwocie 431.267 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 86.838 zł i zabezpieczenia wykonania tego zobowiązania na majątku podatnika. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 233 § 1 pkt 1, art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej w skrócie: O.p.). W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. poinformował, że w dniu [...] października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie określenia stronie zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] października 2012 r. W wyniku postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte skargą strony podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Na wstępie, z uwagi na charakter decyzji zabezpieczającej, odwołać się należy do przepisów, które stanowiły podstawę wydania tego rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję (...). Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 2 pkt 2 O.p.). W takim przypadku zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3 O.p.). Ponadto organ podatkowy, na mocy art. 33 § 4 pkt 2 O.p., na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji. Dodatkowo wskazać należy, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd, że stosownie do treści art. 33a § 1 pkt 2 O.p. decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33a § 2 O.p.). Z powołanych przepisów wynika, że zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość. Celem postępowania zabezpieczającego jest bowiem zagwarantowanie wykonania przez zobowiązanego obowiązku podatkowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 487/09, LEX nr 598229). Stąd też decyzja w przedmiocie zabezpieczenia ma charakter czasowy, a jej byt jest uzależniony od wydania i doręczenia decyzji rozstrzygającej o zobowiązaniu podatkowym. Z przepisów art. 33a § 1 pkt 2 O.p. wyraźnie wynika, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu następuje z mocy prawa w określonych ściśle sytuacjach i terminach, bez potrzeby wydawania w tym zakresie stosownego aktu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 2053/09, LEX nr 821103). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, w szczególności z pisma procesowego Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. wydał w dniu [...] października 2012 r. decyzję określającą stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r., która została doręczona skarżącemu w dniu [...] października 2012 r. Mając zatem na uwadze treść art. 33a § 1 pkt 2 O.p., decyzja tego organu z dnia [...] marca 2012 r. określająca przybliżoną kwotę zobowiązania i zabezpieczająca wykonanie tego zobowiązania, uległa wygaszeniu. Ta okoliczność skutkuje bezprzedmiotowością postępowania przed tut. Sądem, o czym stanowi art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie: p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wskazać jednak trzeba, że wprawdzie na skutek wygaśnięcia ww. decyzji organu I instancji, stanowiąca przedmiot skargi decyzja organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, nadal pozostaje w obrocie prawnym, to niewątpliwie jej byt jest nierozerwalnie związany z wygasłą decyzją. Dlatego też, w sytuacji, gdy przedmiotem kontroli Sądu nie jest bezpośrednio decyzja w sprawie zabezpieczenia, lecz utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, dla zasadności uznania bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, przywołać należy stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 213/11, LEX nr 1103877. Zgodnie z tym stanowiskiem "W obecnym stanie prawnym, podzielenie odmiennego poglądu, według którego strona powinna mieć możliwość poddania kontroli sądowej każdej decyzji miałoby jedynie czysto formalną wartość. Jako przykład można wskazać okoliczność, w której sąd administracyjny w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzi jej wadliwość i w związku z tym wyeliminuje ją z obrotu prawnego. W konsekwencji organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., byłby zobowiązany uwzględnić ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wykonywanym orzeczeniu. Stwierdzenie, iż w obrocie prawnym nie funkcjonuje już decyzja w sprawie zabezpieczenia powoduje jednak, że z formalnego punktu widzenia nieprawidłowości stwierdzone w trybie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji nie mogą być usunięte. Wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o zabezpieczeniu powoduje brak prawnej i faktycznej podstawy orzekania. Decyzja taka nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków stron. W uchwale z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 1/11, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż wygaśnięcie decyzji w sprawie zabezpieczenia, na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 O.p., powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 O.p. Zatem skoro jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji w sprawie zabezpieczenia jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji to tym samym niemożliwe staje się zrealizowanie zaleceń sądu. W konsekwencji należy więc przyjąć, iż powstały stan rzeczy prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, co z kolei powinno skutkować umorzeniem postępowania przed Sądem. Brak jest bowiem podstaw do merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi." Reasumując, w związku z doręczeniem skarżącemu decyzji wymiarowej w podatku od towarów i usług oraz wygaśnięciem decyzji z dnia [...] marca 2012 r., postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe, co z kolei obliguje Sąd do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.