I SA/Wr 1163/18

WyrokWSA we Wrocławiu2019-01-24

Skład orzekający: Sędzia WSA - Marta Semiczek, Sędzia WSA - Katarzyna Radom, Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrotne nabycie przez spółkę nieruchomości, która wcześniej została przez nią sprzedana powiązanej spółce, stanowi odpłatne nabycie w rozumieniu art. 16g ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, co pozwala na ustalenie nowej wartości początkowej środków trwałych (budynków) na potrzeby amortyzacji według wartości rynkowej i stawki liniowej 2,5%?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrotne nabycie nieruchomości przez spółkę, będące wynikiem rozwiązania umowy sprzedaży i zawarcia umowy o zwrotne przeniesienie własności, nie stanowi odpłatnego nabycia w rozumieniu art. 16g ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Wartość początkowa środków trwałych (budynków) powinna być ustalona w wysokości przyjętej wcześniej przez spółkę, a metoda amortyzacji (indywidualna stawka) powinna pozostać niezmieniona, ponieważ ponowne nabycie miało charakter formalny i nie wiązało się z poniesieniem ekonomicznego ciężaru nabycia. Akceptacja stanowiska spółki prowadziłaby do wielokrotnego ujmowania w kosztach podatkowych tej samej wartości środków trwałych.
Stan faktyczny
Spółka A sprzedała powiązanej spółce X nieruchomość, w skład której wchodziły dwa budynki, które były wcześniej amortyzowane. Po czterech miesiącach strony rozwiązały umowę sprzedaży i dokonały zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz spółki A. Spółka A wniosła o interpretację indywidualną, pytając, czy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości rynkowej budynków po ponownym wprowadzeniu ich do ewidencji środków trwałych, stosując liniową stawkę 2,5%. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Marta Semiczek, Sędziowie: Sędzia WSA - Katarzyna Radom, Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi A spółka z o.o. we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi A Spółka z o.o. we W. (zwanej dalej: Wnioskodawcą, Spółką Skarżącą) - jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych, dokonywanych wg liniowej 2,5% stawki od wartości rynkowej składników majątku wprowadzonych po raz drugi do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym Spółka podała, że jest spółką kapitałową, mającą siedzibę na terytorium Polski a przedmiotem jej działalności jest wynajem nieruchomości własnych. Spółka [...] nabyła prawo wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] (tereny przemysłowe) wraz z prawem własności posadowionych na tej działce budynków: biurowego (nr [...]) i przemysłowego (nr [...]) stanowiących odrębne nieruchomości. Nieruchomość ta została przez Spółkę przyjęta do użytkowania 17 lipca 2008 r. Odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej budynków były ujmowane jako koszty uzyskania przychodów. Spółka nie amortyzowała prawa wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...]. Amortyzacja budynków była dokonywana przez Spółkę według indywidualnych stawek amortyzacyjnych zgodnie z art. 16j ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm., dalej: uCIT). Nieruchomość została zakupiona przez Spółkę z zamiarem adaptacji na lofty (mieszkania). Niemniej jednak, pomimo obietnic nie został zmieniony plan przestrzennego zagospodarowania i teren ten pozostał terenem przemysłowym. Ponieważ w momencie zakupu nieruchomości Spółka przejęła budynek biurowy wraz z najemcami, to w dalszym ciągu został przeznaczony przez Spółkę na wynajem. Spółka nie ponosiła w nieruchomości żadnych nakładów. W dniu [...] Spółka (aktem notarialnym) sprzedała nieruchomość na rzecz spółki B Sp. z o.o. (zwanej dalej spółką X), w której posiada 50% udziałów. Cena sprzedaży nieruchomości została ustalona przez Strony na łączną kwotę 2.039.600,00 zł, w tym: cena za prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] na kwotę 984.169,12 zł; prawo własności budynku biurowego na kwotę 1.038.872,16 zł oraz prawo własności budynku przemysłowego na kwotę 16.558,72 zł. Kwota należna z tytułu sprzedaży miała zostać zapłacona przez spółkę X do dnia [...] roku. W celu zabezpieczenia, wynikającej z umowy sprzedaży wierzytelności Spółki, Spółka X ustanowiła na nieruchomości hipotekę umowną do kwoty 2.200.000,00 zł . Spółka wskazała, że dokonując sprzedaży nieruchomości w lutym 2018 r. –wykazała w tym miesiącu przychód z tej sprzedaży, zaś sąd wieczysto księgowy wpisał spółkę X jako nowego właściciela budynków i użytkownika wieczystego gruntów. Sprzedaż nieruchomości była zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 43 ust.1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, dalej: uVAT) i została opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Spółka udokumentowała sprzedaż nieruchomości na rzecz spółki X fakturą VAT z [...], ze stawką "zw." a określona w niej cena sprzedaży odpowiadała jej wartości rynkowej. Z uwagi na konieczność zmiany planowanego przedsięwzięcia, strony zgodnie postanowiły odstąpić od umowy sprzedaży nieruchomości z [...] i dokonać zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Spółki. Aktem notarialnym z [...], Spółka wraz ze spółką X zawarły umowę rozwiązującą sprzedaż nieruchomości, dokonaną na podstawie aktu notarialnego z [...]. Strony zgodnie przyjęły iż umowa sprzedaży nieruchomości nie została wykonana w pełni z uwagi na brak zapłaty ceny sprzedaży w niej określonej na rzecz Spółki, a spółka X z powodu zmiany stosunków gospodarczych oświadczyła, iż nie jest w stanie zapłacić ceny sprzedaży w kwocie 2.039.600,00 zł. W konsekwencji zawarcia umowy rozwiązującej umowę sprzedaży nieruchomości, strony zawarły [...] akt notarialny zwrotnego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] i prawa własności posadowionych na nim budynków na rzecz Spółki, zgodnie z treścią art. 410 w zw. z art. 405-409 Kodeksu Cywilnego (K.C.), co zostało udokumentowane wystawioną przez spółkę X fakturą z [...]. Cena sprzedaży nieruchomości na rzecz Spółki została określona na łączną kwotę 2.039.600,00 zł, (w tym, za użytkowanie wieczyste gruntu – działka nr [...] kwota: 984.169,12 zł; prawo własności budynku biurowego: 1.038.872,16 zł oraz budynku przemysłowego: 16.558,72 zł.). Sprzedaż nieruchomości została zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT. Notariusz od tej czynności nie pobrał podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka wskazała, że nabytą zwrotnie nieruchomość w czerwcu 2018 r. ponownie wprowadziła do ewidencji środków trwałych. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Spółka zadała następujące pytania: 1. Czy Spółka będzie uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości początkowej składników majątku wchodzących w skład nieruchomości, tj. budynku biurowego (nr [...]) i budynku przemysłowego (nr [...]), z wyłączeniem prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] ustalonej - w wysokości wartości rynkowej tych składników majątku (odpowiednio w kwocie 1.038.872,16 zł i 16.558,72 zł), wskazanej w umowie zwrotnego przeniesienia Nieruchomości na rzecz Spółki? 2. Czy amortyzacja wprowadzonych po raz drugi do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych składników majątku, tj. budynku biurowego nr [...] i budynku przemysłowego nr [...] powinna być dokonywana metodą liniową według stawki 2,5% z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych stanowiących załącznik nr 1 do uCIT począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te ponownie wprowadzono do ewidencji? Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, Spółka uznała (Ad. 1.), że będzie uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości początkowej składników majątku wchodzących w skład nieruchomości, tj. budynku biurowego (nr [...]) i budynku przemysłowego (nr [...]), z wyłączeniem prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] ustalonej w wysokości wartości rynkowej tych składników majątku (odpowiednio w kwocie 1.038.872,16 zł i 16.558,72 zł), wskazanej w umowie zwrotnego przeniesienia nieruchomości na rzecz Spółki. Spółka uznała, że mimo braku zapłaty ceny sprzedaży, doszło do odpłatnego nabycia o którym mowa w art. 16g ust. 1 pkt 1 uCIT. Podkreśliła, że w momencie sprzedaży nieruchomości na rzecz spółki X (w lutym 2018 r.) rozpoznała przychód z tej sprzedaży na gruncie uCIT, odpowiadający cenie sprzedaży, a w kosztach podatkowych ujęła niezamortyzowaną wartość budynku nr [...] i [...] oraz wartość prawa wieczystego użytkowania działki nr [...]. Spółka konsekwentnie uznała, że (ad.2) amortyzacja składników majątkowych (budynków nr [...] i [...]) wprowadzonych po raz drugi do ewidencji środków trwałych – powinna być dokonywana metodą liniową, według stawki 2,5% z wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te ponownie wprowadzono do ewidencji. W dniu [...] organ wydał interpretację indywidualną Nr [...], w której uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe w zakresie obydwóch przedstawionych pytań. Organ uznał, że nabycie zwrotne nieruchomości nie jest odpłatnym nabyciem, o którym mowa w art. 16g ust. 1 pkt 1 uCIT. Ponieważ przedmiotowe środki trwałe (budynki) były już amortyzowane przez Stronę skarżącą w prowadzonej działalności, a następnie te same środki będą przedmiotem amortyzacji w jej działalności, to wartość początkowa tych środków trwałych powinna być ustalona w wysokości przyjętej wcześniej przez Spółkę (w związku z ich nabyciem [...]), ujętej w prowadzonej ewidencji środków trwałych. Spółka powinna również uwzględnić dokonane wcześniej odpisu amortyzacyjne. W ocenie organu, skoro amortyzacja budynków była dokonywana przez Spółkę zgodnie z art. 16j uCIT według indywidualnych stawek amortyzacyjnych, to nie może ona zmienić tej metody na amortyzację według 2,5% liniowej stawki z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych. Według organu, Spółka powinna stosować tę samą, co uprzednio metodę amortyzacji. Spółka, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu – wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, podnosząc następujące zarzuty: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. Art. 16g ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16g ust. 3 uCIT, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nabycie własności nieruchomości, określone w umowie nabycia jako nabycie zwrotne wskazanych nieruchomości, nie jest odpłatnym nabyciem, o którym mowa w tym przepisie, z uwagi na brak przekazania przez Stronę skarżącą środków pieniężnych tj. ceny sprzedaży nieruchomości w związku z ich nabyciem zwrotnym, mimo iż za cenę nabycia w świetle art. 16g ust. 3 uCIT uważa się kwotę należną zbywcy, a nie kwotę faktycznie zapłaconą, przy jednoczesnym całkowitym zlekceważeniu, że na moment sprzedaży Nieruchomości [...] Strona ceny tej nie otrzymała, a do kosztów uzyskania przychodów (k.u.p.) zaliczyła niezamortyzowaną na moment sprzedaży wartość budynku nr [...] i [..] oraz wartość prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...]; 2. Art. 16j ust. 1 uCIT – poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu w przestawionym stanie faktycznym, bowiem w sytuacji gdy w wyniku zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, Strona skarżąca ponownie wprowadziła sprzedaną [...] nieruchomość do ewidencji środków trwałych, to nie spełnia ona przesłanek wynikających z art. 16j ust. 1 uCIT, nakazującego zastosowanie uprzednio stosowanej metody amortyzacji, według indywidualnych stawek amortyzacji, co w konsekwencji skutkowało niewłaściwym uznaniem, że Spółka nie może amortyzować nieruchomości (budynku [...] i [...]) według 2,5% liniowej stawki z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, zgodnie z art. 16h ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16i uCIT. II. Naruszenie przepisów postępowania – tj. art. 14H w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: OP) wskutek: • Zlekceważenia, że w przedstawionym stanie faktycznym w dniu [...] doszło do przeniesienia prawa własności nieruchomości na gruncie K.C. na rzecz kupującego, mimo braku zapłaty ceny sprzedaży, na co sam Organ zwracał uwagę w zaskarżonej interpretacji, wskazując, że wydanie rzeczy, jej odebranie oraz zapłata ceny – nie wpływa w żaden sposób na kwestię przeniesienia własności; • Bezpodstawnego przyjęcia, że brak poniesienia ekonomicznego ciężaru nabycia zwrotnego z uwagi na odroczoną w czasie cenę sprzedaży nieruchomości z [...] oznacza, że nabycie zwrotne nie jest odpłatnym nabyciem, o którym mowa w art. 16g ust. 1 pkt 1 uCIT, bez wyjaśnienia dla Strony skarżącej w sposób czytelny i zrozumiały przesłanek przyjęcia takiego rozstrzygnięci oraz bez wskazania uzasadnienia takiego stanowiska; • Uznania, że w przedstawionym stanie faktycznym, Strona skarżąca powinna stosować uprzednią metodę amortyzacji, według indywidualnych stawek amortyzacyjnych, z całkowitym pominięciem, że nabycie nieruchomości przez zwrotne przeniesienie jej własności oznacza nowe nabycie i wprowadzenie po raz drugi do ewidencji środków trwałych Spółki oraz z całkowitym pominięciem, że niezamortyzowana wartość budynku [...] i [...] została zarachowana w poczet k.u.p. na moment sprzedaży nieruchomości, co uniemożliwia dalszą amortyzację tych budynków wskutek zwrotnego nabycia, w celu uniknięcia dwukrotnego ujęcia w kosztach podatkowych tej samej wartości nieruchomości. w konsekwencji czego doszło do wydania zaskarżonej interpretacji z naruszeniem zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej. W związku z tak sformułowanymi zarzutami – Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Istota objętego skargą sporu sprowadza się do możliwości ustalenia na nowo wartości początkowej (zamortyzowanych niemal w pełni) nieruchomości budynkowych, które w związku z rozwiązaniem zawartej 4 miesiące wcześniej umowy ich sprzedaży na rzecz powiązanej kapitałowo spółki X, zostały zwrotnie nabyte przez Spółkę, co według Skarżącej, uzasadniałoby przyjęcie ich do amortyzacji wg wartości rynkowej. W opisanym we wniosku stanie faktycznym, Spółka [...] sprzedała (powiązanej ze sobą kapitałowo) spółce X nieruchomość, w skład której wchodziły amortyzowane od lipca 2008 r. (wg indywidualnych stawek) dwa budynki (biurowy i przemysłowy) oraz grunty, z odroczonym do 3 lat terminem zapłaty, po czym w[...] (4 miesiące później) strony zawierają umowę rozwiązującą sprzedaż i na podstawie aktu notarialnego dokonują zwrotnego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności posadowionych na nich budynków. Całość transakcji odbywa się pomiędzy powiązanymi kapitałowo podmiotami, termin płatności jest nierealnie odległy (3 lata) a okoliczności jakimi Spółka uzasadnia zwrotną transakcję, wydają się pozorne. Pomijając wątpliwości związane z rzeczywistym celem tak ukształtowanej transakcji, to analizując podatkowe skutki transakcji opisanych we wniosku, Sąd stwierdza, że stanowisko organu jest w pełni uzasadnione a podniesione w skardze zarzuty (procesowe i materialno-prawne) całkowicie bezpodstawne. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy w wyniku rozwiązania umowy sprzedaży (z [...]) i zwrotnego przeniesienia na Spółkę własności spornych budynków (biurowego i przemysłowego) aktem notarialnym z [...] doszło do odpłatnego ich nabycia w rozumieniu art. 16g ust. 1 pkt 1 uCIT a w konsekwencji, czy po ponownym wprowadzeniu ich do ewidencji środków trwałych, uzasadnione jest dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od ich wartości rynkowej według 2,5% stawki liniowej, mimo wcześniejszego ich amortyzowania według stawki indywidualnej ? Z uwagi na stawiany w skardze zarzut nieprawidłowej wykładni art.16g ust.1 pkt 1 w zw. z ust.3 uCIT, należy rozważyć, czy za cenę nabycia w rozumieniu tego przepisu można uznać cenę rynkową, gdy zarówno w czasie realizacji pierwotnej transakcji sprzedaży nieruchomości przez Spółkę na rzecz spółki X, jak i przy umowie zwrotnego przeniesienia nieruchomości na Spółkę nie doszło do zapłaty ceny, gdyż termin płatności został odroczony na 3 lata. Przepis art. 16g ustawy CIT stanowi w ust. 1 pkt 1, że w razie odpłatnego nabycia, wartością początkową środków trwałych (...) jest cena ich nabycia. Pojęcie to definiuje ust. 3 – stanowiąc, że za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, (...). Nie kwestionując skutków cywilistycznych umowy sprzedaży nieruchomości, jako umowy o charakterze konsensualnym (art. 155 § 1 K.C.), przyjąć należy, że już samo zawarcie jej w formie aktu notarialnego przenosi własność nieruchomości na nabywcę, zaś sprzedający ma roszczenie o zapłatę ceny. Podsumowując - zawarta w dniu [...] umowa sprzedaży nieruchomości, pomimo braku zapłaty ceny była ważna i zawarta skutecznie. Od tego momentu kupujący stał się właścicielem nieruchomości. Sprzedającemu (skarżącej Spółce) przysługiwało natomiast roszczenie wobec kupującego o zapłatę ceny. Sprzedający nie dochodził jednak tego roszczenia. Strony umówiły się natomiast, że zawarta zostanie umowa o rozwiązaniu umowy sprzedaży. Odnosząc się do skutków rozwiązania umowy sprzedaży zauważyć należy, że samo rozwiązanie umowy sprzedaży nieruchomości, zarówno na podstawie jednostronnego oświadczenia strony, jak i z woli obu stron nie powoduje automatycznego przeniesienia własności z powrotem na zbywcę. Rozwiązanie umowy nie znosi bowiem wszystkich jej skutków, w szczególności zaś jej skutku rzeczowego w postaci przeniesienia własności nieruchomości. Stwarza jedynie zobowiązanie do powrotnego przeniesienia własności nieruchomości na zbywcę. Do wykonania tego obowiązku natomiast może dojść w drodze umowy między nabywcą nieruchomości i jej zbywcą - zawartej w formie aktu notarialnego (lub orzeczenia sądu, stwierdzającego obowiązek nabywcy złożenia stosownego oświadczenia woli, zastępującego to oświadczenie). Rozwiązanie umowy sprzedaży nie niweczy zatem skutku pierwotnego czyli skutecznego przeniesienia prawa własności nieruchomości w dniu [...] na spółkę X. Rozwiązanie umowy nie oznacza bowiem jej unieważnienia. Skoro umowa była ważna to pomimo braku zapłaty ceny, skutecznie przeniosła własność na kupującego. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z wniosku, strony przyjęły konstrukcję prawną rozwiązania tej umowy poprzez złożenie oświadczenia woli obu stron, co wskazuje na zawarcie nowej umowy – zwrotnego przeniesienia własność nieruchomości. Dopiero zatem z chwilą zawarcia umowy o rozwiązaniu umowy sprzedaży z [...] i złożeniu zgodnych oświadczeń woli o zwrotnym przeniesieniu własności obu budynków na Spółkę, ich własność została przeniesiona – aktem notarialnym z dniem [...]. Skutkiem rozwiązania pierwotnej umowy sprzedaży (z [...]) było wygaśnięcie roszczenia, jakie miała Skarżąca wobec spółki X o zapłatę ceny. Bezsprzecznie zatem z dniem [...] doszło do zwrotnego nabycia przez Skarżącą własności obu spornych budynków, przy czym własność nieruchomości przechodzi na nabywcę, bez względu na to czy nabycie następuje w sposób odpłatny czy nieodpłatny. Zatem czynność sprzedaży z dnia [...] była prawnie ważna, a rozwiązanie umowy sprzedaży w dniu [...] złożone wraz ze zgodnym oświadczeniem woli co do zwrotnego przejścia własności nieruchomości złożone w akcie notarialnym - przeniosło własność nieruchomości z powrotem na Spółkę, w zamian za co wygasło roszczenie Spółki o zapłatę ceny z pierwotnie zawartej umowy. W ocenie Sądu, bezzasadna jest argumentacja zarzutu skargi, odnosząca się do naruszenia art. 16g ust. 1 pkt 1 uCIT, oparta na twierdzeniu, że organ uznał tę transakcję za nieodpłatną, jedynie z uwagi na brak zapłaty ceny. Należy bowiem uwzględnić całą argumentację organu, odwołującą się do skuteczności rozwiązania umowy (odstąpienia od umowy) na podstawie której doszło do przeniesienia własności nieruchomości i charakteru zwrotnego nabycia tej nieruchomości, wpisanej ponownie do ewidencji środków trwałych w celu jej amortyzacji. Istotna jest przy tym argumentacja organu odwołująca się do uchwały 7 sędziów SN z dnia 30 listopada 1994 r. III CZP 130/94 (OSNCP 3/95) w zakresie możliwości odstąpienia od umowy zobowiązująco – rozporządzającej, na podstawie której nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości w ramach ustawowego uprawnienia. W przedmiotowej sprawie przyjęto konstrukcję prawną rozwiązania umowy sprzedaży za zgodą stron umowy, czego następstwem było zawarcie w formie aktu notarialnego - umowy zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że ponowne (zwrotne) nabycie przez skarżącą Spółkę sprzedanej wcześniej nieruchomości, miało wyłącznie charakter formalny. Było bowiem wyłącznie następstwem rozwiązania w dniu [...] umowy sprzedaży zawartej [...] i konieczności dochowania szczególnej, a zastrzeżonej dla tej czynności formy aktu notarialnego. Zgodzić się należy z organem, że Spółka nie poniosła przy tym ekonomicznego ciężaru nabycia zwrotnego. Odnosząc się do skutków rozwiązania umowy sprzedaży zauważyć należy, że samo rozwiązanie umowy sprzedaży nieruchomości, zarówno na podstawie jednostronnego oświadczenia strony, jak i z woli obu stron nie powoduje automatycznego przeniesienia własności z powrotem na zbywcę. Rozwiązanie umowy nie znosi bowiem wszystkich jej skutków, w szczególności zaś jej skutku rzeczowego w postaci przeniesienia własności nieruchomości. Stwarza jedynie zobowiązanie do powrotnego przeniesienia własności nieruchomości na zbywcę. Do wykonania tego obowiązku natomiast może dojść w wyniku (jak w spornej sprawie) zawartej między stronami umowy - w formie aktu notarialnego. Podkreślić przy tym należy, że rozwiązanie umowy sprzedaży nie niweczy skutku pierwotnego czyli skutecznego przeniesienia prawa własności nieruchomości w dniu [...]. Rozwiązanie umowy nie oznacza bowiem unieważnienia umowy. Skoro umowa była ważna to pomimo braku zapłaty ceny skutecznie przeniosła własność na spółkę X. W przedmiotowej sprawie, przyjęto konstrukcję prawną rozwiązania umowy poprzez złożenie oświadczenia woli obu stron. Jednocześnie, odstępując od umowy przenoszącej własność nieruchomości, Spółka utraciła tytuł do żądania zapłaty za sprzedaną nieruchomość, wygasło zatem jej roszczenie o zapłatę ceny z tytułu pierwotnej sprzedaży. Samo rozwiązanie/odstąpienie od umowy sprzedaży z [...] nie skutkowało jednak ponownym nabyciem nieruchomości przez Spółkę. Dopiero z chwilą zawarcia umowy o rozwiązaniu umowy sprzedaży i złożeniu zgodnych oświadczeń woli obu stron, na skarżącą Spółkę została zwrotnie przeniesiona własność spornych nieruchomości. Przy czym, faktyczną czynnością, na podstawie której Spółka nabyła nieruchomość (budynki [...] i [...]) ponownie wprowadzoną do ewidencji środków trwałych, była dopiero zawarta w formie aktu notarialnego [...] - umowa zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia nabycia, należy zatem przyjąć, że nabyciem jest każda czynność, na mocy której na nabywcę przechodzi własność nieruchomości, bez względu na to czy nabycie następuje w sposób odpłatny czy nieodpłatny. Skuteczność nabycia nieruchomości (jak wcześniej potwierdzono), nie jest warunkowana zapłatą ceny. Nie ma zatem wątpliwości, że w wyniku zawarcia w dniu [...] aktu notarialnego zwrotnego przeniesienia własności, nastąpiło skuteczne nabycie przez Spółkę spornych nieruchomości. Nabycie to miało jednak charakter nieodpłatny. Zwrotnemu przeniesieniu własności nieruchomości nie odpowiadało wzajemne roszczenie o uiszczenie (obecnie ani w przyszłości) ceny. Skoro z umowy zwrotnego przeniesienia nieruchomości z [...] nie wynikała jakakolwiek kwota należna zbywcy (tu spółce X), to nie może być mowy o naruszeniu art. 16g ust.3 uCIT, a tym samym, skoro zwrotne nabycie nieruchomości było nieodpłatne, to bezzasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 16g ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16g ust.3 uCIT. W ocenie Sądu – w zaskarżonej interpretacji zasadnie uznał organ, że nabycie zwrotne wskazanych we wniosku nieruchomości, nie jest odpłatnym nabyciem, o którym mowa w art. 16g ust.1 pkt 1 uCIT. Nie ma zatem podstaw, aby ponownie wprowadzając budynki ([...] i [...]) do ewidencji środków trwałych skarżącej Spółki przyjąć ich wartość rynkową, czy jakąkolwiek inną. Zważywszy, że budynki te (jako środki trwałe) były już amortyzowane przez Spółkę w prowadzonej działalności gospodarczej, a następnie te same środki trwałe są/będą ponownie przedmiotem amortyzacji w tej działalności, to ich wartość początkowa powinna być ustalona w wysokości wartości przyjętej wcześniej przez Spółkę (w związku z ich nabyciem [...]), ujętej w prowadzonej ewidencji środków trwałych. Przy kontynuowaniu amortyzacji środków trwałych, Spółka powinna przy tym uwzględnić dokonane wcześniej odpisy amortyzacyjne. W ocenie Sądu, przyjęcie stanowiska Spółki nie tylko nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach uCIT, ale jego zaakceptowanie skutkowałoby możliwością wielokrotnego ujmowania w kosztach działalności, nowej wartości zamortyzowanych już wcześniej w pełni środków trwałych. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi – niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16j ust. 1 uCIT, w zw. z art. 16h ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16i uCIT – Sąd nie znalazł podstaw do uznania ich zasadności. W sytuacji, gdy w wyniku zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości Skarżąca ponownie wprowadziła sprzedaną w dniu [...] nieruchomość do ewidencji środków trwałych, miała ona obowiązek zastosować uprzednio stosowaną metodę amortyzacji, według indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Stanowisko to jest konsekwencją uznania, że zwrotne nabycie nieruchomości (z [...]) nie było odpłatnym nabyciem w rozumieniu art. 16g ust. 1 pkt 1 uCIT. Przypomnieć bowiem należy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (uCIT) stanowią, że podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych, przed rozpoczęciem ich amortyzacji. Wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Ustawodawca określił zatem rygorystycznie, że: wyboru metody amortyzacji środka trwałego dokonuje się przed rozpoczęciem amortyzacji; raz wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka, co oznacza zakaz zmiany metody amortyzacji w trakcie trwania tego procesu; przez metody amortyzacji, rozumie się metody wymienione w ustawach, tj. liniową, indywidualną i degresywną (przy czym -podstawową jest metoda liniowa, aby stosować pozostałe, muszą być spełnione określone warunki lub mogą one dotyczyć określonych składników majątkowych). Amortyzacja budynków była dokonywana przez Spółkę zgodnie z art. 16j uCIT, według indywidualnych stawek amortyzacyjnych, zatem Spółka nie może tej metody zmienić na amortyzację według 2,5% liniowej stawki z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych. W ocenie Sądu - uwzględniając, że sporne budynki były już wcześniej amortyzowane w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, to nie ma podstaw, aby te same środki trwałe Spółka ponownie amortyzowała w nowej wartości – rynkowej. Istnieje natomiast możliwość, aby ująć te składniki w wartości przyjętej wcześniej (a więc przed zbyciem) wykazanej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Na gruncie przepisów ustawy CIT, zgodnie z art. 16h ust. 2, podatnicy (z zastrzeżeniem art. 16l i 16ł), dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonych w art. 16i – 16k uCIT dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji. Wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Dokonanie wyboru metody amortyzacji wiąże się ściśle z wyborem stawki amortyzacji, która stanowi jej integralną część i która nie może ulec zmianie w jej trakcie. Skoro, jak sama Skarżąca wskazała, amortyzacja budynków była dokonywana przez Spółkę zgodnie z art. 16j uCIT – według indywidualnych stawek amortyzacyjnych, to nie można tej metody zmienić na amortyzację według 2,5% liniowej stawki z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych. Skarżąca nie może tym samym ustalić na nowo (w wartości rynkowej) wartości początkowej wskazanych we wniosku a amortyzowanych już wcześniej budynków, lecz jest obowiązana ująć te składniki w wartości początkowej (przyjętej w związku z ich nabyciem [...]), wykazanej już w ewidencji środków trwałych. Obowiązana jest również uwzględnić dokonane już odpisy amortyzacyjne oraz stosować tę samą, co uprzednio metodę amortyzacji. Sąd podziela stanowisko organu, że na gruncie niniejszej sprawy, brak jest jakichkolwiek racjonalnych, czy też ekonomicznych przesłanek, pozwalających Spółce na ponowną amortyzację (od wartości rynkowej) amortyzowanych, czy też niemal już zamortyzowanych uprzednio składników majątku. Stanowisko Wnioskodawcy jest i w tym zakresie nieprawidłowe a stawiane organowi zarzuty - niezasadne. Sąd nie podziela też zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej (OP) – podkreślić należy, że powołany przepis nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnych. Art. 122 OP nie został bowiem wskazany w art. 14h, zgodnie z którym, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio taksatywnie wskazane przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Wśród wskazanych konkretnie artykułów, które należy odpowiednio stosować w procedurze wydawania indywidualnych interpretacji brak jest art. 122 OP, stąd zarzut jego naruszenia w zw. z art. 14h OP jest całkowicie nieuzasadniony. Kolejny zarzut procesowy Spółka wiąże z naruszeniem art. 121 § 1 OP. Przepis ten stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wbrew zarzutowi Skarżącej, wydając zaskarżoną interpretację, organ na żadnym etapie postępowania nie uchybił procedurom wynikającym z Ordynacji. Organ odniósł się do wszystkich argumentów Spółki, wyjaśniając w uzasadnieniu interpretacji, dlaczego nie podziela stanowiska Skarżącej i jednocześnie wskazał prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Fakt, że zawarte w interpretacji stanowisko jest odmienne od oczekiwanego przez Spółkę, w żadnym razie nie oznacza, że jest ono niezgodne z prawem lub merytorycznie wadliwe. W ocenie Sądu – przy wydaniu zaskarżonej interpretacji organ prawidłowo zastosował wszystkie wymagania określone w Ordynacji podatkowej, w szczególności określone w art. 14b – 14h OP. Zatem i ten zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonej interpretacji, zatem na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło