I SA/Wr 1167/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-03-05
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Piotr Kieres, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdzenie, że sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, ze względu na naruszenie zasady res iudicata. Ponowne rozstrzyganie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją jest niedopuszczalne i prowadzi do nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która uchyliła decyzję Wójta Gminy D. ustalającą łączną wysokość zobowiązania pieniężnego za 2017 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Wójt Gminy D. pierwotnie ustalił zobowiązanie w kwocie 14.267,00 zł, a następnie, po modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz przeprowadzeniu oględzin, wydał decyzję zmieniającą, określając zobowiązanie na 36.254,00 zł, uwzględniając budynki związane z działalnością gospodarczą. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 233 § 2, poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo istnienia ostatecznej decyzji z lutego 2017 r., co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D., umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant asystent sędziego Klaudia Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej A. D. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. D. (dalej: strona, skarżąca, podatniczka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] uchylająca decyzję Wójta Gminy D. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] "określającą" skarżącej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. w wysokości 36.254,00 zł i przekazująca sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Wójt Gminy D. ustalił A. D. łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. w wysokości 14.267,00 zł. Wysokość podatku ustalono na podstawie informacji podatkowej i danych ewidencji gruntów i budynków. Decyzja została doręczona w dniu 25 lutego 2017 r. i zyskała walor ostateczności. W oparciu wydaną decyzję strona dokonała wpłaty kwoty 14.267,00 zł.
W związku z przeprowadzoną na terenie Gminy D. modernizacją ewidencji gruntów i budynków Wójt Gminy D. wezwał stronę do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
W dniu 3 marca 2017 r. skarżąca złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, uzupełnioną dnia 15 marca 2017 r. oraz wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na złożony do Starostwa Powiatowego w O. wniosek o przywrócenie oznaczenia gruntów w obrębie działek położonych w P., nr [...] i [...].
Postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. Wójt Gminy D. zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie zmiany wysokości podatków: rolnego i od nieruchomości, ustalonego w 2017 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Starostwo Powiatowe w O.). W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że na podstawie art. 165 § 7 i § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) przyjmuje się, że z chwilą złożenia informacji podatkowych (15 marca 2017 r.) nastąpiło wszczęcie postępowania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2018 r., nr [...] organ pierwszej instancji podjął zawieszone postępowanie w sprawie zmiany wysokości podatków: rolnego i od nieruchomości za 2017 r.
W trakcie zawieszonego postępowania, postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r. organ I instancji zawiadomił stronę o terminie przeprowadzenia oględzin, zaplanowanych na dzień 4 grudnia 2017 r. Następnie postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017 r. (doręczonym stronie 27 grudnia 2017 r.) organ I instancji zawiadomił o planowanych na dzień 18 grudnia 2017 r. oględzinach nieruchomości. Podjęta - w dniu 18 grudnia 2017 r. - próba przeprowadzenia oględzin była nieskuteczna, ponieważ mąż podatniczki odmówił udostępnienia nieruchomości.
W dniu 31 stycznia 2018 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, w toku których ustalono, że budynki posadowione na gruncie są w przeważającej części zajęte na magazynowanie sprzętu rolniczego, należą do nich: magazyn gospodarczy o powierzchni 756 m², magazyn części 137,2 m², warsztat do naprawy maszyn rolniczych 187,25 m², budynek gospodarczy w części przeznaczonej na magazyn nasion 179,26m² budynek gospodarczy 172;86 m² magazyn środków do produkcji roślin - 81,67 m² oraz biuro - 85,68 m². W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że nieruchomość nie służy wyłącznie działalności rolniczej, ale jest wykorzystywana także do prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z tymi ustaleniami na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 207 O.p. organ pierwszej instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 13 kwietnia 2018 r. "w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2017", w której postanowił: "określić ww. podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w kwocie 36.254,00 zł", przyjmując do opodatkowania budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 1.599,92 m². W konkluzji decyzji wskazując, że "wobec tego, że w stosunku do Podatnika wydano decyzję z dnia [...].02.2017 r. nr [...], w której to Wójt Gminy D. ustalił Podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2017 w kwocie 14.267,00 zł, mając na uwadze zadeklarowaną i wpłaconą przez Podatnika kwotę podatku rolnego i od nieruchomości na 2017 r. w kwocie 14 267 zł oraz treść niniejszej decyzji, która określa większą powierzchnię budynków związanych z działalnością gospodarczą, Podatnik winien jest uiścić na rachunek tut. organu łącznie kwotę 21.987,00 zł".
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] kwietnia 2018 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że zaskarżona decyzja dotknięta jest szeregiem wad procesowych, które uzasadniają wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] ustalającej stronie łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2017 r. w wysokości 14.267,00 zł nie można wydać kolejnej decyzji w sprawie, w zwykłym trybie - obejmującej tej sam przedmiot opodatkowania. Natomiast wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwotnej z dnia [...] lutego 2017 r. wymaga zastosowania jednego z przewidzianych prawem trybu nadzwyczajnego. W myśl bowiem art 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Oznacza to, że samo złożenie przez podatniczkę informacji podatkowej z dnia 3 marca 2017 r. i jej uzupełnienia 15 marca 2017 r. nie daje organowi podatkowemu prawa do wydania kolejnej decyzji w trybie zwykłym ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za ten sam rok, bowiem w obrocie prawnym istnieje już decyzja ostateczna ustalająca zobowiązanie podatkowe na 2017 r.
Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji błędnie uznał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte wskutek złożenia przez podatniczkę informacji w dniu 15 marca 2017 r. Takie uzasadnienie wskazano w postanowieniu z dnia 21 marca 2017 r. o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie zmiany wysokości podatku rolnego i od nieruchomości, ustalonego w 2017 r. W uzasadnieniu tego pisma wskazano, że na podstawie art. 165 § 7 i § 8 O.p. przyjmuje się, że z chwilą złożenia informacji podatkowych (15 marca 2017 r.) nastąpiło wszczęcie postępowania.
Kolegium wyjaśniło, że powołany przepis może mieć zastosowanie w sytuacji ustalenia zobowiązania podatkowego w trybie zwykłym - wymiarowym, gdy organ podatkowy w całości uznaje dane wykazane przez podatnika w złożonej deklaracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 670/16). Taki tryb wszczęcia postępowania w sprawie nie jest dopuszczalny w ramach trybów nadzwyczajnych, które zmierzają do zmiany, uchylenia lub wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji korzystającej w waloru ostateczności.
Zatem, w ocenie organu II instancji, na gruncie analizowanej sprawy należy uznać, że w istocie postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte. Podkreślił także, że organ nie mógł podejmować czynności procesowych takich jak oględziny w trakcie zawieszonego postępowania (próba przeprowadzenia w dniu 18 grudnia 2017 r. oględzin). Zwrócił uwagę, że dla skuteczności uznania oględzin za prawidłowy dowód w sprawie organ podatkowy musi zachować określone wymogi proceduralne. Przeprowadzenie oględzin możliwe jest dopiero po upływie co najmniej 7 dni od zawiadomienia strony o miejscu i terminie oględzin, po to by umożliwić jej czynny udział w przeprowadzeniu dowodu, a termin ten liczony jest nie od dnia wydania postanowienia, lecz od daty jego doręczenia.
Następnie wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ramach przeprowadzonych oględzin ustalono, iż nieruchomość objęta opodatkowaniem nie służy wyłącznie działalności rolniczej, lecz jest przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie odniesie się do zasadności przyjętego stanowiska, a także poczynionych ustaleń z uwagi na zasadnicze błędy proceduralne, ale zauważył, że w takim przypadku właściwym do wzruszenia ustaleń wynikających z decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] jest tryb wznowieniowy, uregulowany w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podkreślił, że zastosowanie opisanego trybu wymaga jego prawidłowego wszczęcia (wszczęcia postanowieniem postępowania w sprawie wznowienia postępowania w określonej sprawie), zebrania w toku tego postępowania materiału dowodowego, bądź włączenia takiego materiału, zebranego w innym postępowaniu postanowieniem (postanowienie o włączeniu dowodów do akt sprawy - art. 181 O.p.), zachowania wymogów proceduralnych, w tym m.in. zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a następnie wydania decyzji zawierającej prawidłową podstawę prawną, sentencję oraz spełniającą wymogi określone w art. 210 O.p.
Zauważył również, że na gruncie analizowanej sprawy, wydając zaskarżoną decyzję, organ pierwszej instancji powołał w sentencji przepis art. 21 § 1 pkt 2 w związku z art. 207 O.p. oraz przepisy prawa materialnego. Taka podstawa prawna byłaby możliwa w sytuacji, gdyby w sprawie nie wydano wcześniej decyzji ostatecznej, a organ podatkowy kwestionowałby dane wykazane przez podatnika w złożonej informacji podatkowej, dotyczącej danego roku podatkowego, czy danego przedmiotu opodatkowania. Natomiast w sytuacji, gdy organ podatkowy wydał decyzję podatkową, która zyskała walor ostateczności stosowanie trybu określonego w art. 21 § 1 pkt 2 O.p. czyli zwykłego jest niedopuszczalne. Zatem należało, po prawidłowym wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania wskazać w sentencji decyzji prawidłową podstawę prawną oraz w sposób prawidłowy zredagować rozstrzygnięcie decyzji.
Abstrahując od błędnie wskazanej podstawy prawnej Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, w stosunku do osób fizycznych ma charakter ustalający, a nie określający, jak wskazano w sentencji decyzji.
Podkreślono również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 210 § 4 O.p. Organ odwoławczy wskazał także, że ma wątpliwości, co do prawidłowości zakreślenia przedmiotu postępowania, bowiem rozstrzygnięciem objęto wyłącznie budynki posadowione na nieruchomości objętej opodatkowaniem, które zaliczono do obiektów związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast w złożonych informacjach strona wykazała również powierzchnię gruntów. Kwestia ta została całkowicie pominięta przez organ podatkowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., mając na względzie opisane nieprawidłowości uznało, że zaskarżoną decyzję należy uchylić w całości, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że z uwagi na kasacyjny charakter rozstrzygnięcia nie odniesie się do zarzutów odwołania.
W skardze do tut. Sądu skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji i zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 2 O.p. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego ani w całości ani w znacznej części,
2) art. 233 § 2 O.p. w zw. z art. 208 § 1 O.p. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji pomimo, że na skutek funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji z 3 lutego 2017 r. postępowanie to jest bezprzedmiotowe,
3) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a in fine O.p. w zw. z art. 208 § 1 O.p. polegające na jego niezastosowaniu poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania podatkowego w sprawie, pomimo że sprawa podatkowa będąca jego przedmiotem została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., a więc od momentu wszczęcia postępowanie było bezprzedmiotowe na skutek wystąpienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
W uzasadnieniu skargi podniosła, że rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2017 r. nastąpiło ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z [...] lutego 2017 r. Skutkowało to bezprzedmiotowością postępowania procedowanego w niniejszej sprawie ze względu na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) wynikającej ze wskazanej decyzji. Obligowało to jednocześnie organ odwoławczy dokonujący instancyjnej kontroli decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r. do tej decyzji oraz umorzenia postępowania w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy wadliwie nie zastosował dyspozycji art. 233 § 1 pkt 2 lit. a in fine O.p. Przyjęte przez organ ustalenia w sprawie, które skarżąca uznaje za prawidłowe, nie mogły stanowić postawy do wydania decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę skarżąca podtrzymała wszelkie zarzuty wywiedzione w skardze i wskazała, że polemika organu zawarta w treści odpowiedzi na skargę w dużej mierze wynika z niezrozumienia twierdzeń skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii zasadności uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zatem jej prawidłowość należy oceniać przez pryzmat treści przepisu art. 233 § 2 O.p. Z przepisu tego wynika, iż ustawodawca przewidział możliwość uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, tylko wówczas, gdy zostały spełnione wymienione w nim przesłanki, tj. gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Inne wady postępowania ani wady decyzji organu pierwszej instancji nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji przewidzianej w tym przepisie (tak też Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. X, WKP 2017 - komentarz, stan prawny: 1 września 2017 r., inne wydania (9), art. 233 - Kabat Andrzej). Ponadto organ odwoławczy stosując art. 233 § 2 O.p. powinien w uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych oraz wskazać okoliczności faktyczne wymagające zbadania w ponownym postępowaniu.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest wadliwa, a jej wadliwość polega na wyprowadzeniu z zaistniałych faktów wadliwych konsekwencji normatywnych.
Stwierdzenie bowiem w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, powoduje konieczność umorzenia tego postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 208 § 1 O.p. Niedopuszczalne bowiem jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż prowadziłoby to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata (powagi rzeczy osądzonej) oraz do wydania decyzji nieważnej z mocy art. 247 § 1 pkt 4 O.p.
W chwili wydania decyzji przez organ I instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r. w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja z dnia [...] lutego 2017 r. ustalająca skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. W tej sytuacji w sprawie zachodziła tożsamość spraw w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 O.p., a zatem decyzja organu I instancji dotknięta była wadą nieważności z powodu naruszenia zasady res iudicata.
Obligowało to organ odwoławczy dokonujący instancyjnej kontroli decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] kwietnia 2018 r. do uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że "gdy organ drugiej instancji ustali, że decyzja pierwszoinstancyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art 156 § 1 k.p.a., może jedynie wydać rozstrzygnięcie kasacyjne, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i nie rozstrzygając sprawy co do istoty, zgodnie z treścią art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten daje organowi odwoławczemu uprawnienie do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie" (E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Oznaczenie strony w decyzji administracyjnej, Samorząd Terytorialny 2004, nr 7-8, s. 58).
Stanowisko to znajdzie w pełni zastosowanie również dla regulacji postępowania podatkowego. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że przepis art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. przewiduje "umorzenie postępowania w pierwszej instancji", natomiast art. 233 § 1 pkt 2 lit. a in fine - "umorzenie postępowania w sprawie".
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie związane jest z wystąpieniem w postępowaniu podatkowym (administracyjnym) przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. B. Adamiak zauważa, że "Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji. Przykładowo, będzie chodziło o sytuacje, gdy decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej, gdy dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, jeżeli skierowano ją do osoby, która nie jest stroną w sprawie, gdy wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości". (B. Adamiak, komentarz do art. 138 k.p.a., w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2017).
Zatem dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia procesowe nie mogły stanowić postawy do wydania decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja kasacyjna (art. 233 § 2 O.p.) powoduje bowiem konieczność dalszego prowadzenia tego samego postępowania podatkowego i wydania w jego toku ostatecznego rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy po decyzji kasacyjnej nastąpił zatem powrót do będącego w toku (art. 165 § 7 i 8 O.p.) zwykłego postępowania podatkowego. Okoliczność, że organ podatkowy pierwszej instancji prowadził to postępowanie z uchybieniami proceduralnymi nie może prowadzić do przyjęcia, że było to postępowanie podatkowe nieistniejące w sensie prawnym. Zatem kolejna wydana przez niego decyzja w postępowaniu zwykłym ponownie byłaby dotknięta wadą nieważności.
Powyższe uchybienie powoduje, że organ odwoławczy wydał decyzję, która narusza art. 233 § 2 O.p.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe (pkt I i II wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 - § 4 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,00 zł, uiszczony wpis w kwocie 500,00 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło