I SA/Wr 1175/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wraz ze skargą kasacyjną wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że zgodnie z zeznaniem podatkowym za 2016 r., odnotowała stratę za ten rok w wysokości 112.155,14 zł. Spółka straciła płynność finansową. Przez przedłużającą się kontrolę nie mogła zaciągnąć kredytu i realizować zaplanowanej strategii rozwoju. Obecnie nieruchomość jest zajęta przez komornika. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – 3.695.237,98 zł (zaznaczono, że jest to wartość zakupionej nieruchomości, którą zakwestionowano w toku kontroli podatkowej, obecnie nieruchomość jest objęta ww. zajęciem) i wartość zysku za ostatni rok obrotowy 82.759,98 zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, którego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 0 zł. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że za 2016 r. spółka uzyskała przychód w wysokości 66.098,29 zł. W pierwszym kwartale 2017 r. dokonała dostaw towarów i usług o wartości 6.000 zł i poczyniła zakupy związane z działalnością opodatkowaną na kwotę 1.020,81 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika z kolei, że przychody netto ze sprzedaży spółki wyniosły w 2015 r. 766.373,42 zł, a w 2016 r. 65.980 zł. Według bilansu sporządzonego na dzień 31 maja 2017 r., kapitał własny spółki wynosił 353.147,42 zł, zobowiązania krótkoterminowe 5.642.598,72 zł, a należności krótkoterminowe 1.601.702,47 zł. W kasie i na rachunkach spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 13.854,53 zł. Do końca maja 2017 r. odnotowany został przychód netto ze sprzedaży wyniósł 10.000 zł i odnotowana została strata o wartości 35.181,86 zł. Przedłożone zostały także wydruki dwóch kont bankowych, na których jest brak jakichkolwiek operacji, oraz kopie dokumentów potwierdzających prowadzone postępowania egzekucyjne. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe, jakie strona winna uiścić, ograniczają się do wpisu od skargi kasacyjnej, którego kwota stanowi równowartość wpisu do skargi wyznaczonego w niniejszej sprawie na kwotę 9.577 zł. W ocenie referendarza sądowego, wniosku skarżącej spółki nie można było uwzględnić. Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócić należy uwagę, że stosownie do brzmienia przytoczonej regulacji prawnej, w procedurze o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (czy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) ocena możliwości płatniczych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własne i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że poza stanem posiadania, dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy istotna też jest jego zdolność do zgromadzenia środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie (przykładowo: postanowienia NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 107/14, publ. LEX nr 1452885, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 1535/13, publ. LEX 1450453 i z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, publ. LEX nr 1479183). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku, zdaniem referendarza sądowego, skarżąca spółka – jakkolwiek jest w trudnej sytuacji finansowej – była jednak w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi 4.789 zł. Referendarz wziął pod uwagę to, że rozmiary działalności spółki uległ znacznemu zmniejszeniu w 2016 r., a jej przychody w roku bieżącym są niewielkie. Jednakże bez znaczenia pozostaje tutaj fakt odnotowanej straty – jak wynika z rachunku zysków i strat, najwyższym kosztem, który ma wpływ na taki wynik finansowy jest wartość amortyzacji. Tymczasem jest to tylko wartość księgowa, która nie stanowi rzeczywiście poniesionego wydatku. Co jednak najistotniejsze, spółka na koniec maja 2017 r. posiadała środki w kwocie prawie 14.000 zł. Uwagę należy również zwrócić na stan posiadania środków pieniężnych w na koniec 2016 r. (w kasie i na rachunkach strona miała 40.059,53 zł), gdyż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od daty wpływu skargi, to jest od [...] 2016 r. Natomiast ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi i w czynić w tym celu stosowne rezerwy. Dodać wypada, że strona z pewnością dysponowała środkami pieniężnymi wykazanymi w rachunku zysków i strat na dzień [...] 2017 r. Jak wynika z przedłożonych dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego, zajęciem objęte są tylko rachunki bankowe, natomiast na wydruku jednego rachunków z historią za maj 2017 r. saldo wynosiło zaledwie 115 zł. Co do drugiego rachunku bankowego, strona udostępniła tylko historię za kwiecień 2017 r. Wobec powyższego, w ocenie referendarza, biorąc pod uwagę aktualną kondycję spółki, opłacenie wpisu od wniesionego środka zaskarżenia nie powinno mieć wpływu na aktualny rozmiar jej działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.